morfologiya haqida umumiy malumot

DOC 10 стр. 55,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 10
9-mavzu. morfologiya haqida umumiy ma’lumot. ot – so`z turkumi so’z turkumlari, ularning tasnifi. ot so‘z turkumi haqida ma’lumot. otning leksik-grammatik xususiyatlari, ma'no turlari haqida. mashq. o’qing, atoqli va turdosh otlarni aniqlang, ularning farqini izohlang. odatda katta iste’dod egalari hayotda ham yorqin shaxslar bo’ladi. men oybek va g’afur g’ulom, mirtemir va shayxzoda kabi ulkan so’z san’atkorlari suhbatida bo’lib, shunday e’tiqodga kelganman. bu ustozlar kirib kelgan uylarda chiroq yoqilganday bo’lar, o’zgacha bir fayz qo’shilar edi. aminmanki, hamid olimjon, usmon nosirlar ham shunday farishtali odamlar bo’lishgan. ... usmon nosirning “yurak”, “nil va rim” she’rlari, “naxshon” dostoni o’zbek she’riyati xazinasidan joy olgan. shoir qilgan tarjimalar bu olijanob san’atning yorqin namunalari sifatida ko’p avlod tarjimonlar uchun mahorat maktabi bo’lib xizmat qiladi.(e. vohidov) mashq. murodjon rahmonovning «samimiylik» she’rini ifodali o’qing. aniq va mavhum otlarni aniqlab, farqini tushuntiring. sen borsanki, hayot shirin, ishq barqaror, samimiylik, sen borsanki, do’stlik mangu, yor vafodor, samimiylik. sen bor joyda ko’ngil ravshan, …
2 / 10
(sh. rustaveli.) 5. lashkar uchun dasturxonni to’kin yozib qo’ydirib, mehmonlarga ulashdi shoh shohlarga xos sovg’alar. (sh. rustaveli.) 6. qo’shin borar, orqasidan borar edi yuk karvon. (sh. rustaveli.) mashq. o’qing. birlik va ko’plik sonda kelgan otlarni aniqlang. ko’plik shaklda kelgan otlarning ma’nolaridagi farqlarni izohlang. gaplarni ko’chirib, ko’plik qo’shimchasi tagiga chizing. i. quyosh botgan esa-da, hali hammayoq yorug’, hali kunduzning yallig’i bilan nafas olgan dashtda to’rg’aylar ora-sira “chiv-chiv”lashib uchishar edi. toshbaqalar, kirpitikanlar o’ynar edilar. mayda toshlar ustida shildirab oqqan iliq suv bilan chelaklarni to’ldirgandan keyin, bet-qo’llarini yuvib, sochlarini ho’llab, dam olgani katta toshga o’tirishdi. bu yerda chuqur jimjitlik hukm surar edi. qizlar sekin-sekin quyuqlasha borgan shom qorong’isida sokin mudragan adirlarga, tepalarga xayolchan termulib, ancha vaqt jim o’tirishdi. (oybek.) ii. 1. boshlarimga yostiq kelar ko’p malol. (h. o.) 2. halimaxon, naziraxonlar, nadimaxon, karimaxonlar qushday yengil uchar edilar. (h. o.) 3. mana hozir ona suratiga tikilarkan, uning yuzidagi tanish, ko’p voqealarning shohidi bo’lgan ajinlar, …
3 / 10
n yaratilgandek yarashardi. (n. safarov.) ii. 1. asrlarning so’kib chokini, ko’zlarimga surib xokini, tarixlarni bir-bir titurman, afsonalar topib biturman. (o.) 2. navro’z kelsa so’roqlab, ne deyman, boshlarim xam. yoz izlasa so’roqlab, ne deyman, kiprigim nam. (z.o.) 3. adashtirmay tanib turdi ulkan daryong, keng o’rmoniig, bog’u rog’ing, qiringni! (sh.) 4. lochin akam — valeriy, lochin opam — valyaxon! men sizga hamroh, sherik quyoshga aziz mehmon. (g. j.) 5. ijodingga biz tashna. chanqoqlikni, kel, qondir, kuying elga dostondir. (q. h.) mashq. gaplarni o’qing, egalik qo’shimchasi bilan qo’llangan otlarni aniqlang. otlarga egalik qo’shimchasi qo’shilganda o’zakning o’zgarishini izohlang. 1. moshi siyrak dukkaklab, qovog’i kech gullagan. (q. h.) 2. butun qishlog’imizda bitta rajabiyimiz bor, xolos. (n. biryukov.) 3. u ishkomning og’zida ko’ringan yorug’likka intildi. (s. an.) 4. jonajon o’rtog’i karima bilan hujralarida yuzma-yuz qolishga munavvarning yuragi betlamas edi. (s. an.) 5. bolalar yotog’ida ham hech kim ko’rinmaydi. (s. an.) 6. ha, aytganday, ilashev, yo’ldoshevlar chakana …
4 / 10
g’i va gapdagi vazifasini ayting. 1. yurak to’la shodlik, mehr, baxt, uning ko’zlariga boqaman. (z.) 2. ona o’z yurtini jonday sevadi, vatan ham onani sevar ardoqlar. (z.) 3. g’ira-shira vaqt. hali quyosh chotqol tog’larining bag’rida yotibdi. bo’tako’zliklar bu choqni subhidam deydilar. (i. r.) 4. toshkentda do’stlarim, o’rtoqlarim, aka-ukalarim — hammalari ham juda hurmat bilan qarshi oldilar. (g’. g’.) 5. ovga chiqib bir kiyikni ovlashdi ikki o’rtoq, gulxan yoqib o’tirdilar, o’tmadi lekin tomoq. (sh. rustaveli.) mashq. o’qing, otlarni topib, so’roq bering, qaysi kelishik shaklida qo’llanganini ayting. ko’chirib, bosh kelishik shaklidagi otlarning tagiga chizing, gapdagi vazifasini ayting. yoz boshlanib, yaksart bo’yidagi cho’llarda o’tlar qovjiray boshladi. bu yerlarda yashovchi shak qabilalari sero’t yaylovlarga ko’chish taraddudiga tushishdi. yangi yerlarga ko’chish chorvachilar uchun bir bayramdek edi. ular bahor mavsumida yashab o’rganib qolgan yerlarini tashlab ketish oldidan bir-birlarinikiga qo’noq bo’lib borar, dorivor o’tlarni yeb semirgan biyalarning sutidan tayyorlangan o’tkir qimizlarni ichgan yigitlar qizlar bilan lapar aytishar... …
5 / 10
onlari bilan qiladigan suhbatlarini chippakka chiqargandek bo’ldi. (m. salom.) 3. anovi qilich taqqani bo’lsa, xolmat samovarchining o’g’li rahmat. (n.s.) 4. buzoqcha so’yilgan kuni yetti uxlab tushimga kirmagan voqeaning guvohi bo’ldim. (n.s.) 5. buvimning har qissasi, har bir qilgan hissasi fikrimni tortar edi. (h.o.) 6. jurjonning dalasida, daryoning yoqasida bir chol o’tin terardi. (h. o.) mashq. o’qing. qaratqich kelishigida kelgan otlarni aniqlab, qanday shaklda (belgili, belgisiz, -n, -in shaklida) qo’llanganini ayting. belgisiz qo’llangan qaratqich kelishigidagi otni o’zi bog’langan so’z bilan birga ko’chiring. 1. olmos bo’lib yarqirar tog’lar qoyasi, yo’llaringga bosh urar bog’lar soyasi. (z. o.) 2. lekin pichoq tig’i tegar-tegmas tars yorilgan yo’ldoshning shakarpalagi beqiyos shirin edi. (s. an.) 3. uyimizning fayzi ham sizsiz, farzandimiz onasi — baxti. taomimiz lazzati ham siz, kiyimimiz dazmoli — taxti. (mirm.) 4. arab shohin tanbehin-ku berolardim bemalol, ammo tojin izzat qilib chopib o’tdim men darhol. (sh. rustaveli.) 5. sulton qasrin eshigida tortdik otlar yuganin. (sh. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "morfologiya haqida umumiy malumot"

9-mavzu. morfologiya haqida umumiy ma’lumot. ot – so`z turkumi so’z turkumlari, ularning tasnifi. ot so‘z turkumi haqida ma’lumot. otning leksik-grammatik xususiyatlari, ma'no turlari haqida. mashq. o’qing, atoqli va turdosh otlarni aniqlang, ularning farqini izohlang. odatda katta iste’dod egalari hayotda ham yorqin shaxslar bo’ladi. men oybek va g’afur g’ulom, mirtemir va shayxzoda kabi ulkan so’z san’atkorlari suhbatida bo’lib, shunday e’tiqodga kelganman. bu ustozlar kirib kelgan uylarda chiroq yoqilganday bo’lar, o’zgacha bir fayz qo’shilar edi. aminmanki, hamid olimjon, usmon nosirlar ham shunday farishtali odamlar bo’lishgan. ... usmon nosirning “yurak”, “nil va rim” she’rlari, “naxshon” dostoni o’zbek she’riyati xazinasidan joy olgan. shoir qilgan tarjimalar bu olijanob san’atning ...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOC (55,5 КБ). Чтобы скачать "morfologiya haqida umumiy malumot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: morfologiya haqida umumiy malum… DOC 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram