ikki tekislikning o'zaro vaziyatlari.

DOCX 10 pages 1.0 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

ikki tekislikning o'zaro vaziyatlari. reja: 1. parallel tekisliklar 2. perpendikulyar tekisliklar 3. ikki tekislikning o'zaro kesishishi tayanch iboralar va tushunchalar. parallel tekisliklar, kesishuvchi tekisliklar, tekisliklarning kesishuv chizig‛i tekislikka parallel to’g'ri chiziq, to'g'ri chiziqni tekislik bilan kesishuv nuqtasi. parallel tekisliklar ta‛rif. agar bir tekislikka tegishli o'zaro kesishuvchi ikki to'g'ri chiziqlar ikkinchi tekislikka tegishli o'zaro kesishuvchi ikki to'g'ri chiziqlarga mos ravishda parallel bo'lsa, bunday tekisliklar ham o'zaro parallel deyiladi. agar q tekislikka tegishli a∩b kesishuvchi to'g'ri chiziqlar ikkinchi p tekislikka tegishli a1∩b1 kesishuvchi to'g'ri chiziqlarga mos ravishda o'zaro parallel bo'lsa, bu tekisliklar ham o'zaro parallel bo'ladi (1-rasm). agar fazodagi ikki tekislik bir-biriga parallel bo'lsa, chizmada bu tekisliklarning bir nomli izlari ham o'zaro parallel bo'ladi, ya'ni: q || r bo'lsa; qh || rh,, qv || rv va qw || rw bo'ladi (2-rasm). chizmada profil proyeksiyalovchi tekisliklar uchun ularning gorizontal va frontal izlari parallel bo'lishi yetarli bo'lmaydi. masalan, 3-rasmda berilgan g va g1 tekisliklarda …

2 / 10

h‛ h") gorizontal o'tkaziladi (4-b rasm). 4-rasm bu gorizontalning frontal izi h"v yasalib undan izlangan p tekislikning pv izi berilgan tekislikning qv iziga parallel qilib o'tkaziladi. so'ngra pv ∩ ox =px nuqtasidan q tekislik- ning qh iziga parallel qilib izlangan tekislikning ph izi o'tkaziladi. 2-misol. e (e‛, e") nuqtadan a (a', a") va b (b', b") parallel chiziqlar bilan berilgan tekislikka parallel tekislik o'tkazish talab qilinsin (5-a rasm). 5-rasm bu misolni yechish uchun berilgan tekislikka tegishli ixtiyoriy c(c', c") to'g'ri chiziqni o'tkazib, so'ngra e nuqtaning e‛ va e" proyeksiyalaridan a va s chiziqlar proyeksiyalariga mos ravishda parallel qilib o'tkazilgan m'∩n',m"∩n" kesishuvchi chiziqlar proyeksiyalari izlangan tekislik proyeksiyasi bo'ladi. tekislikka tegishli bo'lmagan nuqtadan mazkur tekislikka parallel bo'lgan cheksiz ko'p to'g'ri chiziqlar o'tkazish mumkin. bunday to'g'ri chiziqlar to'plami berilgan tekislikka parallel bo'lgan tekislikni ifodalaydi. tekisliklarning perpendikulyarligi ta'rif. agar ikki tekislik umumiy ikki nuqtaga ega bo'lsa bu tekisliklar o'zaro kesishuvchi deyiladi. ikki p va …

3 / 10

sh chizig'ining proyeksiyalari bo'ladi. agar tekisliklarning izlari birinchi oktantda kesishmasa u holda bir nomli izlarini davom ettirib ularning kesishuv nuqtasini boshqa oktantda topish bilan kesishuv chizig'i nuqtalarining proyeksiyalarini yasash mumkin. masalan, t (th, tv) va p (ph, pv) tekisliklarning (8-rasm) gorizontal izlari tn va pn ikkinchi oktantda kesishadi. kesishuvchi tekisliklarning biri gorizontal tekislik bo'lsa, bu tekisliklar gorizontal chiziq bo'yicha kesishadi. 8-rasm 9-a,b-rasmda umumiy vaziyatdagi t tekislik bilan h1 gorizontal tekislikning kesishish chizig'i h gorizontal bo'ladi. agar umumiy vaziyatdagi tekislik frontal tekislik bilan kesishgan bo'lsa, bu tekisliklar frontal bo'yicha kesishadi. ammo kesishuvchi tekisliklarning biri proyeksiyalovchi tekislik bo'lsa, proyeksiyalovchi tekislikning xossasiga muvofiq, ularning kesishish chizig'ining proyeksiyalaridan biri proyeksiyalovchi tekislikning izida bo'ladi (10-rasm). 9-rasm kesishuvchi tekisliklarning bir nomli izlari chizma chegarasida kesishmasa, ularning kesishish chizig'ini yordamchi tekisliklar vositasida aniqlash mumkin. masalan, umumiy vaziyatdagi р(рн, pv) va t(th, тv) tekisliklarning kesishish chizig'ini yasash uchun h1 gorizontal va v1, frontal tekisliklardan foydaianiladi (11-rasm). 10-rasm 11-rasm …

4 / 10

hizmada h2 tekislik a, b va c, d chiziqlarni 5, 6 va 7, 8 nuqtalarda kesadi. natijada: h2 ∩q = m2 va h2 ∩ p = n2 hosil bo'ladi. rasmda h2 ∥h1 bo'lgani uchun m2 ∥m1 va n2 ∥ n1 bo'ladi. bu nuqta q va p tekisliklarning ikkinchi umumiy f nuqtasi bo'lib u m1va n2 chiziqlarning o'zaro kesishish nuqtasi bo'ladi: fq m2 ∩ n2 . har ikkala p va q tekisliklar uchun umumiy bo'lgan e va f nuqtalarni o'zaro tutashtirsak, tekisliklarning kesishish chizig'i hosil bo'ladi. tekisliklarning o‘zaro kesishuvi ta’rif. agar ikki tekislik umumiy umumiy to‘g‘ri chiziqqa ega bo‘lsa, bu tekisliklar o‘zaro kesishuvchi tekisliklar deyiladi. ikki p va q tekisliklar m to‘g‘ri chiziq bo‘yicha kesishadi, ya’ni q ( p = m. demak tekisliklarning o‘zaro kesishish chizig‘ini yasash uchun har ikkala tekislikka tegishli bo‘lgan ikki e va f umumiy nuqtalarini aniqlash kifoya qiladi (100-rasm). 101-a,b rasmda p va q kesishuvchi tekisliklar berilgan. …

5 / 10

izontal chiziq bo‘yicha kesishadi 102-rasm 103-a,b-rasmda umumiy vaziyatdagi t tekislik bilan h1 gorizontal tekislikning kesishish chizig‘i h gorizontal bo‘ladi. haqiqatdan, h1 gorizontal tekislikning har bir nuqtasi h tekislikdan baravar uzoqlikda joylashgani uchun, tekisliklarning kesishuvchi chizig‘i h||h bo‘ladi. agar umumiy vaziyatdagi tekislik frontal tekislik bilan kesishgan bo‘lsa, bu tekisliklar frontal bo‘yicha kesishadi. ammo kesishuvchi tekisliklarning biri proyeksiyalovchi tekislik bo‘lsa, proyeksiyalovchi tekislikning xossasiga muvofiq, ularning kesishish chizig‘ining proyeksiyalaridan biri proyeksiyalovchi tekislikning izida bo‘ladi (104-rasm). kesishuvchi tekisliklarning bir nomli izlari chizma chegarasida kesishmasa, ularning kesishish chizig‘ini yordamchi tekisliklar vositasida aniqlash mumkin. masalan, umumiy vaziyatdagi p(ph, pv) va t(th, tv) tekisliklarning kesishish chizig‘ini yasash uchun h1 gorizontal va v1 frontal tekisliklardan foydalaniladi (105-rasm). h1 gorizontal tekislikning frontal izini h1v∥h qilib o‘tkaziladi. bu tekislik p tekislikni h1(h1′, h1″), t tekislikni h2(h2′, h2″) gorizontallar bo‘yicha. kesadi. bu gorizontallarning kesishgan e(e′,e″) nuqtasi e′=h1′(h2′ va e″=h1″(h2″ p va t tekisliklarning kesishish chizig‘ining umumiy nuqtalaridan biri bo‘ladi. frontal tekislikni …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ikki tekislikning o'zaro vaziyatlari."

ikki tekislikning o'zaro vaziyatlari. reja: 1. parallel tekisliklar 2. perpendikulyar tekisliklar 3. ikki tekislikning o'zaro kesishishi tayanch iboralar va tushunchalar. parallel tekisliklar, kesishuvchi tekisliklar, tekisliklarning kesishuv chizig‛i tekislikka parallel to’g'ri chiziq, to'g'ri chiziqni tekislik bilan kesishuv nuqtasi. parallel tekisliklar ta‛rif. agar bir tekislikka tegishli o'zaro kesishuvchi ikki to'g'ri chiziqlar ikkinchi tekislikka tegishli o'zaro kesishuvchi ikki to'g'ri chiziqlarga mos ravishda parallel bo'lsa, bunday tekisliklar ham o'zaro parallel deyiladi. agar q tekislikka tegishli a∩b kesishuvchi to'g'ri chiziqlar ikkinchi p tekislikka tegishli a1∩b1 kesishuvchi to'g'ri chiziqlarga mos ravishda o'zaro parallel bo'lsa, bu tekisliklar ham o'zaro parallel bo'ladi ...

This file contains 10 pages in DOCX format (1.0 MB). To download "ikki tekislikning o'zaro vaziyatlari.", click the Telegram button on the left.

Tags: ikki tekislikning o'zaro vaziya… DOCX 10 pages Free download Telegram