bolalar serebral falajida qanday nuqsonlarni bartaraf etish

DOCX 17 pages 38.4 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.4 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

bolalarserebral falajida kuzatiladigan nuqsonlarni oilada qanday bartaraf etish zarurligini o'rgatish reja: 1. bolalar serebral falajida kuzatiladigan nutq nuqsonlarining namoyon bo’lishi 2. nutq nuqsoniga ega bolalar ota – onalari uchun pedagogic tavsiyalar tayanch iboralar: ota – onalar majlisi, konferensiyalar, seminar,qisqa suhbatlar, bsf. bolalar serebral falaji (dsp) – perinatal davrda bosh miyaning turli xil strukturalarida boʻladigan oʻzgarishlar natijasida kelib chiqadigan harakat doirasidagi patologiyalar bilan kechadigan umumiy tushunchadir. bolalar serebral paralichi mono-, gemi-, para-, tetraparalich va parezlar, mushak tonusidagi patologiyalar, giperkinez, nutqdagi kamchiliklar, harakat koordinatsiyasi buzilishi, bolaning motorik va ruhiy jihatdan rivojlanishdan ortda qolishi bilan kechadi. bsf (dsp) da aqliy zaiflik, psixologik oʻzgarishlar, epilepsiya, eshituv va koʻrish qobiliyatidagi oʻzgarishlar ham rivojlanishi mumkin. kasallik anamnez va klinik belgilarga asoslangan holda tashxislanadi. dsp bilan kasallangan bolalar butun umri davomida realibitatsion markazlarda davolanishlari, medikomentoz muolajalar olishi, talab etilsa, jarrohlik amaliyoti bajarilishi lozim boʻladi. butun jahon miqyosida dsp kasalligi har 1000 ta bolaning 1,7-7 tasida kuzatiladi. chala …

2 / 17

ltirish mumkin. ushbu omillarning taʼsiri perinatal davrda yoki bola dunyoga kelganidan soʻng qisqa muddatlarda (4 haftagacha) taʼsir etishi kasallik rivojlanish ehtimolini oshirib yuboradi. dsp rivojlanishining eng asosiy omili – bu gipoksiyadir. gipoksiya taʼsirida bosh miyaning aynan harakat va koordinatsiyaga javob beradigan markazlari birinchilardan boʻlib zararlanadi. buning natijasida bolalarda dsp belgilari – mushak tonuslari patologiyasi, parez va paralichlar paydo boʻladi. homiladorlik vaqtida dsp rivojlanishiga olib keluvchi omillar quyidagilar:  fetoplasentar yetishmovchilik;  yoʻldoshning erta koʻchishi;  homiladorlar nefropatiyasi;  homiladorlik infeksiyalari (sitomegalovirus, qizilcha, toksoplazmoz, gerpes, sifilis);  rezus konflikt;  homilador ayol somatik kasalliklari (qandli diabet, gipotireoz, yurak tugʻma va orttirilgan nuqsonlari, arterial gipertenziya);  homiladorlik vaqtida ayolning turli xil travma olishlari. tugʻruq vaqtida bolada dsp rivojlanishiga olib keluvchi omillar:  homilaning chanoq bilan kelishi;  muddatidan oldingi tugʻruq;  kuchli tugʻruq jarayoni;  diskoordinatsiyalangan tugʻruq jarayoni. tugʻruqdan keyin bolada dsp rivojlanishiga olib keluvchi omillar:  chaqaloqlar asfiksiyasi (aspiratsiya natijasida);  …

3 / 17

turli shakldagi nuqsonlari yuzaga keladi, eng avvalo bilish jarayonlarida nuqsonlar ko’zga tashlanadi. harakat va ruhiy nuqsonlarning ifodalanishi o’rtasida aniq o’zaro bog’liqlik mavjud emas. masalan, og’ir harakat buzilishlari psixik rivojlanishning yengil orqada qolganligi bilan birga kelishi mumkin. bsf qoldiqlarini namoyon bo’lishi esa psixik funksiyalarning og’ir rivojlanmaganligi bilan uchrashi mumkin. bsf bolalar uchun psixik rivojlanishning o’ziga xos anomaliyasi mavjuddir. bu anomaliya bosh miyaning erta organik jarohatlanishiga va turli harakat, nutq va sensor nuqsonlariga asoslanadi. psixik buzilishlar genezida faoliyatning cheklanganligi, ijtimoiy munosabatlarlarning cheklanganligi va tarbiya atrofmuhit sharoitlari muhim rol o’ynaydi12 . bsfda psixik rivojlanishning anomaliyasi bilish jarayonlarining shakllanishidagi nuqsonlarni hissiy-irodaviy sohadagi va shaxsiyatdagi buzilishlarni o’z ichiga oladi. bsfda intellektual nuqson tuzilishi bir qator o’ziga xosliklar bilan harakterlanadi: 1. ma’lumotlar zahirasi va atrof-olam haqidagi notekis ravishda pasayishi. bu bir nechta sabablarga asoslanadi: a) zaruriy izolatsiya, uzoq davom etuvchi harakatsizlik yoki harakatlanishdagi qiyinchiliklar tufayli tengdoshlari va yoshi katta odamlar bilan munosabatlarning chegaralanganligi; b) harakatlanish nuqsonlari …

4 / 17

’z amaliyotlarida uchratganlari haqidagina tasavvurga egalar. 2. intellektual kamchiliklarning notekis, garmonik bo’lmagan harakteri. bir intellektual funksiyaning buzilishi, boshqasining rivojlanishini orqada qoldiradi va uchinchisini saqlanishiga olib keladi. psixik rivojlanishning mozoik harakteri miyaning rivojlanishinig erta muddatlarida organik jarohatlanishi bilan bog’liqdir. bunda miyaning birmuncha yosh funksional tizimlari esa intellektual faoliyatining murakkab oliy tashkiliy tomonlarini va boshqa oliy miya po’stlog’i funksiyalarini ta’minlaydi. bosh miya po’stlog’ining oliy funksiyalarining shakllanmaganligi bsfda bilish jarayonlari buzilishining muhim qismi hisoblanadi. ko’proq bosh miya po’stlog’ining alohida funksiyalari zararlanadi. avvalo fazoviy mo’ljal olish va vaqtni chamalashdagi kamchiliklar ko’zga tashlanadi. bolalarda tana tuzilishi kamchiliklari ifodalanadi. sog’lom tengdoshlariga qaraganda, o’ng qo’l, yuz va tana qismlari haqidagi tasavvurlar sezilarli ravishda kech shakllanadi. bolalar bu tana qismlarini o’zlarida ham, boshqa odamlarda ham qiyinchilik bilan ko’rsatadilar. tananing o’ng va chap qismlarini ajratishga qiynaladilar. o’rtasida, orqasida, orasida, oldinda, tepada, pastda kabi fazoviy tushunchalar qiyinchilik bilan o’zlashtiriladi. ular uzoq, yaqin, uzoqroq kabi tushunchalarni bu yerda va anavi yerda …

5 / 17

h, tayoqchalar yordamida namunaga qarab qurish kabi topshiriqlarni bajara olmaydilar. optik mo’ljal olish nuqsonlari tez-tez ko’zga tashlanadi. bu holatda bolalar geometrik shakllarni ko’chirishga, chizishga, yozishga qiynaladilar. fonematik idrokining, stereognoz va barcha turdagi praksisning yetarli emasligi ko’p uchraydi. ko’pchiligida fikriy jarayonlar shakllanishida kamchiliklar ko’zga tashlanadi. 3. astenik holatlarning ifodalanishi -sekin harakatlanish, ruhiy jarayonlarning kechikishi, bir faoliyatdan boshqasiga o’tishdagi qiyinchiliklar, daqqatni yetarlicha jamlay olmaslik, yetarlicha vaqt berish; - qiyinchiliklar tug’ilgan holatda ishni yengillashtirish mumkin, bunda ob’yekt taqdim etilgan rasmlardan foydalaniladi, uchunchi predmetni ham ko’rsatish mumkin. bunda kuzatilayotgan ob’yektlarni taqqoslashda farqlar va umumiy tomonlarni aniqlash osonlashadi. ta’lim jaryonida korreksiya maqsadida qo’llaniluvchi aniq metodik yo’llar hilma-xil bo’lishi mumkin. ular o’quv materialining ob’yektiv tarkibiga bog’liq, o’quv jarayonida amaliy ishlarni qo’llash imkoniyatining ko’p yoki kamligiga so’zli va amaliy ta’lim vositalarining birlashtirish yo’llariga bog’liq. korreksion-rivojlantiruvchi ishlarning aniq metodik yo’li o’quvchilarning intellektual va hissiy-irodaviy sohasining o’ziga xos xususiyatlarini inobatga olgan holda tanlanadi. bolalarning ko’p qismi bilish faoliyatining pastligi …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar serebral falajida qanday nuqsonlarni bartaraf etish"

bolalarserebral falajida kuzatiladigan nuqsonlarni oilada qanday bartaraf etish zarurligini o'rgatish reja: 1. bolalar serebral falajida kuzatiladigan nutq nuqsonlarining namoyon bo’lishi 2. nutq nuqsoniga ega bolalar ota – onalari uchun pedagogic tavsiyalar tayanch iboralar: ota – onalar majlisi, konferensiyalar, seminar,qisqa suhbatlar, bsf. bolalar serebral falaji (dsp) – perinatal davrda bosh miyaning turli xil strukturalarida boʻladigan oʻzgarishlar natijasida kelib chiqadigan harakat doirasidagi patologiyalar bilan kechadigan umumiy tushunchadir. bolalar serebral paralichi mono-, gemi-, para-, tetraparalich va parezlar, mushak tonusidagi patologiyalar, giperkinez, nutqdagi kamchiliklar, harakat koordinatsiyasi buzilishi, bolaning motorik va ruhiy jihatdan rivojlanishdan ortda qolishi...

This file contains 17 pages in DOCX format (38.4 KB). To download "bolalar serebral falajida qanday nuqsonlarni bartaraf etish", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar serebral falajida qanda… DOCX 17 pages Free download Telegram