nospetsifik yarali kolit

PPTX 29 pages 72.3 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 72.3 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

prezentatsiya powerpoint toshkent tibbiyot akademiyasi mavzu:nospetsifik yarali kolit bolalarda nospetsifik yarali kolit (nyk) – bu yallig‘lanishli ichak kasalliklaridan biri bo‘lib, to‘g‘ri ichak va yo‘g‘on ichak shilliq qavatining surunkali yallig‘lanishi bilan tavsiflanadi. kasallikni tasniflash uning klinik ko‘rinishini, lokalizatsiyasini, og‘irlik darajasini va kechishini baholash uchun muhimdir. klinik shakliga ko‘ra o‘tkir shakl: kasallik birinchi marta yuzaga keladi va simptomlar juda tez rivojlanadi. surunkali qaytalanuvchi shakl: davriy remissiya va zo‘rayish fazalari kuzatiladi. surunkali davomli shakl: simptomlar uzluksiz davom etadi, remissiya davrlari kuzatilmaydi. lokalizatsiyasiga ko‘ra (montreal tasnifi asosida) proktit: faqat to‘g‘ri ichak zararlangan. proktosigmoidit: to‘g‘ri ichak va sigmasimon ichak zararlangan. chap yon yo‘g‘on ichak koliti: chap yon yo‘g‘on ichak (to‘g‘ri ichak, sigmasimon va tushuvchi yo‘g‘on ichak) jarohatlangan. total kolit: yo‘g‘on ichakning barcha bo‘limlari zararlangan. og‘irlik darajasiga ko‘ra (truelove-witts mezonlari) yengil shakl: diareya kuniga 4 martagacha, qonli najas kam yoki yo‘q, umumiy holat yaxshi. o‘rtacha shakl: diareya kuniga 4-6 marta, qonli najas mavjud, tana harorati biroz …

2 / 29

hit omillari: oziqlanish odatlari: ratsionda tolalar yetishmasligi yoki ko‘p miqdorda shakar va yog‘ iste'mol qilish kasallik xavfini oshirishi mumkin. infeksiyalar: bolalikdagi ichak infeksiyalari, masalan, clostridium difficile, escherichia coli kabi patogenlar yallig‘lanish jarayonini qo‘zg‘atishi mumkin. dori vositalari: antibiotiklar, nonsteroid yallig‘lanishga qarshi dorilar (masalan, ibuprofen) va kontratseptivlar ichak shilliq qavatiga zarar yetkazishi mumkin. 4. psixosomatik omillar: stress va emotsional zo‘riqish immun tizimiga salbiy ta'sir ko‘rsatib, kasallikni kuchaytirishi mumkin. 5. autoimmun mexanizmlar: nyk autoimmun kasallik hisoblanadi, bunda organizm o‘z to‘qimalarini (shilliq qavat hujayralari) "begona" sifatida tanib, ularga qarshi immun javob ishlab chiqaradi. nospetsifik yarali kolit (nyk) patogenezi, ya'ni bu kasallikning rivojlanish mexanizmlari, murakkab va ko‘p bosqichli jarayonlardan iborat. kasallikning asosi ichak shilliq qavatining surunkali yallig‘lanishi va immun tizimining noto‘g‘ri javobi bo‘lib, bir nechta mexanizmlar birgalikda kasallikni keltirib chiqaradi: 1. immun tizimining buzilishi: immun javobning noto‘g‘ri shakllanishi: nyk bo‘lgan bemorlarda organizmning immun tizimi ichak shilliq qavati hujayralariga hujum qiladi, bu esa yallig‘lanish jarayonini boshlaydi. …

3 / 29

ig‘lanish: yallig‘lanish kuchaygan sari, immun hujayralari (makrofaglar, neutrofillar, limfotsitlar) yallig‘lanish joyiga ko‘payib, uzoq muddat davom etadigan zararlanishni keltirib chiqaradi. bu jarayon ichakda eroziya, yaralar va qon ketishlariga olib keladi. 4. ichak shilliq qavatining zararlanishi: shilliq qavatning yallig‘lanishi: yallig‘lanish jarayoni ichak shilliq qavatining hujayralarini zararlaydi va ularning qayta tiklanish qobiliyatini kamaytiradi. bu holat ichakning gipersekresiyasi (ko‘proq suyuqlik ishlab chiqarilishi), eroziya va ulceratsiyalarni keltirib chiqaradi. to‘qimalar va qon tomirlarining o‘zgarishi: yallig‘lanish jarayonida qon tomirlarining kengayishi va to‘qimalar shikastlanishi kuchayadi. bu esa ichakdagi yallig‘lanishning yanada og‘irlashishiga olib keladi va najasda qon ketishiga sabab bo‘ladi. 5. yallig‘lanishning davomiyligi va og‘irligi: nyk ning surunkali ko‘rinishi bilan, yallig‘lanish jarayonining davomiyligi oshadi va kuchayadi. bunda organizmda yallig‘lanishning turli bosqichlari (faol va remissiya fazalari) bir-birini almashtiradi, bu esa kasallikning og‘irligini oshiradi. 6. o‘zaro aloqalar: nyk ning rivojlanishida atrof-muhit (infeksiyalar, diet, stress) va genetik omillar o‘zaro ta'sir qiladi. bunda immun tizimining o‘ziga xos reaksiyalari va ichak mikrobiotasining holati muhim …

4 / 29

oziyalar natijasida paydo bo‘ladi. najasda ko‘pincha sariq yoki ko‘k rangli suyuqlik bilan birga qizil qon bo‘ladi. 3. qorin og‘rig‘i: qorin bo‘shlig‘ida og‘riqlar, ayniqsa, chap pastki qorin bo‘limida, ko‘pincha surunkali yallig‘lanish natijasida paydo bo‘ladi. og‘riqlar asosan najasdan keyin kuchayadi va ba'zi bemorlarda yengillashadi. 4. issiqlik (tempratura): bolalarda yuqori tana harorati (fever) kuzatiladi, bu odatda yallig‘lanishning aktiv fazasini anglatadi. harorat 38°c dan yuqori bo‘lishi mumkin. 5. tananing umumiy holati va toliqish: bosh og‘rig‘i, charchoq va umumiy salomatlikning yomonlashishi kuzatilishi mumkin. 6. anemiya: kronik qon yo‘qotish (qonli najas orqali) natijasida bolalarda anemiya rivojlanishi mumkin. anemiya belgilariga terining xiralashishi, charchoq va yurak urishi kiradi. 7. dehidratatsiya: ko‘p miqdorda diareya va qon yo‘qotish natijasida suvsizlanish (dehidratatsiya) kuzatilishi mumkin. bu bolalarda og‘ir holatlarga olib kelishi mumkin. belgilariga og‘ir quruq og‘iz, tez yurak urishi, siyishning kamayishi va qon bosimining tushishi kiradi. 8. ortiqcha gaz va shishish: ichakdagi yallig‘lanish gaz ishlab chiqarishni oshiradi, bu esa qorin shishishiga olib …

5 / 29

atini aniqlash, uning og‘irligini baholash va davolashni monitoring qilish uchun zarurdir. quyidagi laboratoriya testlari nyk ning tashxisini qo‘yishda va davolash jarayonini kuzatishda qo‘llaniladi: oak, bak, najas, vitamin va mineral darajalari, kaliy va natriy darajasi: surunkali diareya va qon yo‘qotish natijasida bu elektrolitlarning darajasi o‘zgarishi mumkin, bu esa hayotiy muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. bolalarda nospetsifik yarali kolit (nyk) davolashining maqsadi yallig‘lanishni boshqarish, simptomlarni kamaytirish va ichakda zararlanishni oldini olishdir. davolash individual ravishda, kasallikning faoliyati va og‘irligiga qarab belgilanadi. 1. farmakologik davolash: a. anti-yallig‘lanish dorilari: aminosalicilatlar (5-asa): b. kortikosteroidlar: prednizolon va budesonid: kasallikning og‘ir shakllarida yallig‘lanishni tez kamaytirish uchun qo‘llaniladi. ular tizimli ravishda (tabletkalar yoki in'ektsiyalar) qabul qilinadi. c. immunosupressiv dori-darmonlar: azatioprin (imuran) yoki merkaptopurin (purinethol): e. antibiotiklar 2. diyet va oziqlanishni boshqarish: maxsus dieta: yallig‘lanishni kuchaytiradigan oziq-ovqatlardan (masalan, yog‘li, achchiq, tuzli ovqatlar) saqlanish muhimdir. bolalar uchun balanslangan va oson hazm bo‘ladigan ovqatlar tavsiya etiladi. 3. suyuqlikni va elektrolitlarni tiklash: suyuqlik va …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nospetsifik yarali kolit"

prezentatsiya powerpoint toshkent tibbiyot akademiyasi mavzu:nospetsifik yarali kolit bolalarda nospetsifik yarali kolit (nyk) – bu yallig‘lanishli ichak kasalliklaridan biri bo‘lib, to‘g‘ri ichak va yo‘g‘on ichak shilliq qavatining surunkali yallig‘lanishi bilan tavsiflanadi. kasallikni tasniflash uning klinik ko‘rinishini, lokalizatsiyasini, og‘irlik darajasini va kechishini baholash uchun muhimdir. klinik shakliga ko‘ra o‘tkir shakl: kasallik birinchi marta yuzaga keladi va simptomlar juda tez rivojlanadi. surunkali qaytalanuvchi shakl: davriy remissiya va zo‘rayish fazalari kuzatiladi. surunkali davomli shakl: simptomlar uzluksiz davom etadi, remissiya davrlari kuzatilmaydi. lokalizatsiyasiga ko‘ra (montreal tasnifi asosida) proktit: faqat to‘g‘ri ichak zararlangan. proktosigmoidit: to...

This file contains 29 pages in PPTX format (72.3 KB). To download "nospetsifik yarali kolit", click the Telegram button on the left.

Tags: nospetsifik yarali kolit PPTX 29 pages Free download Telegram