ingliz tilida norasmiy leksikaning til xususiyatlari

DOCX 33 pages 106.3 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 106.3 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

o‘zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi 11-4ing 21-guruh talabasi abdirazzaqova sitoraning “ingliz tilida norasmiy leksikaning til xususiyatlari” mavzusidagi kurs ishi 60230100-filologiya va tillarni o`qitish (ingliz tili) ilmiy rahbar: xayrullayeva g. buxoro- 2024 2 mundarija: 1. ingliz tili leksikasining o'ziga xos xususiyatlari 2 2. norasmiy leksika xususiyatlari va turlari 7 3.ingliz tilida norasmiy leksika morfologiyasi 13 4.norasmiy leksikaning ishlatilish sohalari 18 5. norasmiy leksikaning boyish manbaalari 24 xulosa 30 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: 32 1. ingliz tili leksikasining o'ziga xos xususiyatlari ushbu bo`lim ingliz lug'atini belgilaydigan o'ziga xos xususiyatlarni ko'rib chiqadi, uning xilma-xil kelib chiqishi, leksik qarz olish va davom etayotgan evolyutsiyasini ta'kidlaydi. uning tarixiy rivojlanishi va zamonaviy qo'llanilishini o'rganish orqali ilmiy tadqiqot ingliz leksikasining boyligi va murakkabligi haqida tushuncha berishga qaratilgan. ingliz tilining lug‘at boyligi tilning boy tarixi, madaniy xilma-xilligi va davom etayotgan evolyutsiyasidan dalolat beradi. ushbu izlanish esa ingliz …

2 / 33

ardan so'z va iboralarni o'zlashtirdi. ushbu o`zgarish ingliz tili lug'atini belgilaydigan o'ziga xos xususiyatlarni o'rganish uchun zamin yaratadi, uning tarixiy ildizlari, zamonaviy tendentsiyalari va kelajak istiqbollarini yoritadi[footnoteref:1]. [1: belyaev t. m., xomyakov v. a. «nestandartnaya leksika angliyskogo yazika.“ l.: izd-vo lgu, 1985. 136 s.] tilning leksikasi tildagi barcha so‘zlarni o‘z ichiga oladi. tilda bor bo‘lgan barcha so‘zlar uning lug‘at tarkibini tashkil etadi. tilda bor bo‘lgan so‘zlaming hisobi aniq emas. har bir til o'zining lug‘at tarkibiga ega bo’lib, yuz minglab so'zlami o‘z ichiga olgan. eng mukammal tuzilgan lug‘at ham barcha so'zlami qamrab ololmaydi. chunki tilning asta-sekin rivojlanish jarayonida uning lug'at tarkibi ham takomillashib boradi. barcha yangi so‘zlar yoki eski so‘zlar lug‘atdan o‘rin olmagan bo’lishi mumkin. odatda lug'at tarkibidagi so'zlar ishlatilishiga ko’ra ikki guruhga bo’linadi: ko‘p ishlatiluvchi so'zlar yoki faol lug‘at va kam ishlatiluvchi so'zlar yoki nofaol lug'at. ko‘p ishlatiluvchi so‘zlar barcha uchun tushunarli bo’lishi bilan ajralib turadi. masalan, choy, non, ovqat, …

3 / 33

so‘zlar yangi so‘zlar bilan almashtirilib, kamroq ishlatilishi natijasida nofaol lug‘atga o‘tadi. masalan, bir vaqtlar faol lug‘atga mansub bo’lgan omoch, qozi, ellikboshi kabi so‘zlar keyingi paytda nofaol lug‘atga o‘tdi. aksincha, nofaol lug‘atdagi so'zlaming ishlatilishi faollashadi. masalan, jamiyat taraqqiyotida paydo bo’lib turadigan yangi so‘zlar dastlab nofaol lug‘atga kiradi. ulaming ma’lum qismi keyinchalik qo'llanish doirasi kengayib, hammaga tushunarli bo'lib, faol lug‘atga o‘tishi mumkin: traktor, gektar, invistitsiya va boshqalar. bu hol jamiyatning rivojlanish jarayonida kishilar nutq madaniyatining ham o‘sib borishi bilan bog'liq. faol va nofaol lug‘at tushunchalari chet tiliga o'rgatishda ko‘p qo’llanadi. leksikologiya tilning lug‘at tarkibini turli qatorlarga yoki guruhlaiga ajratib o‘rganadi. lug‘at tarkibini bunday tasnif qilishda ulaming tarixiy kelib chiqishi va ishlatilishiga e’tibor beriladi. jumladan, barcha kishilar tomonidan keng qo'llanuvchi so‘zlar alohida gumhni tashkil etadi. ular kundalik turmushda eng ko‘p ishlatiluvchi so‘zlardir. qo’llanishi ma’lum bir hudud bilan chegaralangan so'zlar dialektizmlar deb ataladi va ular ham alohida gumhni tashkil etadi. lug‘at tarkibidagi fan va …

4 / 33

tizmlar); 3) adabiy-kitobiy leksika; 4) umumadabiy til leksikasi (og'zaki va yozma nutqda ishlatiluvchi so‘zlar). albatta, bu guruhlarga oid so‘zlaming ishlatilishi aniq chegaraga ega emas. umumso‘zlashuv nutqiga xos so‘zlar barcha stillarda ishlatiladi. odatda, adabiy tillarda quyidagi stillar farqlanadi: 1) badiiy stil; 2) publitsistik stil; 3) ilmiy stil; 4) rasmiy ish qog‘ozlari stili; 5) so‘zlashuv stili. so‘zlar ham bu stillarda ishlatilishiga ko‘ra tasnif qilinadi. neytral so‘zlar barcha stillarda qo‘llanaveradi. terminlar esa fan va texnikaga oid ilmiy asarlarda ishiaiiladi. terminlar badiiy uslubda ham ba'zan uslub talabiga ko‘ra qo’llaniladi. dialektizmlar ilmiy va rasmiy nutqda, badiiy (muallif nutqida) va publitsistik asarlarda qo'llanmaydi. so‘zlashuv uslubida, badiiy asar qahramonlari nutqini aynan berishda dialektizmlardan foydalaniladi. umumso‘zlashuv stilida ishlatiluvchi so'zlar barcha kishilar nutqida qo’llanuvchi odatiy so‘zlardir: daraxt, tog‘, o‘rmon, suv, kiyim, ovqat kabilar. umumso‘zlashuv stilida ishlatiluvchi so‘zlar ba’zan poeziyada ham qo`llanadi. ingliz tilining lug'ati tarixiy, madaniy va lingvistik omillarning murakkab o'zaro ta'siri natijasida shakllangan. ingliz tilining eng qadimgi ildizlari …

5 / 33

ya differentsiatsiya angliyskogo yazika v ssha» // m., 1983. 216 s. ] keyingi asrlarda ingliz tili madaniy almashinuv, savdo va kashfiyot natijasida yanada o'zgarishlarga duch keldi. uyg'onish davri klassik ta'limning tiklanishi bilan lotin va yunon terminologiyasini ingliz tiliga, xususan, fan, tibbiyot va falsafa sohalariga olib keldi. ilmiy inqilob ingliz tili leksikonini yanada kengaytirdi, yangi so'zlarni yangi kashfiyotlar va texnologik yutuqlarni tasvirlash uchun kiritdi. ingliz tili boshqa tillardan so'zlarni o'zlashtirishning uzoq tarixiga ega bo'lib, bu amaliyot bugungi kungacha o'z lug'atini boyitishda davom etmoqda. lotin va fransuz tillaridan arab va hind tillarigacha ingliz tili turli tillardan olingan so‘zlarni o‘zlashtirib, ularni fonologik va morfologik naqshlarga moslashtirgan. leksik qarz olish jarayoni turli mexanizmlar, jumladan, to'g'ridan-to'g'ri qarz olish, hisoblash va semantik kengayish orqali sodir bo'lishi mumkin. to'g'ridan-to'g'ri qarz olish xorijiy so'zlarni minimal o'zgartirishlar bilan qabul qilishni o'z ichiga oladi, masalan, italyancha “piano” yoki yapon tilidan “sushi”. boshqa tomondan, calquing “burga bozori” (fransuz marché aux puces) …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ingliz tilida norasmiy leksikaning til xususiyatlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi 11-4ing 21-guruh talabasi abdirazzaqova sitoraning “ingliz tilida norasmiy leksikaning til xususiyatlari” mavzusidagi kurs ishi 60230100-filologiya va tillarni o`qitish (ingliz tili) ilmiy rahbar: xayrullayeva g. buxoro- 2024 2 mundarija: 1. ingliz tili leksikasining o'ziga xos xususiyatlari 2 2. norasmiy leksika xususiyatlari va turlari 7 3.ingliz tilida norasmiy leksika morfologiyasi 13 4.norasmiy leksikaning ishlatilish sohalari 18 5. norasmiy leksikaning boyish manbaalari 24 xulosa 30 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: 32 1. ingliz tili leksikasining o'ziga xos xususiyatlari ushbu bo`lim ingliz lug'atini belgilaydigan o'ziga xos xusus...

This file contains 33 pages in DOCX format (106.3 KB). To download "ingliz tilida norasmiy leksikaning til xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ingliz tilida norasmiy leksikan… DOCX 33 pages Free download Telegram