fonetika

ZIP 22 pages 6.4 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.4 MB

File type ZIP

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

1405604907_55981.doc fonetika reja: 1. kirish 2. ushbu mavzuning o`quv maqsadi hindiy tili fonetikasi haqida umumiy tasavvur kasb etish 3. undoshlar birikmasi (ligaturalar) 4. fonetika 5. unlilar tavsifi 6. fonetikа bo`limigа oid mаtn 7. sаndhiy bo`limiga oid mаxsus topshiriq 8. xulosa kirish 60 yildan ortiqroq tarixga ega o`zbek ilmiy hindshunoslik an`analari asosan 20 - asr mobaynida rivoj topgan mahalliy va xorijiy, xususan moskva, sankt-peterburg ilmiy maktablarining nazariy va metodologik yutuqlari hamda tajribalarini inobatga olgan holda shakllanib kelmoqda. bu ikki maktabdan – birinchisi, hozirgi jonli tillarni, ikkinchisi esa ko`proq qadimgi mumtoz sharq tillarini o`rganishga yo`naltirilgani bois asosiy nazariyalar va yo`nalishlar jihatidan o`zaro farqlanishini ta`kidlash joiz. ushbu ikki maktab vakillari toshdshi hind filologiyasi (hozirda janubiy osiyo tillari) kafedrasining asoschilari bo`lib, ular dastlabki paytlarda shimoliy hind filologiyasi, ya`ni urdu - hindiy tillari va adabiyoti buyicha mutaxassislarni tayorlash vazifasini bajarish bilan bir qatorda kafedra faoliyatining dastlabki yillaridan to 60- yillar o`rtalarigacha hind tillarini o`qitish nazariyasi …

2 / 22

odiqova kabi hindshunoslar tomonidan oliy va o`rta ta`lim o`quv yurtlari va maktablari uchun yaratilgan bir qator darsliklar, lug`atlar, qo`llanmalarni tilga olish lozim. bugungi kun o`zbek sharqshunosligi maktabi namoyondalari sifatida hindiy va boshqa hind tillari o`qituvchilarining, xususan, kafedrada faoliyat ko`rsatgan ustozlarimizning ijodiy merosini doimo atroflicha va chuqur o`rganish, uni kundalik ilmiy va o`qitish ishlarida qo`llab, nazariy va amaliy imkoniyatlarimizni yuksaltirib borishni birdan-bir faxrli burchimiz deb bilamiz. hozirgi davrning xususiyatlaridan biri shuki, o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta`lim tizimida olib borilayotgan islohotlar poydevori sanalmish uzluksiz ta`lim konsepsiyasiga tayangan holda hindiy tilini o`qitish tizimida ham o`zgarishlar yuz berdi. endilikda bu sohada ham uch bosqichli tizimga o`tildi. ikkinchidan sakkizinchi sinfgacha birinchi bosqich, so`ngra akademik litseylarda to`qqizinchidan o`n birinchi sinfgacha ikkinchi bosqich va nihoyat, oliy maktabning bakalavriat darajasi uchinchi bosqich hisoblanadi. shubhasiz, har bir bosqichning o`ziga xos xususiyatlari bor. lekin har bir bosqichga tegishli mushtarak va yetakchi, ilmiy va uslubiy tamoyil sifatida fikrimizcha, ona tilimiz …

3 / 22

kki tilning o`zaro yaqinligidan darak beradi. shundan kelib chiqqan holda hindiy tili meyoriy grammatikasini tuzish va undan foydalangan holda o`zbek tili sohiblariga hindiy tilini va aksincha, hindiyzabon shaxslarga o`zbek tilini o`qitish uchun didaktik tamoyillarni shakllantirish - o`zbek hindshunosligi poydevorini mustahkamlashga xizmat qiladi. shu yerda, fonetika sohasida arab, fors va turkiy tillarga xos bo`lgan “q”,”g`”, “f”, “z” undoshlarining mavjudligi, morfologiyada esa intensiv, qo`shma otlashgan va qo`shma fe`llashgan tuzilmalar, o`zbek tilidagi so`z o`zgartiruvchi qo`shimchalar va hindiy tili ort ko`makchi (poslelog)larining funksional-semantik mushtarakligi, modal va zamon shakllarining tuzilishidagi muayyan bir xillikni sanab o`tish joiz. sintaktik jihatdan esa sodda gapdagi bir xil turdagi so`z tartibi, qo`shma gaplarda esa teng va tobe munosabatlarni ifodalashda ko`p ishlatiladigan lekin, balki, ki, ta (o`zbekchada to), taa ki (toki), agar, agarchi (garchi, garchand), yaa (yo, yoki) na bog`lovchi va yuklamalarning qo`llanilishi fikrimizning isbotidir. bu hol bir tomondan, o`zbek tiliga turkiy va eroniy tillarning, ikkinchi tomondan, hindiyga hind-oriy tillari bilan …

4 / 22

agi gaplarda gapning bosh bo`laklarini tartibga solish va so`zlarni to`g`ri ketma-ketlikda qo`llash kabi ko`nikmalar katta rol o`ynaydi. ayni paytda morfologik va sintaktik ko`nikmalar fikrni ifodalash jarayonining funksional sathida alohida e`tiborga loyiqdir. jumladan, qo`shma gapda zamon shakllarini yoki turli tipdagi gaplarni dialogik va monologik kabi turli nutqlarda to`g`ri qo`llash zarurdir. bu sath muqobil nutq ko`nikmalarida o`z aksini topadi. bundan tashqari, bu yerda o`qitish vositasi sifatida metatilning o`rni ham ahamiyatlidir. masalan, hindiy tilini o`zbek tili muhitida o`qitish jarayonida ikkitillik - o`zbekcha-ruscha yoki ruscha-o`zbekcha turlarning bo`lishi muhimdir. bunda hindiy tilida otlar va fe`llarning yasalishida analitik elementlarning ko`pligi bilan birga flektiv (fuziya va agglyutinatsiya) tuzilmalari ham katta o`rin tutadi. o`zbek tilida esa agglyutinativ elementlar ko`proq bo`lib, rus tilida fuziya shakllari ko`pchilikni tashkil etadi. shuning uchun hindiy tilini o`qitishda qiyosiy metoddan foydalanib, hindiy tili faktlarini goh o`zbek, goh rus tili bilan qiyoslash zarurdir. masalan, sodda gapning sintaktik jihatdan tuzilishi qoidalarini o`rganayotganda o`zbek tiliga murojaat qilish …

5 / 22

n morfologik va so`z yasash modellarini nazariy jihatdan bilib, amaliy tarzda qo`llay bilish, qolaversa, hindiy tili so`z boyligining rivojlanish qonuniyatlarini tushunib, ularni talabalar va o`quvchilarga etkaza bilish nihoyatda zaruriy vazifadir. boshqa tomondan qaraganda, hozirda xalqaro aloqalar jarayonida nihoyatda kuchli vositaga aylangan, hamda, hindiy tili leksikasi, fonetikasi va grammatikasiga salmoqli ta`sirini o`tkazuvchi omilga aylangan ingliz tilini ham chetlab o`tib bo`lmaydi. oliy ta`lim, hamda, o`rta maktablarda faoliyat ko`rsatuvchi hindshunoslar shuning uchun ingliz tili grammatikasi va leksikasi asoslarini yaxshi bilib, inglizcha va tub hindiycha so`zlarning farqini anglab, inglizcha va hindcha serebral tovushlarning talaffuzidagi farqlarni ajrata bilishi lozim. nihoyat, eng oxirgi va eng muhim jihatlardan biri shuki, o`zbek va hindiy tillarini ularga xos ijtimoiy va funksional xususiyatlari ham birlashtirib turadi. har ikki til mustaqil, ko`p millatli, turfa madaniyatli davlatlarning rasmiy tilidir. binobarin, ham o`zbek, ham hindiy tillarida yonma-yon ravishda til qurilishi bilan bog`langan va til vaziyatlari hamda til siyosatidan kelib chiqadigan o`ziga xos muhim …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fonetika"

1405604907_55981.doc fonetika reja: 1. kirish 2. ushbu mavzuning o`quv maqsadi hindiy tili fonetikasi haqida umumiy tasavvur kasb etish 3. undoshlar birikmasi (ligaturalar) 4. fonetika 5. unlilar tavsifi 6. fonetikа bo`limigа oid mаtn 7. sаndhiy bo`limiga oid mаxsus topshiriq 8. xulosa kirish 60 yildan ortiqroq tarixga ega o`zbek ilmiy hindshunoslik an`analari asosan 20 - asr mobaynida rivoj topgan mahalliy va xorijiy, xususan moskva, sankt-peterburg ilmiy maktablarining nazariy va metodologik yutuqlari hamda tajribalarini inobatga olgan holda shakllanib kelmoqda. bu ikki maktabdan – birinchisi, hozirgi jonli tillarni, ikkinchisi esa ko`proq qadimgi mumtoz sharq tillarini o`rganishga yo`naltirilgani bois asosiy nazariyalar va yo`nalishlar jihatidan o`zaro farqlanishini ta`kidlash joiz. u...

This file contains 22 pages in ZIP format (6.4 MB). To download "fonetika", click the Telegram button on the left.

Tags: fonetika ZIP 22 pages Free download Telegram