sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli

PPT 30 sahifa 3,6 MB Bepul yuklash

30 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,6 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 30

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 30

2-мавзу: қадимги шарқ ва антик дунё фалсафаси o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovasiyalar vazirligi termiz davlat universiteti tarix fakulteti falsafa kafedrasi * 2 – mavzu: sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli. reja: 1. qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. 2. o‘rta asrlar davri sharq falsafasi. arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. islom tamaddunida diniy va dunyoviy ilmlarning o‘zaro uyg‘unlikdagi taraqqiyoti. 3. tasavvuf falsafasida olam va odam haqidagi qarashlar. temuriylar sulolasi davri falsafasi. 4. xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy, ijtimoiy-siyosiy fikrlar. * қадими шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари: фалсафий тафаккур шарқда ҳам, ғарбда ҳам ижтимоий онгнинг дастлабки шакли си- фатида мифология негизида вужудга келган. шарқ ва ғарб файла- суфлари нарса ва ҳо- дисаларни ўрганиш, тушунтиришнинг ўзига хос методларини ярат- ганлар (диалектика, метафизика, маевтика ва ҳоказо). қадимги шарқ фалса- фаси ҳам …

2 / 30

и ривожланишининг умумий қонунияти унинг методологик аҳамият касб этувчи ҳақиқий илмий билимга эришиш йўлида илмий изла- нишлар олиб боришидир. * қадимги шарқ фалсафаси хусусияти белгиси шарқ фалсафасининг ўзига хос хусусиятларидан бири дунёвий, мантиққа асосланган билимларнинг диний мифологик қарашлар билан аралашган ҳолда намоён бўлишидадир. қaдимги шарқ фалсафасининг ўзига хос белгиларидан яна бири унда якка шахсларнинг индивидуал фикрларига нисбатан умумжамоа манфаатларини акс эттирувчи умумжамоа руҳининг уcтyворлик қилишидир. истеъдодли шахслар ана шу руҳнинг ажойиб ифодаловчилари бўлиб, тарих саҳнасига кўтарилганлар. * қaдuмги ҳиндистон фалсафасu qadimgi hindiston falsafasi qadimgi hind falsafasini o`rganishda: «ramayana», «maхоbxarata», «kalila va dimna» kabi mashhur asarlar ilk manbalar bo`lib хizmat qiladi. * қадимги ҳиндистон фалсафаси. қадимги ҳиндистон фалсафасини даврлаштириш веда даври (мил. авв. xv - vi асрлар). ведалар (“билимлар") – диний-фалсафий ёзмалар (трактатлар), ҳиндистонга милоддан аввалги xv асрдан сўнг ўрта осиё, волга атрофи, эрондан келган арий қабилалари томонидан яратилган. қадимги ҳиндистон фалсафасини ўрганувчилар ведаларнинг охирги хулосавий қисмлари – упанишадалар (санскритдан- ўқитувчи …

3 / 30

асига якун ясайди. кейинчалик (ўрта асрларда) ҳиндистон фалсафасида гаутама-будда – буддизм таълимоти етакчи ўринни эгаллади. xviii – xx асрларда ҳиндистон фалсафаси европа фалсафаси ютуқлари билан бойиди, айниқса инглиз фалсафаси ютуқлари билан * веда"лар тўртта тўплам- дан иборат бўлиб,булар "ригведа" "самаведа" "яжураведа" "адхарва- веда" деб аталади.улар- нинг фалсафий шарҳ- лари, фалсафий мушо- ҳадага оид қисмлари "упанишад"лар деб номланди. қадимги ҳинд фалсафий мактаблари икки гуруҳга бўлиниб,улар астика ва настика деб аталади. астика гуруҳига кирув- чи фалсафий мактаб- лар веданта, санкхья, йога, вайшешика, ньяя ва миманса мактаблари "веда“- нинг илоҳийлигини тан олишади ва бу ёзма ёдгорликни ҳақи- қатнинг ягона манба- си деб билишади. настика гуруҳи- га кирувчи мактаб- лар сифатида чорвака, локаята, буддизм, жайнизм мактаб- лари қайд қилинади. viii-vii asrlarda viii- larvvdav viii-vii asrlarda lоkayata (bu dunyo (lоka) ni tan оluvchi) falsafiy ta’limоt vujudga keldi; asоschisi briхaspati; yerdan bоshqa tarzdagi hayotning bo`lishi mumkin emas, degan fikrni ilgari suradi. lоkayataning eng rivоjlangan оqimi chоrvaklar …

4 / 30

лни топишга харакат килади. бу таълимот асосчиси лао цзи (кекса устоз) – мил. авв vi – v аа. яшаган. асосий манбалари - "даоцзин" ва «дэцзин»фалсафий ёзмалар (трактатлар), биргаликда «даодэцзин» деб номланади. асосий тушунчалар "дао " – иккита маънога эга: биринчидан, бу инсон ва табиат уз ривожланишида утиши керак булган йул, оламнинг борлигини таъминлаб берувчи умумбашарий конун; иккинчидан, бу бутун олам яралган субстанция, энергетик бушлик булган биринчи борлик. "дэ" – тепадан берилуви неъмат; биринчи борлик «дао»ни оламга айлантирган энергия. даосизм фалсафасининг асосий гоялари оламда хамма нарса узаро боглик, ха бир нарса ва ходиса бошка бир нарса ва ходиса билан боглик; оламни ташкил этувчи материя ягонадир; табиатда материянинг айланмаси мавжуд («хамма нарса ердан чикади ва ерга киради»), яъни бугунги инсон кеча оламдаги бошка бир формада булган - тош, дарахт, хайвон кисмлари, ва инсон улимидан сунг унинг аъзолари бошка бир хает формаси ва ходисалар учун курилиш материали булиб хизмат килади; оламдаги тартиб, табиат …

5 / 30

liklarning bir-biriga bоg`liqligi amal qiladi, tabiat hоdisalari o`z-o`ziga zid hоlatga aylanib rivоjlanadi, degan fikrni ilgari suradi. * хусусиятлари конфуцианчилик – кадимий фалсафий мактаб, инсоннни авваламбор ижтимоий хаёт катнашчиси сифатида куриб чикади. конфуцианчиликнинг асосчиси конфуций (кун-фу-цзы) мил. авв. 551 - 479 йй. яшаган. асосий манбаси лунь юй («сухбатлар ва мулохазалар") асари конфуцианчилик хал этадиган масалалар: инсонларни кандай бошкариш керак ва жамиятда инсонузини кандай тутиш керак. мазкур мактаб намоёндалари жамиятни юмшок бошкариш тарафдорлари. мисол тарикасида отанинг угиллар устидаги хокимияти келтирилади, асосий шарт сифатида эса – бошликларнинг кул остидагиларга оталик муносабати, кул остидагиларнинг эса бошликка нисбатан угиллик муносабати. конфуцианчиликнинг жамиятда инсонлар узини тутушининголтин конуни: узинга раво курмаган нарсангни бировга килма. конфуций таълимоти хитой жамиятининг бирлашишида катта рол уйнади. асосчисининг хаёти ва фаолиятидан сунг 2500 йил утган булса хам бу таълимот хозирги кунда хам уз ахамиятини йукотгани йук. конфуций таълимотининг асосий тамойиллари конфуцианчиликда бошликлар ва буйсунувчи шахслар муаммоси • жамиятда ва жамият учун яшаш; …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 30 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli" haqida

2-мавзу: қадимги шарқ ва антик дунё фалсафаси o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovasiyalar vazirligi termiz davlat universiteti tarix fakulteti falsafa kafedrasi * 2 – mavzu: sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli. reja: 1. qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. 2. o‘rta asrlar davri sharq falsafasi. arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. islom tamaddunida diniy va dunyoviy ilmlarning o‘zaro uyg‘unlikdagi taraqqiyoti. 3. tasavvuf falsafasida olam va odam haqidagi qarashlar. temuriylar sulolasi davri falsafasi. 4. xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy, ijtimoiy-siyosiy fikrlar. * қадими шарқ ва ғарб фалсафаси вужудг...

Bu fayl PPT formatida 30 sahifadan iborat (3,6 MB). "sharq falsafasining mohiyati va ijtimoiy taraqqiyotdagi roli"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: sharq falsafasining mohiyati va… PPT 30 sahifa Bepul yuklash Telegram