inson resurslarini boshqarish

DOCX 20 стр. 398,7 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 398,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

i-mavzu «zamonaviy sharoitlarda inson resurslarini tutgan o‘rni va strategiyasi reja: 1.1. inson resurslari to‘g‘risida tushuncha 1.2. ishlab chiqarish tizimida inson resurslari 1.3. inson resurslarining o‘ziga xos hususiyatlari 1.4. inson resurslarini boshqarish ta’limotining rivojlanishi 1.1. inson resurslari to‘g‘risida tushuncha jamiyatning rivojlanish darajasi ko‘p hollarda mamlakatda mavjud aholining soni va tarkibi bilan aniqlanadi. mamlakat aholisining faol qismi mehnat qilishga, mahsulot ishlab chiqarishga, xizmat ko‘rsatishga o‘z kuchini, bilimi va malakasini sarflaydi. aholining faol qismi mehnatga layoqatli va mehnatga yaroqli aholidan tashkil topadi. mehnatga layoqatlilik davri inson yoshining belgilangan darajasigacha bo‘lgan davrni, mehnatga yaroqlilik esa aqliy va jismoniy qobiliyatining yetarlilik darajasini bildiradi. shunday qilib, aholining faol qismi inson resurslari, deb ataladi. zarur jismoniy va aqliy qobiliyat yosh bilan bog‘liq bo‘lib, yoshlik va o‘smirlik davrlarida shakllanib, rivojlanib boradi, tegishli mezonga yetganda susayadi va yo‘qoladi. tarixan mehnatga qobiliyatli yosh chegarasi ijtimoiy va iqtisodiy jihatdan o‘zgarib kelgan va o‘rtacha 30-50 yilni tashkil etgan. hozirgi davrda mehnatga qobiliyatlilikning …

2 / 20

shqacharoq qilib aytganda, mamlakat aholisining bir qismi bo‘lgan inson resurslari moddiy resurslar bilan bir qatorda iqtisodiy rivojlanish omili sifatida ham namoyon bo‘ladi. biroq, bu omillar o‘z xususiyatlariga qarab, bir-biridan muhim belgilari bilan farqlanadi. «ishchi kuchi» tushunchasi xx asrdan hozirgi kungacha amal qilib kelmoqda. u o‘zida insonning qobiliyati va sifat jihatlarini mujassamlashtirgan. mehnat jarayonida ishlab chiqaruvchi sifatida foydalanish mumkin bo‘lgan jarayon ishlab chiqarish jarayonini anglatadi. «mehnat resurslari» tushunchasi xx asrning 20-yillaridan boshlab hozirgi davrgacha amal qilib kelmoqda. bu iqtisodiy kategoriya bo‘yicha inson tashqi boshqaruvning passiv ob’ekti hisoblanib, reja-hisob birligi sifatida aks etadi. vujudga kelish omili iqtisodiyotni boshqarishning markazlashgan rejalashtirish sharoitida ishchi kuchining takror ishlab chiqarish ko‘rsatkichlarini o‘lchash zaruriyatidan kelib chiqqan. «mehnat salohiyati» tushunchasi xx asrning 70-80 yillaridan hozirgi kunga qadar amal qilib kelmoqda. u insonning mehnat sohasidagi ehtiyojlari va qiziqishlari sub’ekti sifatida yuzaga keladi. yuzaga kelish omili sifatida esa, shaxsiy omil imkoniyatlarini faollashtirish va ulardan samarali foydalanish zaruriyatidan kelib chiqadi. «inson …

3 / 20

yuzaga keldi. bu davrda yirik korxonalar kadrlarga ehtiyoj seza boshladi. kadrlar tayyorlashni rejalashtirish va ulardan samarali foydalanish yo‘llarini izlab topish harakati kuchaydi. har bir xodimning qobiliyatini oshirish maqsadida katta mablag‘lar ajratila boshlandi. ishchi kuchining tarkibi va unga qo‘yiladigan talablar oshib bordi. ishchilarda yuqori egiluvchanlik, turli imtiyozlarga moyillik, kasbiy tayyorgarlik va kompyuterlashgan ishlab chiqarishda ishtirok etish ishtiyoqi paydo bo‘ldi. fan-texnika taraqqiyotining tezlashishi iqtisodiyotda ham tub burilishlar yasadi. inson texnologik jarayonlarni nazorat qiluvchi va tartibga soluvchiga aylandi. undan yangi bilimlarni egallash, kasbiy malakasini oshirish, mustaqil fikrlash, ijodiy faollik va tashabbuskorlik talab etila boshladi. inson resurslari – odamlardir. ular faqat moddiy ne’matlar yaratibgina qolmay, ne’matlarni iste’mol ham qiladilar. odamlar o‘zlarining moddiy va ma’naviy ehtiyojlari jihatidan bir xil emaslar. bunga ularning jinsi, yoshi, sog‘lig‘i, oilaviy ahvoli, ma’lumot darajasi va boshqa ijtimoiy, psixo-fiziologik sifatlari sabab bo‘ladi. shuning uchun biri ikkinchisiga o‘xshamaydi.(1.1-chizma) mehnat sohasida odamlarning muhim ehtiyojlari amalga oshadi, lekin hamma ehtiyojlari ham ro‘yobga chiqavermaydi. shu …

4 / 20

r ta’siri ostida inson resurslari va mehnat salohiyatining shakllanishini; · inson resurslaridan, mehnat salohiyatidan foydalanish nima ekanligini; · inson resurslarining shakllanishi va ulardan foydalanishni hududiy jihatdan o‘rganishning ahamiyatini anglash ko‘maklashadi; · bozor munosabatlari, iqtisodiy islohotlar inson resurslaridan foydalanishda qanday talablar qo‘yishini ko‘rsatib beradi. inson resurslaridan foydalanish har bir korxona miqyosida ham o‘z ko‘rsatkichlariga ega. u jamiyat miqyosida ishchi kuchini takror ishlab chiqarish bilan bog‘liqdir. demak, «inson resurslari iqtisodiyoti» – inson resurslarining shakllanishi, aholining demografik ko‘rsatkichlari, inson resurslarini to‘ldirib turish, migratsiya, korxona va tashkilot miqiyosida uning samaradorlik ko‘rsatkichlari va istiqbolini belgilashni o‘rganuvchi fandir. 1.2. ishlab chiqarish tizimida inson resurslari inson resurslari nazariyasi inson omilining korxonadagi ijtimoiy-iqtisodiy tizimlari yig‘indisidan tashkil topgan. rivojlanish va taraqqiyot natijasida, iqtisodiy hayotning sub’ekti sifatida inson to‘g‘risida «ishchi kuchi», «inson omili», «inson resurslari», «inson kapitali» tushunchalari yuzaga keldi. ushbu kategoriyalarni alohida ko‘rib chiqsak, ularning mazmunini ham ochib bergan bo‘lamiz. fan-texnika taraqqiyoti inson resurslariga sifat jihatidan yangicha yondashuvni talab …

5 / 20

avsiflanadi. «ishchi kuchi» va «mehnat resurslari» tushunchalari bir xil mazmunga ega emas. chunki mehnat qobiliyat va ko‘nikmasiz amalga oshirilmaydi. inson qobiliyati faqat mehnat jarayonida ro‘yobga chiqadi. ishchi kuchi esa insonlarning qobiliyat salohiyatini aks ettiradi. makroiqtisodiyotda «iqtisodiy faol aholi» va «bandlik» tushunchalari muhim ahamiyatga ega. halqaro mehnat tashkilotining tasnifi (klassifikatsiyasi)ga binoan o‘zbekiston aholisining mehnat yoshiga kirib kelish 16 yoshdan belgilangan. iqtisodiy faol aholini hisobga olishda uchta kategoriyadan foydalaniladi: ish bilan band aholi, ishsizlar, ishchi kuchidan tashqaridagilar. band va ishsizlar yig‘indisi ishchi kuchini, ya’ni joriy davrda o‘z ishchi kuchini faol taklif etuvchilardan tashkil topadi. uchinchi guruh vakillariga ishga, ish haqiga ega bo‘lmagan, ish izlamayotgan, mehnat yoshiga to‘lmagan yoki mehnat yoshidan o‘tgan shaxslar kiradi. ular odatda, iqtisodiy nofaol aholi, deb ataladi. mehnat resurslarining ishchi kuchiga aylanish jarayoni bir qancha bosqichlarni bosib o‘tadi. dastlabki bosqichda mehnat resurslari ishchi kuchining salohiyatli qismi bo‘lib, ular mehnat vositalari va qurollari bilan ishlash tajribasini orttirgan. ikkinchi bosqichda esa …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "inson resurslarini boshqarish"

i-mavzu «zamonaviy sharoitlarda inson resurslarini tutgan o‘rni va strategiyasi reja: 1.1. inson resurslari to‘g‘risida tushuncha 1.2. ishlab chiqarish tizimida inson resurslari 1.3. inson resurslarining o‘ziga xos hususiyatlari 1.4. inson resurslarini boshqarish ta’limotining rivojlanishi 1.1. inson resurslari to‘g‘risida tushuncha jamiyatning rivojlanish darajasi ko‘p hollarda mamlakatda mavjud aholining soni va tarkibi bilan aniqlanadi. mamlakat aholisining faol qismi mehnat qilishga, mahsulot ishlab chiqarishga, xizmat ko‘rsatishga o‘z kuchini, bilimi va malakasini sarflaydi. aholining faol qismi mehnatga layoqatli va mehnatga yaroqli aholidan tashkil topadi. mehnatga layoqatlilik davri inson yoshining belgilangan darajasigacha bo‘lgan davrni, mehnatga yaroqlilik esa aqliy va jismoniy ...

Этот файл содержит 20 стр. в формате DOCX (398,7 КБ). Чтобы скачать "inson resurslarini boshqarish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: inson resurslarini boshqarish DOCX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram