duradgorlikning xalq turmushidagi roli va vazifasi

DOC 47 pages 191.0 KB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 191.0 KB

File type DOC

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

duradgorlikning xalq turmushidagi roli va vazifasi reja: 1. yog’och va yog’och materiallar xalq, xujaligining hamma tarmoklarida keng qullanishi. 2. duradgorlikning xalq turmushidagi rolini ahamiyati 1. mashina qismlarining ayrim detallarini tayyorlashda foydalaniladigan materiallar (plastmassa, yog’och, rezina, shisha, keramika va boshqalar). 2. maxsus materiallar-(elim, qog‘oz, lak, emal, va boshkalar). yog’och materiallar. yog’och va yog’och materiallar xalq, xujaligining hamma tarmoklarida keng kullaniladi. undan qurilish va inshootlarda, avtomobilsozlik, vagonsozlik, ximiya va kumir sanoatida, qog‘oz-sellyuloza sanoatida, faner, mebel, sport inventarlari, gugurt ishlab chiqarish, etil spirti, sintetik kauchuk, turli loklar, buyoqlar ishlab chiqarish sohalarida ham keng foydalaniladi. yog’och materiallarning bunday keng kulamda ishlatilishiga sabab texnik xossalarining yuqoriligi va qulayligidir. yog’ochni ishlash ancha oson. vazni engil, puxtaligi yukori, issikushk va elektr tokini yomon utkazadi, kislota va ishqorlar ta’sirida tez emirilmaydi. kupchilik yog’ochlarning tashki kurinishi chiroyli bulib, puxta elimlanuvchi buladi va yaxshi pardozlanadi. shunga qaramasdan, yogochlar turli kamchiliklardan xam xoli emas, ya’ni, tayanch so‘z va iboralar: materiallar, sintetik …

2 / 47

rgi vaqtda yog’ochni qayta ishlash sanoati korxonalarida mexanik xususiyatlari yanada yuqori bo‘lgan yangi tur yog’och materiallar ishlab chiqarilmoqda va xalq xo‘jaligining turli sohalarida keng ishlatilmoqda. yog’och ishlash korxonalarida chiqadigan chiqindilar — qipiq va payrahalarni presslash yuli bilan tayyorlanayotgan yog’och materiallar tabiiy yog’ochlarda uchraydigan har qanday nuqsonlardan, kamchiliklardan xoli, puxtalik jihatidan ustun bo‘lib, ayrim hollarda metall o‘rnini ham bosmokda (presslangan yog’och materiallardan hatto podshipniklar va mashina detallari tayyorlanadi). daraxt po‘stlog‘i hozirgi vaqtda xalk xo‘jaligining turli sohalarida ishlatilmoqda. qrim, kavkaz, uzoq sharq va saxalin zonalarida o‘sadigan probkali eman daraxtining po‘stlog‘i qalin bo‘lib, ulardan probkalar, issiklik-izolyasion materiallar (plita-lar) va shu kabilar tayyorlanadi. kambiy. bu lub bilan yogoch orasida joylashgan shirali katlam bulib, u tirik xujayralardan iboratdir. kambiyni oddiy kuz bilan ko‘rish juda qiyin, uni kurish uchun kuzni qisman «qurollantirish» kerak bo‘ladi. uni baxorda tanadan pustlok, shilib olingan paytida ko‘rish mumkin. bu vaktda kambiy xujayralarining buzilishi natijasida shirali, shillik, parda — suyuqlik oqib chiqadi. …

3 / 47

onalarida, agrobiologiya va tajriba uchastkalarida, o’quvchilar dalachilik brigadalarida olib boriladigan mashg’ulotlar davomida berib boriladi. · o’quv ustaxonalarini estetik jihatdan o’quvchilarning diqqatini jalb etadigan, kasbga havas uyg’otadigan, xavfsizlik texnikasi talablariga javob beradigan qilib jihozlash muhim ahamiyatga ega. shuning uchun barcha turdagi ish o’rinlarini tashkil qilishga, qo’shimcha jihozlarni, ko’rgazmali o’quv buyumlarini did bilan, saranjom-sarishtali o’rnatishga alohida e’tibor berish zarur. o’quv ustaxonalarini jihozlashda yuqori sinf o’quvchilari tomonidan tayyorlangan ish namunalarini namoyish qilish yosh hunarmandlarning o’rganayotgan kasbiga bo’lgan qiziqishini ortib borishida alohida ahamiyat kasb etadi. · yogʻochsozlik hunari; kasb-hunar turi. duradgorlik uysozlik, asbobsozlik, aravasozlik, qayiqsozlik, javonsozlik, eshiksozlik, beshiksozlik, egarsozlik, elaksozlik, sandiqsozlik, panjarasozlik singari juda koʻp tarmoklardan iborat. duradgorlik bilan shugʻullanuvchilar xalq orasida usta, duradgor, durezgar, najjor, eshiksoz, aravasoz, elaksoz kabi nomlar bilan ataladi. duradgorlik tarmoklarining hammasi uchun umumiy boʻlgan ish jarayoni — yogʻoch qirqish, tilish, yoʻnish, randalash, parmalash va h. k. shu tufayli duradgorlik ustalari ishlatadigan asboblar (q. duradgorlik asboblari), xom ashyolar (tut, yongʻoq, …

4 / 47

ayza) va h. k. uchraydi. temir va jez davri yodgorliklari duradgorlik kasbining ancha murakkablashganini, duradgorlik buyumlarining xili koʻpayganini koʻrsatadi. kishilarning gʻorlardan chiqib uylar (chayla, chordoq, yertoʻla, paxsa uy va b.) qura boshlashi, chorvachilik va dehqonchilik urf boʻlishi [mol qoʻralar qurish, omoch, gʻaltakarava, ariq qaziladigan buyumlar va suv chiqarish vositalari (chigʻir, tarnoye) yasash, mehnat qurollari (belkurak, bolta, ketmon, oʻroq, pichoq) uchun soplar ishlash] d. ning turli tarmoqlariga oid dastlabki na-munalar vujudga kelishiga sabab boʻldi. suv boʻyida yashaydigan aholi orasida baliq ovlash va aloqa vositalari (ov asboblari, sollar, qayiqlar) paydo boʻldi. shu tarzda duradgorlik hunarmandlikning muhim qismiga aylandi, mustaqil kasb sifatida ajralib chiqdi. jamiyat taraqqiyotining keyingi davrlarida duradgorlik tarmoqlarining har biri mustaqil rivojlandi va murakkablasha bordi. mas, eng qadimgi yuk tashuv vositalaridan biri boʻlgan gʻaltakarava oʻrnini arava egalladi (ot, eshak, tuya, hoʻkiz kabi hayvonlar qoʻlga oʻrgatilgach) va duradgorlikning aravasozlik (egarsozlik ham shuning ichida) tarmogʻi rivojlandi. uysozlikning dastlabki koʻrinishlari (chayla, chordoq, yertoʻla kabilar …

5 / 47

. uy-roʻzgʻor buyumlarini yasaydigan duradgorlar bora-bora duradgorlikning maxsus tarmogʻini tashkil etdi. duradgorlikning bir necha ming yillik taraqqiyoti uning baʼzi tarmoklarining sanʼat darajasiga oʻsib chiqishini taʼminladi. asbobsozlik, yogʻoch oʻymakorligi, panjarasozlik, sandiqsozlik kasbida ishlovchi duradgorlik ustalar bu tarmoqlarning yetuk sanʼat namunalarini yaratdilar. musiqa asboblari (dutor, setor, chortor, tanbur, gʻijjak, chang, doyra, nay, surnay va h. k.) yasovchi duradgorlik kasblari paydo boʻldi. · duradgorlik tarixida xitoy yogʻoch pardozlash (sayqal, jilo berish, boʻyash, loklash) sanʼati, yevropa kemasozligi, oʻzbek oʻymakorligi va h. k. mashhur. oʻzbekiston hududida qadimda qurilgan masjid va madrasalarning eshiklari oʻymakor naqshlar bilan bezatilgan. samarqand, buxoro, koʻhna urganch, xiva, panjikent va b. shaharlardagi 9—12-a. larga oid koʻhna yodgorliklarda ishlatilgan yogʻoch materiallardan duradgorlik meʼmorlikning ajralmas qismi boʻlganligini koʻrish mumkin. bu davrga oid oʻymakorlik va asbobsozlik buyumlari turli-tuman gul va islimiy naqshlar, qurʼon oyatlari va sheʼriy misralar bilan bezatilgan. 14—15-a. larga oid meʼmoriy yodgorliklarida (ayniqsa amir temur davrida qurilgan bino va inshootlarda) duradgorlik tarmoklarining yanada …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "duradgorlikning xalq turmushidagi roli va vazifasi"

duradgorlikning xalq turmushidagi roli va vazifasi reja: 1. yog’och va yog’och materiallar xalq, xujaligining hamma tarmoklarida keng qullanishi. 2. duradgorlikning xalq turmushidagi rolini ahamiyati 1. mashina qismlarining ayrim detallarini tayyorlashda foydalaniladigan materiallar (plastmassa, yog’och, rezina, shisha, keramika va boshqalar). 2. maxsus materiallar-(elim, qog‘oz, lak, emal, va boshkalar). yog’och materiallar. yog’och va yog’och materiallar xalq, xujaligining hamma tarmoklarida keng kullaniladi. undan qurilish va inshootlarda, avtomobilsozlik, vagonsozlik, ximiya va kumir sanoatida, qog‘oz-sellyuloza sanoatida, faner, mebel, sport inventarlari, gugurt ishlab chiqarish, etil spirti, sintetik kauchuk, turli loklar, buyoqlar ishlab chiqarish sohalarida ham keng foydalaniladi. ...

This file contains 47 pages in DOC format (191.0 KB). To download "duradgorlikning xalq turmushidagi roli va vazifasi", click the Telegram button on the left.

Tags: duradgorlikning xalq turmushida… DOC 47 pages Free download Telegram