qadimgi sharq yunoniston va rim davlatlari va huquqining o'ziga hos hususiyatlari

DOCX 10 pages 16.8 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.8 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: qadimgi sharq yunoniston va rim davlatlari hamda huquqining o'ziga hos hususiyatlari tayyorladi: omonov ozodbek kirish 1. qadimiy sharq, gretsiya va rimning o'ziga xos xususiyatlari 2. davlat tuzilishi va boshqaruv shakllari 3. huquqiy tizimlar va qonunlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar qadimgi sharqning o'ziga xos xususiyatlari qadimgi sharqda irrigatsiya tizimlari miloddan avvalgi 6000-yillarda paydo bo'lgan. bu qishloq xo'jaligini rivojlantirib, aholining zich joylashishiga sabab bo'ldi va markazlashgan davlatlarning shakllanishiga turtki berdi. qadimgi sharq jamiyatlarida dehqonlar hosilning kamida 1/3 qismini soliq sifatida to'lashgan. bu resurslar katta infratuzilma loyihalarini moliyalashtirishga va hukmron elitalarni qo'llab-quvvatlashga sarflangan. qadimgi sharq qonunlari, masalan hammurapi qonunlari, miloddan avvalgi 1754-yilda yaratilgan bo'lib, jazolarning og'irligi ijtimoiy mavqega qarab o'zgarib turardi. bu ijtimoiy tabaqalanishning qonuniy ifodasi edi. qadimgi yunonistonning o'ziga xos xususiyatlari qadimgi yunonistonda polis, ya'ni shahar-davlatlarining shakllanishi unikal hodisa bo'lib, ularning soni 1500 dan oshgan, har biri o'z konstitutsiyasi va boshqaruv tizimiga …

2 / 10

iya hududlarini kengaytirishda muhim rol o'ynagan. rimda 'pater familias' oila boshlig'i bo'lib, barcha oila a'zolari, shu jumladan, bolalar va qullarga nisbatan mutlaq hokimiyatga ega edi ('patria potestas'). qadimgi sharq davlatlari: umumiy ko'rinish qadimgi sharq davlatlarida 'ensilar' kabi ruhoniylar-hukmdorlar mavjud bo'lib, ular ibodatxonalarni boshqargan va irrigatsiya tizimlarini nazorat qilgan, miloddan avvalgi 3000-yillarda. qadimgi sharqda, hammurapi qonunlari kabi qonunlar ko'pincha jazolar 'talion' printsipiga asoslangan, ya'ni 'ko'zga ko'z' tamoyili, miloddan avvalgi 1754-yilda. qadimgi sharq davlatlari astronomiyada sezilarli yutuqlarga erishgan, masalan, bobil astronomlari quyosh va oy tutilishlarini aniqlashgan, miloddan avvalgi vii asrda. qadimgi yunoniston davlatlari: polislarning rivojlanishi polislar dastlabki davrlarda kichik qishloq xo'jaligi jamoalari edi, lekin miloddan avvalgi viii asrda aholi o'sishi sababli ular mustaqil siyosiy birliklarga aylandi. polislarning o'ziga xos xususiyatlaridan biri bu ularning akropol va agoraga ega bo'lishi edi. akropol – himoya uchun tepalik, agora esa ijtimoiy va savdo markazi edi. polislar turli boshqaruv shakllariga ega bo'lgan. masalan, sparta oligarxiya bo'lsa, afina …

3 / 10

has bog'langan edi, masalan, hammurapi qonunlari (taxminan miloddan avvalgi 1754-yil) ilohiy kuchga asoslangan deb hisoblangan. misr huquqiy tizimi rasmiy qonunlar to'plami bo'lmasa-da, faraonning farmonlari va amaldorlarning qarorlari asosida ish yuritilgan, sud majlislari va yozma hujjatlar muhim rol o'ynagan. qadimgi xitoyda qonunlar, ayniqsa, sin sulolasi davrida (miloddan avvalgi 221-206-yillar) qattiqqo'llik bilan ajralib turgan, konfutsiyning axloqiy ta'limotlari ham huquqiy amaliyotga ta'sir ko'rsatgan. qadimgi yunoniston huquqi: demokratiya va qonun ustuvorligi solon islohotlari eramizdan avvalgi 6-asrda qarz qulligini bekor qildi va fuqarolarning siyosiy huquqlarini oshirdi, demokratiyaga zamin yaratdi. ostrasizm amaliyoti siyosiy arboblarni 10 yilga surgun qilish imkonini berdi, bu esa o'zaro kurashni cheklash va davlatni barqarorlashtirishga xizmat qildi. gelikeya qonunlari miloddan avvalgi 5-asrda xolis sudlov tizimini yaratdi, unda 6000 nafar fuqarodan iborat hakamlar hay'ati adolatni ta'minlashga harakat qildi. qadimgi rim huquqi: rim huquqining asoslari qadimgi rim huquqi 'ius civile' deb nomlangan bo'lib, faqat rim fuqarolariga tegishli edi. bu huquq majmualari, masalan, o'n ikki jadval …

4 / 10

sman taqsimlangan, bu esa iqtisodiy o'sishni cheklagan. qadimgi sharq iqtisodiyoti asosan qishloq xo'jaligiga asoslangan bo'lib, savdo va hunarmandchilik ham rivojlangan, ammo ular dehqonchilikdan keyingi o'rinda turgan. yunoniston va rim iqtisodiyotining taqqoslanishi qadimgi yunoniston iqtisodiyoti savdoga asoslangan boʻlib, shahar-davlatlar oʻrtasida keng koʻlamli aloqalar mavjud edi, rim esa qishloq xoʻjaligi va istilolar orqali boylik orttirishga koʻproq eʼtibor qaratgan. rimda keng koʻlamli qullik yunonistonga nisbatan ancha rivojlangan boʻlib, bu rim qishloq xoʻjaligi va infratuzilma loyihalarida katta taʼsir koʻrsatgan, mehnat unumdorligini oshirgan. yunoniston tanga tizimi rimga nisbatan deyarli ilgʻor boʻlib, savdoda yordam bergan, rimda esa tangalar faqatgina respublika davrining oxirida, imperatorlik davrida keng qoʻllanilgan. qadimgi sharq, yunoniston va rimda ijtimoiy tuzilma qadimgi sharqda ijtimoiy tuzilma asosan 3 toifaga bo'lingan: ruhoniylar, harbiy zodagonlar va dehqonlar. bu tabaqalanish qattiq ierarxiya bilan tavsiflangan, ruhoniylar eng yuqori mavqega ega edi. qadimgi yunonistonda ijtimoiy tuzilma polislar (shahar-davlatlar)ga qarab farqlangan, afina demokratiyasi fuqarolarga siyosiy huquqlarni bergan, ammo qullar 30% aholini …

5 / 10

qo'shdi hamda qonun ustuvorligini ta'minladi. xulosalar va taqqoslash qadimgi sharqda teokratik boshqaruv keng tarqalgan bo'lib, diniy liderlar davlat siyosatida katta rol o'ynagan, g'arbda esa dunyoviy qonun ustuvor edi. yunoniston demokratiyasi fuqarolarning bevosita ishtirokini ta'minlagan, rim respublikasi esa vakillik tizimini yaratib, 12 ta jadval orqali qonunlarni kodlashtirgan. qadimgi sharq huquqi ko'proq an'analar va urf-odatlarga asoslangan bo'lsa, rim huquqi universal prinsiplarga asoslanib, bugungi huquq tizimlariga katta ta'sir ko'rsatdi. xulosa qadimgi sharq, gretsiya va rim o'ziga xos davlat va qonunlari bilan sivilizatsiyaga bebaho hissa qo'shdi, bu meros bugungi kunda ham ahamiyatli. foydalanilgan adabiyotlar 1. sharq, yunoniston va rim qadimiy sivilizatsiyalarining o'ziga xos xususiyatlari: davlat va huquq. (muallif: aniq emas) 2. henri pirenne, "o'rta asrlar shaharlari: ularning kelib chiqishi va savdoning tiklanishi." 3. perry anderson, "qadimgi davlatdan feodalizmga o'tish." 4 0 0 0 7

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi sharq yunoniston va rim davlatlari va huquqining o'ziga hos hususiyatlari"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: qadimgi sharq yunoniston va rim davlatlari hamda huquqining o'ziga hos hususiyatlari tayyorladi: omonov ozodbek kirish 1. qadimiy sharq, gretsiya va rimning o'ziga xos xususiyatlari 2. davlat tuzilishi va boshqaruv shakllari 3. huquqiy tizimlar va qonunlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar qadimgi sharqning o'ziga xos xususiyatlari qadimgi sharqda irrigatsiya tizimlari miloddan avvalgi 6000-yillarda paydo bo'lgan. bu qishloq xo'jaligini rivojlantirib, aholining zich joylashishiga sabab bo'ldi va markazlashgan davlatlarning shakllanishiga turtki berdi. qadimgi sharq jamiyatlarida dehqonlar hosilning kamida 1/3 qismini soliq sifatida to'lashgan. bu resurslar katta infratuzilma loyihalarini moliyalashtiri...

This file contains 10 pages in DOCX format (16.8 KB). To download "qadimgi sharq yunoniston va rim davlatlari va huquqining o'ziga hos hususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi sharq yunoniston va rim… DOCX 10 pages Free download Telegram