eritmalar xakida umumiy tushuncha

PPT 14 pages 418.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 418.0 KB

File type PPT

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu:eritmalar . dispers sistemalar. eritmalarning xossalari.osmos xodisasi. vant-goft va raul qonunlari. reja: eritmalar xakida umumiy tushuncha. kolloid eritmalar. eritmalar kontsentratsiyasini ifodalash usullari. tuyingan eritma va eruvchanlik. eritmalarning xossalari. osmotik bosim- qonunlari eritmalarning bug’ bosimi. eritmalar. dispers sistemalar. eritmalarning xossalari. osmos xodisasi. vant-goft va raul qonunlari eritmalar xakida umumiy tushuncha. ikki yoki bir necha komponentdan iborat qattiq yoki suyuq gomogen sistema eritma deb ataladi. o’z agregat holatini eritmaga o’tkazadigan modda erituvchi hisoblanadi. moddalar chegarasiz eriganida eritmada erigan moddaning protsent mikdori 0 dan 100% gacha buladi. masalan: n3 so4 c2 h5 oh lar suvda chegarasiz eriydi. lekin juda ko’pchilik moddalarni temperaturada ma‘lum chegaraga qadar eriydi. masalan: uy temperaturasida osh tuzi suvda eriganida uning miqdori 26, 48% dan ortmaydi. eritmalarning fizik xossalari t, qaynash erigan modda miqdori ortuvi bilan o’zgaradi. eritmalarning ximiyaviy xossalari eruvchi modda miqdori ortishi bilan kam o’zgaradi. eritmalar ionli va jonsiz tabiat uchun muhim ahamiyatga ega, ayniqsa fan va texnika …

2 / 14

arrachalar holida taqsimlangan har qanday sistema dispers sistema deb ataladi (dispers grekcha «disperg» so’zidan olingan bo’lib tarqatmoqda). maydalangan modda sistemaning dispers fazosi deb, uni urab olgan modda esa dispertsion muhit deb ataladi. masalan: gilning suvdagi suspenziyasida gil zarrachalari dispers fazoni, suv esa disperzitsion muhitni tashkil etadi. dispers sistemalar har xil bo’ladi, chunki ularning fazolari moddalarning uch agregat holatining istagan holatida bo’lishi mumkin. dispertsion muhit gaz bo’lgan dispers sistemalar aerozollar deb ataladi. bulut, chang va tutunlar aerozollarga misol bo’ladi. kolloid eritmalar yoki zollar deb ultramikroskop yordamida paykaladigan zarrada kichik bo’lgan dispers sistemalarga aytiladi. kolloid eritmalar ba‘zi moddalarni, masalan, oqsil, jelatina va shunga o’xshash moddalarni suvga uzoq vaqt tegib turishi natijasida hosil qilinadi. ba‘zi moddalarning kolloid eritmalarini hosil qilish uchun, ular suyuqlikka qo’shib ezg’ilanadi. ximiyaviy reaktsiyalar natijasida ham kolloid eritmalar hosil bo’ladi. masalan: arsinat kislota eritmasiga ma‘lum vaqt vodorod sulfat yuborib turilsa. 2h3 aso3 + 3h2s = as2s3 + 6h2o mishyak (iii) …

3 / 14

eritmada tura oladi. bu misolda fodorod ionlari qarshi ionlardir. zaryadlangan kolloid zarrachadan va uni muvozanat holatida ushlab turadigan ionlardan iborat sistema mitsella deb ataladi. mitsellaning struktura tuzilishi rasmda keltirilgan. mishyak (iii) sulfid mitsellaning formulasi quyidagicha: {[as2s3]m · x h s-}+ xh+ kolloidlarni o’rganish muhim ahamiyatga ega, chunki ular sanoat va texnikaning nihoyatda xilma-xil tarmoqlarida ko’p ishlatiladi. masalan: kun (teri oshlash) sanoati, rezina, to’qimachilik, sovungarlik, shisha, fotografiya, keramika sanoatlari, sun‘iy tola, plastik massa va boshqalar ishlab chiqarish sanoatining ana shunday tarmularidandir. bu ishlab chiqarishlarning ko’plarida kolloid ximiya nazariyalari texnologig protsesslarni oydinlashtirish va yaxshilashga yordam beradi. eritmalar kontsentratsiyasini ifodalash usullari. eritmaning miqdoriy tarkibi odatda kontsentratsiya bilan ifoda qilinadi. u quyidagi ko’rinishlarda bo’ladi: a) % - li kontsentratsiya - eritmaning 100 og’irlik qismida necha og’irlik qism erigan modda borligini ko’rsatadi. masalan: biror tuzning suvdagi 25% li eritmasi deganda 100 g eritmada 25 g tuz va 75 g suv borligi tushuniladi yoki 3% sas12 …

4 / 14

jasida erish protsessi boshlanadi. masalan: nacl - - > na+ + cl- h2o - - > h+ + oh- erish vaqtida erish protsessiga karshi kristallanish protsessi ham sodir bo’ladi. tarkibida erimay qolga modda erigan modda bilan muvozanat holatida bo’lgan eritmalar toyingan eritmalar deyiladi. moddaning biror erituvchida eriy olish xususiyati shu moddaning eruvchanligi deb ataladi. moddalarning eruvchanligi t, p, erituvchining tabiatiga bog’liq. gazlarning suyuqliklarda eruvchanligi genri qonuni bilan ifodalanadi. bu qonunga muvofiq o’zgarmas temperaturada ma‘lum hajm suyuqlikda erigan gazning massasi shu gazning bosimiga tug’ri proportsional bo’ladi. m=k p m – gazning massasi r - gazning bosimi k - propor koeffi-i. qattiq jismlarni eruvchanlikni egri chiziqlar bilan ifodalanadi. eruvchanlik temperaturaga, kontsentratsiyaga bog’liq. eritmalarning xossalari. eritmalarning xossalariga osmos bosim, eritmalarning bug’ bosimi, diffuziya, muzlash va qaynash temperaturalari kiradi. bir modda zarrachalarining ikkinchi modda ichida uz-uzicha taqsimlanish protsessi diffuziya deyiladi. agar erituvchi bilan eritma o’rtasiga yarim o’tkazgich parda qoysak, bu parda orqali erituvchi eritmaga …

5 / 14

lazioliz deb ataladi. shundan so’ng eritma kontsentratsichisni kamaytirib, plazioliz hodisasi roy bermaydigan eritmalar olishlik to’g’ri keladi. bunday eritmaning osmotik bosimi hujayra ichidagi eritmaning osmotik bosimiga teng bo’ladi. demak, ikki eritma o’zaro izotonik bo’ladi. de-friz ana shunday izotonik eritmalarni tayyorlash natijasida quyidagi qonunni kashf etdi: bir xil temperaturada turli moddalarning bir xil molyar kontsentratsiyasida olingan eritmalari bir xil osmotik bosimga ega bo’ladi. 1886 yilda vant-gaff pfeffer natijalari boyl-mariott va gey-lyussak qonunlariga o’xshashligini ko’rsatdi. yuqoridagilarga asoslanib eritmalarning osmotik nazariyasini yaratdi. vant-gaff eritmalarning osmotik bosimi uchun mendeleev-klapeyron tenglamasiga o’xshash quyidagi teglamani taklif qildi. pv = nrt r - eritmaning osmotik bosimi v - eritmaning xajmi r - gaz konstantasi t - eritmaning absolyut temperaturasi n- erigan moddaning grammg’molekulalar soni. agar deb molyar kontsentratsiyasini e‘tiborga olsak: p=crt vant-gaff o’z nazariyasini tubandagi qonun deb ta‘rifladi. agar erigan modda eritma temperaturasida gaz holatida bo’lib eritma hajmiga baravar hajmni egallasa, bu gazning bosimi eritmaning osmotik bosimiga teng …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eritmalar xakida umumiy tushuncha"

mavzu:eritmalar . dispers sistemalar. eritmalarning xossalari.osmos xodisasi. vant-goft va raul qonunlari. reja: eritmalar xakida umumiy tushuncha. kolloid eritmalar. eritmalar kontsentratsiyasini ifodalash usullari. tuyingan eritma va eruvchanlik. eritmalarning xossalari. osmotik bosim- qonunlari eritmalarning bug’ bosimi. eritmalar. dispers sistemalar. eritmalarning xossalari. osmos xodisasi. vant-goft va raul qonunlari eritmalar xakida umumiy tushuncha. ikki yoki bir necha komponentdan iborat qattiq yoki suyuq gomogen sistema eritma deb ataladi. o’z agregat holatini eritmaga o’tkazadigan modda erituvchi hisoblanadi. moddalar chegarasiz eriganida eritmada erigan moddaning protsent mikdori 0 dan 100% gacha buladi. masalan: n3 so4 c2 h5 oh lar suvda chegarasiz eriydi. lekin juda ko’pchilik...

This file contains 14 pages in PPT format (418.0 KB). To download "eritmalar xakida umumiy tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: eritmalar xakida umumiy tushunc… PPT 14 pages Free download Telegram