psixologiyaning mustaqil fan sifati darivojlanish bosqichi

PPTX 26 pages 436.6 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 436.6 KB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

mavzu: psixologiyaning mustaqil fan sifatida rivojlanish bosqichi mavzu: psixologiyaning mustaqil fan sifatida rivojlanish bosqichi reja: 1.xix asrda sezgi organlari va nerv sistemsi fiziologiyasining rivojlanishi. 2.fiziolog veber (1796-1878) va fizik g.t.fexner (1801-1887) psixologiyada eksperimentni tatbiq qilish haqida. 3.psixologiya mustaqil fan sifatida shakillanishida eksperimental psixologiya taraqqiyotida vilgelm vundtning (1832-1920) o’rni. 4. edvard bredford titchenerning ilmiy ishlari «psixologiya» - bu shunday atamaki, qaysi inson amaliyoti va bilimlarining har-xil ko’rinishlarida tatbiq qilinsa bo’ladi. birinchidan, odamlarning «psixika» haqidagi kundalik bilimlari tuzilmasi kabi boshqa odamlarning xatti-harakati o’zining va boshqalarning ruhiy hayoti rivojlanishining asosi va qonuniyatlari bo’lgan psixologiya. bu «kundalik psixologiya» bugungi kunda ilmiy psixologiya tarmoqlaridan birining kuzatish predmeti bo’lib qoldi. odatiy, kundalik so’zlar ma’nosida tabiiy tilda muhrlangan, qaysiki inson psixikasi ahamiyati uning xatti-harakati, uning shaxsiy tomonlari, imkoniyatlari motivlari va boshqalarni ifodalaydigan, u hikmatlar va maqollarda uchraydi. ruhning diniy tafakkuri uning tabiati haqida odatiy, kundalik bilimlarni tushunishi asosida paydo bo’ladi. ikkinchidan «falsafiy psixologiya» ham mavjud bo’lib, psixik …

2 / 26

tuzilishlari ostidagi modellari yaratilayapti. nihoyat «psixologiya» atamasi xix asrda paydo bo’lgan fanni ba’zida o’zini-o’zi boshqaradigan reallik, moddiy asosi bo’lgan, ya’ni aks ettiruvchi va inson xatti-harakatini boshlab turuvchi mexanizmi va atroflicha metod bilan tekshirilgan psixika to’grisidagi fandir. materializm ob’ektivlik va determinizm printsiplari psixikani o’rganishning tabiiy bilimlariga yondashish asosida yotgan. psixologiya fan sifatida tabiatshunoslik metodologiyasini qabul qilgan holda x1x asrning oxirlari va xx asrning boshlarida tarkib topgan. bir paytning o’zida nemis faylasufi v. dil’tey «ruh haqidagi fanlar» va tashqi dunyo haqidagi fanlarni alohida qarab chiqishni taklif etdi. birinchilarga u falsafa, etika, estetika lingvistika, huquq va boshqalarni kiritdi. ikkinchilarga fizika, ximiya, geologiya, biologiya va boshqa tabiiy fanlarni kiritdi. psixologiyani u hamma fanlar ruh haqida boshlangich bilimlar oluvchi fundamental fan sifatida ajratdi. bu fandan «ruh haqidagi fan» asosiy metod- ya’ni tushunish metodi deb qaraydi. x1x asrda psixologiyaning mustaqil fan bo’lishi uchun ob’ektiv va sub’ektiv sharoitlar vujudga keldi. 1. -sezgi organlarining fiziologiyasi va nerv sistemasi …

3 / 26

r (1821-1858) nerv sistema fiziologiyasi sohasida reflektor akti va reflektor yoyining, orqa miyaning reflektor tabiati haqidagi qonuniyatni ilgari surdi. myuller bilan bir qatorda bir fikrni ingliz fiziologi m.xoll (1790-1857) isbotladi. bundan tashqari myuller o’zining o’quvchisi gelmgols bilan birgalikda sezgi organlarining spetsifik energiyasi haqidagi ta’limotga ham asos soldi. boshqa nemis olimi veber (1705-1778) sezuvchanlikning farqlanish qonuniyatlari yaratdi va uch xil sezgi mavjudligini fanga kiritdi. 1. bosim va ta’sir etish; 2. temperatura; 3. lokalizm; bular natijasida psixologiyada o’lchov mavjud degan fikrni ilgari surdi. r.gol’s (1821-1894) nerv jarayonlarini o’rgandi .ko’z sutrukturalarini o’rganish uchun avtomolskov yaratdi. gol’s tajribalar natijasida ko’rish va eshitish muammolari ancha ilgari surildi. avstryalik vrach a.f. gall’ miya morfologiyasini o’rgandi va birinchi bor franelogiya ta’limotini yaratdi. ya’ni (insonning yuz ko’ziga qarab xarakterini yaratish ma’nosi). hozirgi kunda psixologiya taraqqiyoti uchun va uning mustaqil bo’lishi uchun eng asosiy bo’lgan sabablarning ikki variantigina fanda mustaqil o’rin olgan. 1. vilgelm vunt tomonidan taklif qilingan sabab; …

4 / 26

i, ular birinchi bo’lib psixologiyani, tabiat fanlari singari, eksperimental fanga aylantirish mumkin ekanligini isbotladilar. shu vaqtgacha faqat kuzatish, asosan, o’z-o’zini kuzatishdan foydalanib kelinayotgan psixologiya endi aniq fanlardagi ob`ektiv metoddan foydalana boshlaydi. v.v.vunt v.v.vunt o’zining (1832-1820) fiziologik psixologiya kursida ko’rsatib o’tdi. birinchi programmani vuntning asosiy tadqiqotlari idrok psixologiya bag’ishlagan bo’lib ,uning asari idrok nazariyasi haqida ocherklar (1862) psixologiyaning mustaqil fan ekanligini isbotlashga harakat qildi. (1863) inson va hayvon ruhi haqida ma’ruzalar asarida inson ruhining mahsuli psixika haqida va uni tadqiq etish va o’rganish haqidagi qator fikrlarni bildirdi. vuntning mana shu asari keyinchadik borib psixologiyaning butun bir yarmini yaratdi, ya’ni vunt xalqlar psixologiyasiga asos soldi. v.vunt ikkita metoddan foydalandi keyinchalik bu psixologiya etnopsixologiya yo’nalishini vujudga keltirdi.vunt ikkita metoddan foydalandi. 1. eksperiment metodi; 2. madaniy-tarixiy metod; bundan tashqari eksperimental fiziologiya metodini psixologiyaga qo’lladi. 1875 yildan boshlab fiziologik psixologiyaga eksperiment metodini to’liq qo’lladi va 1879 yil psixologiya mustaqil fan bo’lib ajralib chiqdi. leyptsig universitetida …

5 / 26

tdi . vuntning fikricha apperseptsiya bu ongning alohida funktsiyasi bo’lib o’zining ko’rinishi va 1881 yildan boshlab birinchi bor psixologiya jurnaligi asos soldi. i.m.sechenov (1828-1905) ikki sababni vunt bilan bir qatorda i.m.sechenov (1828-1905) ishlab chiqdi. sechenov harbiy dengiz bilim yurtini peterburgdagi moskva universiteti meditsina fakul’tetini tamomlab, 1863 yilda u o’zining shoh asari «bosh miya reflekslari» asarini yaratdi. bu asarida kuchli va kuchsiz harakatlarning reflektor nazariyasini yaratdi. 1873 yilda rus olimi k.d. kovolyov bilan tortishuv natijasida o’zining kim va qanday psixologiyani yaratish asarini yaratdi. bu asar kovolenning psixologiya vazifalariga qarama-qarshi yozilgan bo’lib bu asarda psixologiyaning programmasini joriy qildi.1878 yilda esa «fikr elementlari» asarini yozdi.bu asarida tafakkur haqida o’z mulohazalarini bildirdi.1890 yilda o’zining qator maqolalari bilan tafakkur haqidagi fikrlarini mustahkamladi.psixikaning reflektor nazariyasini yaratdi.fiziologiya asoslariga ham ziyon etkazmagan holda psixologiya printsiplarini ishlab chiqdi. edvard bredford titchener edvard bredford titchener 1867 yil 11 yanvarda angliyaning chichester shahrida tug'ilgan va malvern kollejida tahsil olgan. dastlab uning …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiyaning mustaqil fan sifati darivojlanish bosqichi"

mavzu: psixologiyaning mustaqil fan sifatida rivojlanish bosqichi mavzu: psixologiyaning mustaqil fan sifatida rivojlanish bosqichi reja: 1.xix asrda sezgi organlari va nerv sistemsi fiziologiyasining rivojlanishi. 2.fiziolog veber (1796-1878) va fizik g.t.fexner (1801-1887) psixologiyada eksperimentni tatbiq qilish haqida. 3.psixologiya mustaqil fan sifatida shakillanishida eksperimental psixologiya taraqqiyotida vilgelm vundtning (1832-1920) o’rni. 4. edvard bredford titchenerning ilmiy ishlari «psixologiya» - bu shunday atamaki, qaysi inson amaliyoti va bilimlarining har-xil ko’rinishlarida tatbiq qilinsa bo’ladi. birinchidan, odamlarning «psixika» haqidagi kundalik bilimlari tuzilmasi kabi boshqa odamlarning xatti-harakati o’zining va boshqalarning ruhiy hayoti rivojlanishining asosi v...

This file contains 26 pages in PPTX format (436.6 KB). To download "psixologiyaning mustaqil fan sifati darivojlanish bosqichi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiyaning mustaqil fan si… PPTX 26 pages Free download Telegram