xalqaro iqtisodiyotini tartibga solishda xalqaro tashkilotlarning roli

DOCX 19 pages 49.2 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.2 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

jahon iqtisodiyotini tartibga solishda xalqaro tashkilotlarning roli reja: 1. xalqaro iqtisodiy tashkilotlarning tasniflanishi 2. jahon xo’jaligidagi global tashkilot birlashgan millatlar tashkiloti tizimi 3. iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish tashkiloti. hududiy iqtisodiy tashkilotlar 4. umumjahon savdo tashkilotining jahon xo’jaligidagi rivojlanish yo’nalishlari va uni mamlakatlar iqtisodiyotidaga ahamiyati 5. ustning tashqi savdo operatsiyalarini tartibga solish uslublari 1. xalqaro iqtisodiy tashkilotlarning tasniflanishi xalqaro iqtisodiy munosabatlar murakkab iqtisodiy mexanizm sifatida bir tomondan bozorga xos o’z-o’zini boshqarish qobiliyatiga ega bo’lsa (ximning moddiy asosi hali ham jahon bozori hisoblanadi), ikkinchi tomondan, ayniqsa xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab, alohida mamlakatlar va hududlar o’rtasida o’zaro aloqalarni osonlashtiruvchi davlatlararo tuzilmalarni yaratishni talab etadi. ayni paytda shuni qayd etib o’tish kerakki, birinchi (1914-1918 yillar) va ikkinchi (1939-1945 yillar) jahon urushlari orasida xalqaro tashkilotlarni gurkirab vujudga kelish jarayoni (shu davrd xalqaro mehnat tashkiloti, o’zining «incoterms» kabi tijoriy hujjatlari bilan taniqli bo’lgan xalqaro savdo palatasi, xalqaro hisob-kitoblar banki tashkil etilgan) va ayniqsa 40-yillarda ikkita …

2 / 19

kabilarni ko’rsatish mumkin. jahonining ko’plab mamlakatlarining hukumat organlari zamonaviy xalqaro iqtisodiy munosabatlardagi muammolarni mustaqil hal eta olmadilar va natijada ular qayd etib o’tilgan muammolarni hal etishda birgalashib harakat qilish usullarini ishlab chiqara boshladilar. hozirgi kunda jahon iqtisodiyotida iqtisodiy gullab-yashnansh va jahon xalqlari farovonligini ta’minlash masalasi bilan shug’ullanvchi minglab xalqaro tashkilotlar hisobga olingan. ekspertlarning fikricha jahon iqtisodiyotiga sezilarli ta’sir o’tkaza oladigan xalqaro tashkilotlar soni 100 ta atrofidadir. xalqaro iqtisodiy tashkilotlarning shakllanishida muhim o’rin tutgan quyidagi omillarni keltirishimiz mumkin: 1. insonlar hayotining bir biriga bog’liqligining yanada o’sishi; 2. sanoat revolyutsiyasi va ilmiy yutuqlar insonlarni bir- biridan ajratib turgan masofalarni qisqartirishi va xalqaro munosabat va hamkorlikni kengaytirishi; 3. savdo, valyuta- moliya munosabatlari, kapital bozori umuman iqtisodiy o’sish; 4. davlatlarning barcha sohada bir – birlariga bog’liqligining o’sishi; 5. duyodagi umumiy resurslardan oqilona foydalanishning zarurligini chuqurroq anglash. davlatning xalqaro iqtisodiy tashkilotlarga a’zo bo’lishi uning har tomonlama rivojlanish imkoniyatlarini oshiradi. chunki xalqaro iqtisodiy tashkilotlarga a’zo bo’lish, …

3 / 19

idan so’ng antigitler koalitsiyasi a’zolari tomonidan tashkil etilgan eng universal, obro’-e’tiborli va son jihatdan eng yirik xalqaro tashkilot hisoblanadi. 2. jahon xo’jaligidagi global tashkilot birlashgan millatlar tashkiloti tizimi bmt shtab-kvartirasi nyu-yorkda joylashgan bo’lib, uning tarkibida 190 dan ortiq a’zo-mamlakat mavjud. bmt nizomining 1-moddasida tashkilot faoliyatining asosiy maqsadlari ichida, «iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy va gumanitar xarakterdagi xalqaro muammolarni hal etishda xalqaro hamkorlik qilish» maqsadi ham yetakchi o’rinda turadi. bmt iqtisodiy sohada asosan quyidagi to’rtta yo’nalish bo’yicha faoliyat olib boradi: -global muammolarni hal etish; -davlatlarning iqtisodiy hamkorligiga ko’maklashish; -mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanishidagi uzilishlarni yengib o’tish; -hududiy rivojlanishni rag’batlantirish. yuqorida sanab o’tilgan yo’nalishlarning har biri bmt muassasalarning faoliyatida axborot, texnika-maslahat va moliya sohasida hamkorliklarni ham o’z ichiga oladi. bmt bosh va yordamchi organlari, shuningdek, 18 ta maxsuslashtirilgan institut va bir qator avtonom tuzilmalar bo’limlari bosh assambleya (ba), iqtisodiy va ijtimoiy kengash (ekosos) hamda sekretariat hisoblanadi. bosh assambleya yilida bir marta sessiyalar o’tkazadi (sentyabr, dekabr), bu …

4 / 19

ar mavzuda, shuningdek, iqtisodiy va ijtimoiy masalalar bo’yicha) sessiya o’tkazadi. xim muammolari bo’yicha qarorlar va tavsiyalar qabul qilish huquqiga ega bo’lgan barcha tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish mas’uliyati ham ekosos zimmasidadir. bugungi kunga kelib ekosos oltita doimiy qo’mita, yettinchi funksional va beshta hududiy komissiyalarni ta’sis etgan. bulardan tashqari 18 ta maxsuslashtirilgan muassasa, jahon oziq-ovqat dasturi va unctad/ust xalqaro savdo markazi ham ekosos patronaji ostida faoliyat olib boradi. bmtning iqtisodiy organlari tizimida uchinchi bo’g’in sifatida sekretariat faoliyat olib boradi. sekretariat bir necha bo’limlardan (iqtisodiy va ijtimoiy masalalar bo’yicha departament) tarkib topgan bo’lib, ma’muriy-ijrochi tuzilma sifatida ish olib boradi. jahon xo’jaligi muammolarini hal qilishda bmtning savdo va taraqqiyot bo’yicha anjumani (unctad) va bmtning sanoat taraqqiyoti bo’yicha tashkiloti (unido) to’g’risida alohida to’xtalib o’tish lozim. 1964 yilning oxirida bmtning bosh assambleyasi xalqaro savdo bo’yicha hamkorlikka ko’maklashish uchun unctadni ta’sis etish haqida qaror qabul qildi. anjumanning oliy organlari to’rt yilda bir o’tkaziladigan sessiya va yilda ikki marta …

5 / 19

ifasi osiyo, afrika, janubiy amerika va okeaniyadagi kambag’al va rivojlanish darajasi past bo’lgan mamlakatlar guruhini iqtisodiy qoloqlikdan olib chiqish jarayonini rag’batlantirish maqsadida bmt doirasida sanoat rivojlanishini muvofiqlashtirishdan iborat. unidoning oliy organi ikki yilda bir marta chaqiriladigan bosh anjuman sanaladi. boshqaruv tuzilmalari esa sanoat taraqqiyoti bo’yicha kengash va budjet masalalari bo’yicha qo’mita hisoblanadi. unido faoliyati hukumatlar va xususiy tarmoq bilan hamkorlik asosida qurilgan. tashkilot investitsiyalar, texnik va sanoat hamkorligi masalalari bo’yicha forumlar o’tkazadi. xorijiy investitsiyalarning ko’payib borishiga, rivojlangan mamlakatlarga texnologiyalar yetkazib berishga ko’maklashadi. bu masalalarni amalga oshirishda unidoning sanoat va texnologik axborotlar banki (stab) samarali faoliyat ko’rsatmoqda. moliyalashtirishdagi muammolar, ortiqcha qog’ozbozlik va qarorlarning bajarilishini nazorat qilishning kuchsizligiga qaramasdan, zamonaviy xalqaro iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishida bmt tizimidagi iqtisodiy tashkilotlarning ahamiyati ortib bormoqda. bmtning maxsuslashtirilgan muassasalari rolining kuchayib borishida xalqaro mehnat taqsimoti tuzilmasining murakkablashuvi, axborot-texnologik ayirboshlashning yangidan-yangi kanallarining vujudga kelishi jahon xo’jalik hayotining jadallashuvi va shuningdek insoniyat oldida turgan jiddiy global muammolar va h.k.lar …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqaro iqtisodiyotini tartibga solishda xalqaro tashkilotlarning roli"

jahon iqtisodiyotini tartibga solishda xalqaro tashkilotlarning roli reja: 1. xalqaro iqtisodiy tashkilotlarning tasniflanishi 2. jahon xo’jaligidagi global tashkilot birlashgan millatlar tashkiloti tizimi 3. iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish tashkiloti. hududiy iqtisodiy tashkilotlar 4. umumjahon savdo tashkilotining jahon xo’jaligidagi rivojlanish yo’nalishlari va uni mamlakatlar iqtisodiyotidaga ahamiyati 5. ustning tashqi savdo operatsiyalarini tartibga solish uslublari 1. xalqaro iqtisodiy tashkilotlarning tasniflanishi xalqaro iqtisodiy munosabatlar murakkab iqtisodiy mexanizm sifatida bir tomondan bozorga xos o’z-o’zini boshqarish qobiliyatiga ega bo’lsa (ximning moddiy asosi hali ham jahon bozori hisoblanadi), ikkinchi tomondan, ayniqsa xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab, alohid...

This file contains 19 pages in DOCX format (49.2 KB). To download "xalqaro iqtisodiyotini tartibga solishda xalqaro tashkilotlarning roli", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro iqtisodiyotini tartibga… DOCX 19 pages Free download Telegram