ingliz tilida metafora va metonimiya stilistik vositalarining turli kontekstlarda qo'llanilishi kurs ishi

DOCX 30 pages 75.8 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 75.8 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

o’zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunoshligi kafedrasi 11- 4ing-21 guruh talabasi baxtiyorova dilso`zning “ingliz tilida metafora va metonimiya stilistik vositalarining turli kontekstlarda qo'llanilishi” mavzusidagi kurs ishi 60230100-filologiya va tillarni o`qitish (ingliz tili) ilmiy rahbar: ________________ buxoro- 2024 2 2 mundarija: 1.ingliz tilida ma`no ko`chish turlari va qo`llanilishi 3 2.metafora va metonimiyaning lingvistik xarakteristikasi 8 3. ingliz tilshunosligida metaforaning mohiyati va turlari 14 4. ingliz tilida metanimiyaning semantik tahlili 18 5. metafora va metonimiyaning turli kontekstlarda qo`llanilishi 23 xulosa 27 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: 29 1.ingliz tilida ma`no ko`chish turlari va qo`llanilishi inson taraqqiyotida til-alohida o‘rin egallaydi. atoqli tilshunos olim gumbold ta’kidlaganidek: “til-millatning ko‘zgusi”. til faqatgina aloqa vositasi bo‘lib qolmasdan, jamiyat hayotining ajralmas qismiga aylanib ulgurgan. masalan, biror yangi ixtironing yaratilishi va unga qo‘yilgan nom orqali leksik birlikning boyishi kuzatilishi mumkin. tilshunoslik jamiyatning barcha tomonlariga kirib bormoqda.bunga misol qilib siyosiy, ijtimoiy,psixologik, kompyuter …

2 / 30

‘chma ma’noni ham ifodalab, ko‘p ma’noli so‘zlarni hosil qiladi. ma’lumki, tilning boyishi ikki yo‘l bilan amalga oshiriladi: birinchisi ichki imkoniyat , ya’ni so‘zlarni ko‘chma yoki shakldosh sifatida qo‘llash orqali bo‘lsa, ikkinchisi chetdan so‘z olish orqali boyitiladi. chetdan so‘z olish orqali tilning boyib borishiga qo‘shnichilik aloqalari, fan-texnika taraqqiyoti, elchilik munosabatlari asosiy omil sifatida rol o‘ynaydi. ichki imkoniyat orqali so‘zlar boyishda tabiiyki bir savol tug‘iladi: so‘zlar nega ko‘chma ma’no hosil qiladi? bu o‘z navbatida insonlarning kundalik hayoti bilan o‘zaro bog‘liq holdagi jarayon bo‘lib, har bir yangi paydo bo‘lgan buyumga yoki tushunchaga yangi nom berish, alohida-alohida so‘z qo‘llash tilimizda so‘zlar miqdorining haddan ortiq ko‘payib ketishiga olib kelardi va xotirada saqlash qiyinlashib, natijada til yaroqsiz holga kelib qolgan bo‘lar edi. keyingi muammo so‘zlarning o‘z ma’nosi yoki ko‘chma ma’nosini farqlash hisoblanadi. bunda so‘zlarning o‘z yoki ko‘chma ma’noda ekanligini bilish uchun ularni nutq tarkibidan ajratish kifoya. masalan, pichoq o‘tkir ekan (pichoq o‘tkir bo‘la oladi. bu so‘z …

3 / 30

arqlilik ko‘zga tashlanadi. rus tilshunosi l.a.bulaxovskiy hosila ma’no yuzaga kelishini olti ko‘rinishda qayd etadi: 1) metafora (kuznechik - kichik temirchi, chigirtka), vazifadoshlik (pero — pat, patdan ishlangan yozuv quroli), emotsionallik (golubchik - kaptarcha, suygunchak bola), metonimiya (pota - ter, mexnat), xalq etimologiyasi (davlet -yetishmoq, bosmoq), aloqadorlik (nebo - osmon, tanglay). mazkur ilmiy qarashlarda sinekdoxa metonimiyaning bir ko‘rinishi deb qayd etilgan. ba’zi nemis, fransuz, ingliz yoki arab leksikologiyasi bilan shug‘ullangan rus tilshunoslari faqat metafora va metonimiyani ko‘rsatish bilan chegaralanganlar. rus oliy o‘quv yurtlari uchun mo‘ljallab chiqarilgan darsliklarda yanada ko‘proq, turli xil ko‘rinishlarga bo‘lib yuborilgan. n.m.shanskiy ma’no ko‘chishini uchga: o‘xshashlik, ya’ni metafora; yondoshlik – metonimiya hamda vazifadoshlikka ajratib ko‘rsatadi. d.n.shmelev ham n.m.shanskiyga o‘xshab uni uch ko‘rinishga bo‘ladi. ammo u sinekdoxa hodisasini ham qayd etgani holda, metonimiyaning bir ko‘rinishi deb ko‘rsatadi. a.a.reformatskiy ma’no ko‘chishini to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘rt ko‘rinishda deb bergani holda, u d.n.shmelevdan farqli, sinekdoxani alohida hodisa sifatida talqin qiladi. arman tilshunosi e.b.agayan d.n.shmelevdan …

4 / 30

rasiga ko‘ra, xususiyat yaqinligiga ko‘ra. o‘zbek tilshunoslari hosila ma’no yuzaga kelishini tasnif etishda, asosan, a.a.reformatskiy bilan hamfikrlikka asoslanganlar. faqat uch darelik mualliflari farqli qarash bilan chiqishgan. r.a.bigayev va p.a.danilovlar o‘zlarining hamkorlikdagi dareliklarida hosila ma’no yuzaga keltiruvchi hodisalarning hammasini metafora deb ko‘rsatishgan. o.azizov sinekdoxani metonimiya tarkibiga kiritishi bilan yuqoridagilardan farqlanadi. ya.pinxasov o‘z darsligida vazifadoshlikni tilga olmaydi. so‘z hosila ma’nosining yuzaga kelishi hosil qiluvchi va hosila ma’no referentlari munosabatiga asoslangan ekan, uning tasnifida ham shu munosabatga asoslanish to‘la obyektiv bo‘ladi. shu nuqtayi nazardan olib qaraladigan bo‘lsa, a.a.reformatskiy tasnifida ancha aniqlik bor[footnoteref:2]. [2: mengliyev b. hozirgi o’zbek tili.- toshkent: excellent polygraphy,2020 – b.158- 159 ] so‘z hosila ma’nosining yuzaga kelishi hosil qiluvchi va hosila ma’no referentlari o‘rtasidagi o‘xshashlikka asoslansa, metafora, aloqadorlikka asoslansa, metonimiya, butun va bo‘lak munosabatiga asoslansa sinekdoxa, birini ikkinchisi ijtimoiy hayotdan surib chiqarishiga asoslansa, vazifadoshlik deb qaraladi. bu ko‘rinishlarning har biri hosil qiluvchi va hosila ma’no referentlari o‘rtasidagi o‘ziga xos munosabatlarga …

5 / 30

qishiga ko‘ra bir-biridan farq qiladi. metafora ` so'zi, `ko'chirish` yoki `bo'ylab yurish` ma'nosini beruvchi yunoncha so'zdan kelib chiqqan metafora. metaforlar `bir so'z, tasvir , fikr yoki vaziyatdan boshqa ma'noga ega` ma'nosini anglatadi. metofarani sodda qilib tushuntirsak ikki narsa o‘rtasidagi tashqi, yoki xusussiyat jihatidan o‘xshashlikdir. masalan: “sayohatimizni yaxshi umid burnidan davom ettiramiz” bu yerda dengizdan burtib chiqib turgan quruqlikni tashqi o‘xshashlik orqali yuzaga chiqmoqda. metonimiya - ikki tushuncha oʻrtasidagi yaqinlikka asoslangan oʻxshashsiz koʻchim. metonimiyada biror narsa yoki voqea-hodisaning nomi boshqasiga koʻchiriladi, biroq bu nomlash narsalar oʻrtasidagi oʻxshashlikka emas, balki ular oʻrtasidagi yaqinlikka, aloqadorlikka asoslanadi. ba’zan metonimyada so‘z tushib qoladi va natijada yangi ma’no hosilasi yuzaga keladi. tilimizdagi mavjud so'zlar ma’nolarining o'sishi, ma'no ko’chishi, ma’noning kengayishi yo torayishi tarzida ro'y beradi. borliqdagi narsa- hodisa, belgi-xususiyat, harakat- holat nomlari maʼlum bir asosga ko'ra boshqa narsa hodisa, belgi-xususiyat, harakat-holatning nomi sifatida xizmat qiladi. misol uchun, burun so'zi “tirik organizmlarning yuz qismidan bo’rtib chiqqan nafas …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ingliz tilida metafora va metonimiya stilistik vositalarining turli kontekstlarda qo'llanilishi kurs ishi"

o’zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunoshligi kafedrasi 11- 4ing-21 guruh talabasi baxtiyorova dilso`zning “ingliz tilida metafora va metonimiya stilistik vositalarining turli kontekstlarda qo'llanilishi” mavzusidagi kurs ishi 60230100-filologiya va tillarni o`qitish (ingliz tili) ilmiy rahbar: ________________ buxoro- 2024 2 2 mundarija: 1.ingliz tilida ma`no ko`chish turlari va qo`llanilishi 3 2.metafora va metonimiyaning lingvistik xarakteristikasi 8 3. ingliz tilshunosligida metaforaning mohiyati va turlari 14 4. ingliz tilida metanimiyaning semantik tahlili 18 5. metafora va metonimiyaning turli kontekstlarda qo`llanilishi 23 xulosa 27 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: 29 1.ingliz tilid...

This file contains 30 pages in DOCX format (75.8 KB). To download "ingliz tilida metafora va metonimiya stilistik vositalarining turli kontekstlarda qo'llanilishi kurs ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ingliz tilida metafora va meton… DOCX 30 pages Free download Telegram