jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi

ZIP 18 pages 3.2 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type ZIP

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

1407843930_58641.doc jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi. reja: 1. jahon pedagogika fanining taraqqiyot bosqichlari. 2. qadimgi yunoniston va rim davlatlarida ta‘lim-tarbiya, pedagogik qarashlar va ta‘limotlar. 3. qadimgi xitoyda ta‘lim-tarbiya.konfutsiylik. 4. g’arbiy yevropada maktab, maorif va pedagogik fikrlar taraqqiyoti. 5. o’zbek xalq pedagogikasining rivojlanishi. 5. 1. jahon pedagogika fanining taraqqiyot bosqichlari. axloq va pedagogik qarashlar hamda ta‘limotlar tarixiy jarayon bo’lib, kishilik jamiyatining vujudga kelishi bilan paydo bo’lib, shakllanib rivojlanib borgan. tarbiya va axloqiy fikrlarning kelib chiqishi ibtidoiy jamiyat, uning yovvoyilik va vahshiylik davrlari tugab, tsivilizatsiya davri boshlanganida «aqlli odam» (xomosapiens) deb atalgan odamlar shakllangan davrda paydo bo’la boshlagan. odamlar to’plagan turmush tajribasini yoshlarga o’rgatish, ularni g’ayotga, mehnat faoliyatiga tayyorlash ehtiyoji natijasida qadim zamonlardayoq ta‘lim va tarbiya mustaqil ijtimoiy faoliyat sifatida paydo bo’lgan. tarbiya haqidagi pedagogik fikrlar, qarashlar va ta‘limotlar qadimgi sharq mamlakatlari – xoldey, vavilon (bobil), misr, xindiston, xitoy va markaziy osiyo mamlakatlarida yuzaga kelgan. shu boisdan eng qadimgi maktablar sharq mamlakatlari, …

2 / 18

i «odobsizlik», «tarbiyasizlik» xudolarni lozim darajada e‘zozlamaslikdan paydo bo’ladi deb bilganlar. demak, qadimgi misrda diniy va dunyoviy ma‘nodagi axloqiy-tarbiyaviy ta‘limotlar paydo bo’lgan. eramizdan avvalgi ii asrda qog’oz ilk bor xitoyda kashf etildi va ishlab chiqilgan. keyinchalik vii asrda samarqanda qog’oz ishlab chiqarila boshlandi va yevropa mamlakatlariga sotilgan. xvii asrda qog’oz ishlab chiqish yevropa mamlakatlariga ham yoyilgan.1000 yildan buyon bo’lib kelayotgan qog’oz bosish rossiya o’rta osiyoni bosib olgandan keyin to’xtatilgan. sharq mamlakatlaridagi ilk tarbiya maktablarida xat-savod o’rgatish murakkab, og’ir ish hisoblangan. ilm olish – nina bilan quduq qazish, deb bejiz aytilmagan. shu boisdan mutafakkir olimlar o’qitishning yengilroq usullarini topish ustida bosh qotirganlar. bu davrlarda yozuv, o’qish, hisob va din ilmlari yaratildi. qadimgi sharq mamlakatlarida maktablarda qattiq intizom o’rnatilgan, bolalarga nisbatan jismoniy jazo qo’llangan.markaziy osiyoda falsafiy, axloqiy, ma‘rifiy tafakkurning ilk kurtaklari xalq og’zaki ijodida o’z aksini topgan. ularda yozuv paydo bo’lgunga qadar va undan keyin ham xalq ruhi va ma‘naviy faolligi aks …

3 / 18

asalar tashkil qilindi. bu usulda o’qitish 1917 yil oktyabr to’ntarilishidan keyin eski unsur sifatida qoralandi va yangi (jadid) usulidagi o’qitish tizimi (maktablar) yuzaga keldi. 5.2. qadimgi yunoniston va rim davlatlarida ta‘lim-tarbiya, pedagogik qarashlar va ta‘limotlar. eramizdan oldingi vi asrdan milodiy v asrgacha bo’lgan davrda yunonistondagi quldorlik davlatlari va rim imperiyasida bir qadar demokratik tartiblar, respublika boshqaruvi o’rnatildi. bu davrda o’ziga xos ta‘lim-tarbiya tizimlari va mutafakkirlar tomonidan o’ziga xos pedagogik ta‘limotlar yaratildi. afinadagi quldorlar o’z bolalariga aqliy, axloqiy, mehnat, estetik va jismoniy tarbiyalarni berganlar. afinada bolalar 7 yoshgacha uyda tarbiyalangan.7 yoshdan 15 yoshgacha bo’lgan bolalar «gramatist va kifaristlar» maktablarida ta‘lim olganlar so’ngra 14-15 yoshli bolalar «polistra» (kurash) maktablarida taxsil olgan.16-17 yoshli bolalar «gimnaziya» da, 18-20 yoshli bolalar esa efiliya maktablarida ta‘lim-tarbiya olganlar. yunonistonlik olimlar demokrit, suqrot, aflotun, arastu, shuningdek mashhur rim pedagogi kvintilianlar o’z asarlarida ta‘lim-tarbiyaga doir pedagogik nazariyalar yaratdilar. masalan, demokrit tarbiyaning tabiatga mosligi g’oyasini o’rtaga qo’ygan.o’qitish jarayonida bolalarning qiziquvchanligini …

4 / 18

ko’zlangan maqsad, narsalar tabiatini o’rganish bo’lmay, balki kishining bilim olish qobiliyatini, axloqini kamol toptirish bo’lmog’i lozim. aflotun bola tarbiyachiga itoat qilishi zarurligi haqidagi g’oyani ilgari suradi. u bolani muttasil nazorat qilib borish, uning yaxshi xulqi, itoatkorligini rag’batlantirish, itoatsizlik qilsa – qo’rqitish va urib bo’lsa ham to’g’ri yo’lga solish lozimligini ta‘kidlaydi. o’qituvchi-tarbiyachi yoshlarga bilim berish, tarbiyalash maqsadida unga tizimli ta‘sir ko’rsatadi. arastuning «iskandarga nasihat» asarida bayon etilgan pedagogik g’oyalar yoshlarni axloqiy tarbiyalash nuqtai nazardan hamon o’z qimmatini yo’qotmagan.shuningdek, arastuning «afina siyosati» asarida tasvirlangan afinaliklarning o’qituvchilarni saylash taomili ham odobi xususida diqqatga sazovordir.negaki, saylab qo’yish taomili o’qituvchi-tarbiyachilar zimmasiga katta majburiyatlar yuklagan.bu taomil afina davlatida pedagoglik ishining ommaviyligini, unga alohida e‘tibor berilganini ko’rsatadi. rim pedagoglaridan eng mashhuri – mark fabiy kvintilian «notiqni tarbiyalash to’g’risida» nomli asarida pedagogik fikrlarni, o’qitish soxasiga doir qarashlarni bayon etadi. uning fikricha, bola maktabda ta‘lim-tarbiya olishi lozim.o’qituvchi o’zi tarbiyalayotgan har bir bolaga ehtiyotkorlik bilan muomala qilishi kerak.o’qituvchining o’zi o’qimishli …

5 / 18

h o’rinlidir. chunki, o’rta osiyoda yashagan mutafakkirlar hindiston, xitoy kabi sharq mamlakatlari madaniyati, ilm-fani, tarbiyashunosligi bilan bir qatorda qadimgi yunoniston, rim madaniyati, falsafasi va pedagogikasiga ham e‘tibor berganlar. 5. 3. qadimgi xitoyda ta‘lim-tarbiya.konfutsiylik. xitoy qadimdan sharqdagi yirik davlatlardan biri bo’lgan. qadimgi xitoyda pedagogik fikrlar, ta‘limotlarning paydo bo’lishi eramizdan avvalgi 2 ming yillik o’rtalariga to’g’ri keladi va ular asosan konfutsiylik, daosizm, yan chju ta‘limotlarida o’z ifodasini topgan. bu davrda xitoyda ilk tarbiya maktablari paydo bo’lib, ularda bolalar ieroglif (belgilar orqali) o’qitilgan. xitoyda keng tarqalgan konfutsiylik ta‘limotining ahamiyati katta bo’ldi.konfutsiy ta‘limotiga muvofiq, odamlar o’z tabiatlariga ko’ra hammasi bir, faqat tarbiya tufayli ular bir-birlaridan farq qiladilar.chunonchi, konfutsiyning e‘tirof etishicha, «odamlar o’z tabiatiga ko’ra bir-birlariga yaqindirlar.lekin o’zlarining xulq-atvorlari, odatlariga ko’ra bir-birlaridan yiroqdirlar».konfutsiy – xitoyning taniqli mutafakkiri.u eramizdan avvalgi 551 yilda kambag’al oilada tug’ildi.konfutsiy umri davomida, asosan, o’qituvchilik bilan shug’ullanadi. xitoyda konfutsiy tuzgan maktab ko’p asrlar davom etdi.miloddan avvalgi 136 yilda imperator u-di hukmronlik qilgan …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi"

1407843930_58641.doc jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi. reja: 1. jahon pedagogika fanining taraqqiyot bosqichlari. 2. qadimgi yunoniston va rim davlatlarida ta‘lim-tarbiya, pedagogik qarashlar va ta‘limotlar. 3. qadimgi xitoyda ta‘lim-tarbiya.konfutsiylik. 4. g’arbiy yevropada maktab, maorif va pedagogik fikrlar taraqqiyoti. 5. o’zbek xalq pedagogikasining rivojlanishi. 5. 1. jahon pedagogika fanining taraqqiyot bosqichlari. axloq va pedagogik qarashlar hamda ta‘limotlar tarixiy jarayon bo’lib, kishilik jamiyatining vujudga kelishi bilan paydo bo’lib, shakllanib rivojlanib borgan. tarbiya va axloqiy fikrlarning kelib chiqishi ibtidoiy jamiyat, uning yovvoyilik va vahshiylik davrlari tugab, tsivilizatsiya davri boshlanganida «aqlli odam» (xomosapiens) deb atalgan odamlar shakllan...

This file contains 18 pages in ZIP format (3.2 MB). To download "jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon pedagogika fanining rivoj… ZIP 18 pages Free download Telegram