didaktika xakida tushuncha didaktika obyekti va pridmeti

DOC 20 pages 119.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 119.5 KB

File type DOC

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

ta'lim jarayoni didaktika xakida tushuncha didaktika obyekti va pridmeti reja: 1. didaktika xakida tushuncha 2. talabalar bilim, ko‘nikma va malakalarni shakllantirish jarayoni 3. ta’lim jarayoning mazmuni didaktika xakida tushuncha ta’lim jarayonining umumiy konuniyatlarini o‘rganuvchi kism didaktika deb nomlanadi. didaktika ta’lim jarayonining moxiyati, ta’limni muvaffakiyatli olib borish shartlari, ta’limning vazifasi va mazmuni, ta’limni tashkil etish shakll va usullari, o‘kuvchilarning bilimini tekshirish va baxolash bilan shugullanadi didaktika grekcha «didaktos» so‘zidan olingan bo‘lib, «men o‘kitaman» demakdir. didaktika barcha o‘kuv predmetlarini o‘kitishning umumiy konun va koidalarini belgilab beradi. talabalar bilim, ko‘nikma va malakalarni shakllantirish jarayoni davrning dolzarb muammolaridan biri talabalarning kasbiy maxoratini oshirish, ularda muxim kasbiy bilim, kunikma va malakalarni xosil kilishdan iborat. oliy majlisning ix sessiyasida respublikamiz prezidenti i.a.karimov oliy ta’lim tizimi oldida turgan muxim vazifalarga tuxtalib, shunday degan edi: “ukuv yurtlarimizni bitirib, ta’lim-tarbiya olib chikayotgan yoshlarimizning olgan mutaxassisligi va tayyorgarligi kup jixatdan zamon talablariga, bozor iktisodiyoti extiyojiga javob bermasligi kuzga tashlanmokda. ...oliy …

2 / 20

didaktika, xususiy metodika va talabalarning amaliy mashgulotlariga oid keng kulamdagi adabiyotlarda nazariy jixatdan asoslab berilgan. bu tushunchalarga kanchalik anik ta’rif berilganligiga karamasdan mazkur tushunchalar yana xam chukurrok urganishga va nazariy jixatdan xar tomonlama asoslanishga muxtoj. pedagogikaga doir adabiyotlarda “bilim” tushunchasi, odatda, insonlar tomonidan mavjud bilim va xodisalarni, tabiat va jamiyat konuniyatlarini bilish maxsuli sifatida baxolanadi. (ped. ensikl.,1965). bunday ta’rif asosan bilimning falsafiy kirrasini ochishga xizmat kiladi. didaktika nazariyasida esa “bilim” tushunchasi, asosan, ikki tomonlama izoxlanadi: talabalar uzlashtirishi lozim bulgan bilimlar xamda ular tomonidan uzlashtirilib amaliy faoliyat jarayonida kullaniladigan, shaxsiy xislatlarga aylanib kolgan bilimlar. biz yukorida keltirgan birinchi ta’rif ta’lim mazmunini belgilab beradi. bu bilimlar adekvat xarakterga ega bulib, jamiyat xayotida, tasdiklangan moddiy borlikni ifodalaydi. bilimlar kotib kolgan, uzgarmas xodisa emas, jamiyat xayotining tarixiy tarakkiyoti davomida bilimlar xam uzluksiz rivojlanib, aniklanib, chukurlashib va baxzan jiddiy uzgarishlarga uchrab, takomillashib boradi. pedagogika nazariyasida bilimlarga xos bulgan ushbu omilni xisobga olgandagina ta’lim mazmunining ilmiyligi …

3 / 20

tirib borish uchun xizmat kiladi. bunday xolda bilimlar kanchalik umumlashgan bulsa, ular shunchalik turgun xarakterga ega buladi. uzlashtiriladigan bilimlar xosil kilinadigan kunikma va malakalar uchun asos bulib xizmat kiladi. kunikma va malakalarning mazmuni va uzaro nisbati xakida bir kancha yunalishdagi karashlar mavjud. didaktikada mavjud bulgan anxanaviy nukati nazardan kelib chikadigan bulsak, kunikma malakadan oldin xosil buladi va mashklar bajarish natijasida kunikma malakaga aylanadi. chunonchi, “pedagogik ensiklopediya”da (1968) kunikma - “ishlashga tugri keladigan sharoitlarga mos xarakterlarni samarali bajara olish” deb ta’riflanadi; kunikmalar xam amaliy, xam nazariy xarakterga ega buladi. xuddi shu pedagogik ensiklopediyada “malaka yukori darajadagi xarakat sifatida ta’riflanadi”, ushbu boskichda xarakatlar avtomatlashadi, akliy boshkaruv bir daraja kamayadi. malaka amaliy faoliyatni shu kadar tez bajarilishidirki, bunda xarakat uz-uzidan amalga oshirilayotgandek buladi”. xulosa kilib aytadigan bulsak, “kunikma xarakatlarni samarali bajarish imkoniyatidir; kunikma-xarakatdagi bilimlardir; kunikma ma’lum darajada uylab bajariladigan xarakatlar; kunikmalar kandaydir xarakatni yangi sharoitlarda bajarishning usulidir; kunikma murakkab tizimli psixik va amaliy …

4 / 20

inchidan, asta-sekin egallangan bilim, kunikma va malakalar ta’sirida ijtimoiy axamiyatli shaxsga aylanib boradi. shu bilan birgalikda bilim, kunikma va malakalar shaxsning u yoki bu extiyojlarini kondirish uchun xizmat kiladi. kunikma dastlab amaldagi akliy nazorat ostida bajariladi. shartli reflektor alokalari mustaxkamlangach, ushbu nazorat susayib boradi. shunga kura aytish mumkinki, inson faoliyatidagi kunikma ma’lum darajadagi akliy nazorat ostida amalga oshiriladi. bu esa kunikmaning, uz navbatida. psixologik pedagogik moxiyatini anglatadi. individ xarakatlarida mashklar natijasida shunday xolat yuzaga keladiki, bunda xarakatning bajarilishida akliy nazorat talab kilinmaydi, faoliyat avtomatik tarzda bajariladi, natijada kunikma malakaga aylanadi. malakaning psixologik asosi, bir tomondan, faoliyat maksadida, ikkinchi tomondan ushbu faoliyatning dastlabki xolati bilan uzaro alokasida ifodalanadi. insondagi ilgaridan mavjud bulgan kunikma va malakalarga yangilarining kushilishi natijasida murakkab kunikmalar shakllanadi. masalan, avtomobilni boshkarish kunikmasi, xususan mashina eshigini ochish, dvigatelni ishga tushirish, tormoz, mufta, akselerator pedallarini bosish va bushatish, uzatmalar sonini almashtirish va uchirish, faralarni ulash, rul chambaragini boshkarish kabi kuplab …

5 / 20

avsiflash malaka shakllanishi uchun yetarli emas. xarakatlarni bajarilishini ukituvchi raxbarligida chukur va mustaxkam uzlashtirish lozim. xarakatlarga urganishning dastlabki boskichlarida pedagogning vazifasi xarakat tartibini tushuntirish, ularning amaliy axamiyatini kursatish, talabalar bilimlarini chukurlashtirish va tizimlashtirish bilan, boshkacha kilib aytganda, unga mashklar tavsifi va maksadi, kanday uzlashtirish kerakligi tugrisida anik bilimlar berish bilan belgilanadi; - navbatdagi, ikkinchi-boskich-malakalar shakllanishi asosini tashkil etuvchi koidalarni shakllantirish va bilimlarni uzlashtirish, kayta tiklash boskichi xisoblanadi; - uchinchi boskich-navbatdagi mashklarni bajarish jarayonida turgunlashib kolishi mumkin bulgan xarakatlar, boshlangich xatoliklarni bartaraf kiluvchi namunalarni namoyish kilishdir. ukituvchi u yoki bu xarakatlarni kanday amalga oshirishi lozimligi, ish jarayonida talaba duch keladigan kiyinchiliklarni kursatib beradi; - turtinchi boskich-xarakatni amaliy uzlashtirish, malakani shakllantirish bilan belgilanadi. malakaning shakllanishi xarakatni bajarish usulini takomillashtirishga karatilgan mashklar jarayonida amalga oshadi. bunda talaba angli ravishda koidalardan foydalana boshlaydi. bu urinda ayniksa xarakatlarni taxlil kilish, xatolarni urganish va ularning oldini olish muxim axamiyatga ega buladi; - nixoyat, oxirgi beshinchi boskich- …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "didaktika xakida tushuncha didaktika obyekti va pridmeti"

ta'lim jarayoni didaktika xakida tushuncha didaktika obyekti va pridmeti reja: 1. didaktika xakida tushuncha 2. talabalar bilim, ko‘nikma va malakalarni shakllantirish jarayoni 3. ta’lim jarayoning mazmuni didaktika xakida tushuncha ta’lim jarayonining umumiy konuniyatlarini o‘rganuvchi kism didaktika deb nomlanadi. didaktika ta’lim jarayonining moxiyati, ta’limni muvaffakiyatli olib borish shartlari, ta’limning vazifasi va mazmuni, ta’limni tashkil etish shakll va usullari, o‘kuvchilarning bilimini tekshirish va baxolash bilan shugullanadi didaktika grekcha «didaktos» so‘zidan olingan bo‘lib, «men o‘kitaman» demakdir. didaktika barcha o‘kuv predmetlarini o‘kitishning umumiy konun va koidalarini belgilab beradi. talabalar bilim, ko‘nikma va malakalarni shakllantirish jarayoni davrning dolz...

This file contains 20 pages in DOC format (119.5 KB). To download "didaktika xakida tushuncha didaktika obyekti va pridmeti", click the Telegram button on the left.

Tags: didaktika xakida tushuncha dida… DOC 20 pages Free download Telegram