xii-xiv asrlarda movorounnahr olimlarining qiroat ilmi rivojiga qo`shgan hissasi

DOC 73 sahifa 255,5 KB Bepul yuklash

73 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 255,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 73

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 73

mirzaeva mavjuda madaminovna page oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi kurs ishi mavzu: xii-xiv asrlarda movorounnahr olimlarining qiroat ilmi rivojiga qo`shgan hissasi topshirdi: _____________________ qabul qildi : ___________________ m u n d a r i j a kirish.................................................................................................................3 asosiy qism i-bob. qiroat ilmi paydo bolishi rivojlanish bosqichlari. 1.1 yetti harf va yetti qiroat tushunchalari……………………..............……......7 1.2 qiroatlar orasidagi farqli va oxshash jihatlar................................................24 ii-bob movaraunnahrda qiroat ilmining paydo bolishi 2.1 movaraunnahrda qiroat ilmining kirib kelishi va xii xiv asrladagi rivoji....................................................................................................................40 2.2 movaraunnahrda qiroat sohasida olib borilgan ishlar va zamonaviy tadqiqotlar............................................................................................................57 xulosa.................................................................................................................68 foydalanilgan adabiyotlar...............................................................................70 kirish “biz baxtiyor avlodmiz, baxtli xalqmiz, chunki shunday buyuk allomalarning vorisimiz. xalqimiz farovonligi, mamlakatimiz ravnaqi yo’lida qilayotgan ishlarimiz bilan ulug’ ajdodlarimizga munosib bo’lishimiz kerak. bu barchamizdan yuksak ma’suliyat talab qiladi”. shavkat mirziyoyev mavzuning dolzarbligi: o’zbekiston respublikasi mustaqilikka erishgach, o’zbek xalqi milliy va diniy qadriyatlarini to’la o’rganish imkoniyatiga ega bo’ldi. ma’lumki, “sho’rolar zamonida tarixiy xaqiqatni bilishning o’zi jinoyat …

2 / 73

z tariximizni o’zimiz yozish huquqidan mahrum bo’lib qolgan edik” yaratganga ming shukurlar bo’lsinki, o’sha qaro kunlar ortidan bugungi kunimizdek, tinch va osoyishta kunlar ham yetib keldi. bu istiqlol sharofati bilan barcha sohada yangilanish ishlari amalga oshirildi. jumladan, ma’naviy sohada xalqimizdan yetishib chiqqan buyuk siymolar tarixini o’rganishdek buyuk baxt biz yoshlarga nasb qilib turibdi. shu ma’noda har bir millat va xalqning iftihori uning dunyoda ilm-fan madaniyat ravnaqiga o’z mehnatini ayamagan olimlari va jahon tamadduni rivojiga qo’shgan hissalari bilan ham o’lchanadi. mana shu me’zonga qarab aytadigan bo’lsak, bizning ushbu ko’hna zaminimiz ham hech bir mubolag’asiz, dunyoda eng ilg’or o’rinlardan birini egallaydi. chunki bu o’lkadan yetishib chiqqan olimlar, fozillar ilmning deyarli har bir sohasi rivojiga o’zlarining beqiyos hissalarini qo’shganlar. imom al-buhoriy, muhammad muso al-horazmiy, imom moturudiy, burhoniddin al-marg’inoniy, mahmud az-zamahshariy va shu kabi yuzlab, balki minglab siymolarni sanab o’tishimiz mumkin. lekin ming afsuslar bo’lsinki xx asrning oxirgi o’n yilligiga qadar-sobiq ittifoq davrida asrlar …

3 / 73

ta-qayta tarjima qilinsa ham, uning asl ma’nosiga yetib borishlik mushkul ekanligi hammaga ayon. uning mo’jizaliligi ham shunda. bu haqida ulamolar shunday deyishadi: “qur’on alloh taoloning muhammad sollallohu alayhi va sallamga tushirgan, tilovati ibodat hisoblanadigan, ojiz qoldiruvchi kalomidir ”. mazkur qur’oni karim ilmlari haqida turli davrlarda olimlar so’z yuritganlarida o’z fikrlarini hadis shariflarda kelgan “yetti harf”, degan jumlani sharhlash bilan qisqacha bayon qilib o’tishgan. tadqiqot davomida “tajvid ilmining rivojlanishi bosqichlari va ularning xususiyatlari” mavzusi orqali qiroat ilmiga oid ihtilofli masalalar yechimini topishga baholi qudrat harakat qilindi. bilamizki, qur’oni karimning tafsiri va tarjimalari bilan shug’ullanishda jumhur ulamolar bir qator ilmlarni puxta egallashlikni shart deb bilishgan. biz o’rganayotgan mavzu ham shular jumlasiga kiradi. peshqadam olimlar qiroat ilmi haqida o’zlarining shoh asarlarini bitib o’tganlar. shu jumladan bizning zaminimizdan yetishib chiqqan olimlar ham bu borada qalam tebratishgan. mavzuni o’rganganlik darajasi: ushbu mavzuning o’rganilganlik darajasi sifatida shuni aytish mumkinki, qiroat ilmi va uning tarixi hozirgacha dunyoning …

4 / 73

vorounnahrda yashagan olimlar tomonidan qiroat ilmining o`rganilishi jarayoni. tadqiqotning maqsad va vazifalari: ushbu mavzuning maqsad va vazifasi sifatida shuni aytish mumkinki, “xii-xiv asrlarda movorounnahr olimlarining qiroat ilmi rivojiga qo`shgan hissasi” mavzusi qadimda ham musulmon olami uchun ahamiyatli bo’lib kelgan. xususan o’zbekiston diyorida bu borada ilmiy ishlar olib borgan olimlar kam uchraydi. bu borada olib borilgan ishlar bor bo’lsa ham ular ko’p qur’on o’qish qonun qoidalariga bag’ishlangan. bu ilmiy ishni tayyorlash jarayonida shu narsa ma’lum bo’ldiki, qur’on ilmlari nafaqat qiroat qoidalari balki qur’on tarixi, tafsiri va ta’vili, shuningdek, tajvid ilmi tarixi va qiroat turlari va imomlari haqida ham ma’lumotga ega bo’lish kabi ishlarni ham o’z ichiga olar ekan. ushbu ma’lumotlarni o’rganish va boshqalarga ilmiy uslubda bildirishni asosiy maqsad va vazifamiz deb bildik. mavzuning ilmiy ahamiyati: mavzuning ilmiy ahamiyati sifatida shuni aytish lozimki, bugungi kunda har bir millat o’z dini tarixi va o’sha dinda bitilgan asarlarini o’rganayotgan bir paytda, musulmon olamida yashayotgan …

5 / 73

rining qiroat ilmi rivojiga qo`shgan hissasi” mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi kirish, ikki bob, to’rt bo’lim, hulosa va foydalanilgan adabiyotlar qismlaridan iborat. i-bob. qiroat ilmi paydo bolishi rivojlanish bosqichlari. 1.1 yetti harf va yetti qiroat tushunchalari. maʼlumki, arablar bir nechta nufuzli qabilalardan tashkil topgan. har bir qabilaning shevasi mavjud. mazkur qabilalarning shevasidagi farqlar soʻzning talaffuzda sezilib tursa-da, odatda, maʼnosiga katta taʼsir koʻrsatmaydi. bu ham arab tilining jozibadorligi va kengqamrovli ekanining bir koʻrinishidir. qurʼonning arab tilida “yetti harf”da nozil boʻlishi hikmatining siri ham shunda. “yetti harf” umar ibn xattob roziyallohu anhu shunday rivoyat qiladi: “hishom ibn hakim ibn hizom roziyallohu anhuning “furqon” surasini men oʻqigandan boshqacha oʻqiyotganini eshitdim. menga rasululloh sollallohu alayhi vasallam bu surani oʻqittirgan (undan boshqacha oʻrgatgan) edilar. shoshib, unga tanbeh birishimga oz qoldi. soʻng u qiroatini tugatishini kutdim. keyin ridosining yoqasidan ushlab, uni rasululloh sollallohu alayhi vasallam huzurlariga olib bordim va: “yo rasululloh sollallohu alayhi vasallam, bu “furqon” surasini …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 73 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xii-xiv asrlarda movorounnahr olimlarining qiroat ilmi rivojiga qo`shgan hissasi" haqida

mirzaeva mavjuda madaminovna page oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi kurs ishi mavzu: xii-xiv asrlarda movorounnahr olimlarining qiroat ilmi rivojiga qo`shgan hissasi topshirdi: _____________________ qabul qildi : ___________________ m u n d a r i j a kirish.................................................................................................................3 asosiy qism i-bob. qiroat ilmi paydo bolishi rivojlanish bosqichlari. 1.1 yetti harf va yetti qiroat tushunchalari……………………..............……......7 1.2 qiroatlar orasidagi farqli va oxshash jihatlar................................................24 ii-bob movaraunnahrda qiroat ilmining paydo bolishi 2.1 movaraunnahrda qiroat ilmining kirib kelishi va xii xiv asrladagi rivoji....................

Bu fayl DOC formatida 73 sahifadan iborat (255,5 KB). "xii-xiv asrlarda movorounnahr olimlarining qiroat ilmi rivojiga qo`shgan hissasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xii-xiv asrlarda movorounnahr o… DOC 73 sahifa Bepul yuklash Telegram