turlarning kelib chiqishi

PPTX 17 стр. 2,2 МБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

evolyutsion ta’limot va jamiyat. evolyutsiya nazariyasining muammoli masalalari evolyutsion ta’limot va jamiyat. evolyutsiya nazariyasining muammoli masalalari reja 2 kirish 1. evolyutsion ta’limotning mazmuni va asosiy tamoyillari 2. evolyutsion ta’limotning jamiyat hayotidagi o‘rni evolyutsiya nazariyasining muammoli masalalari > xulosa > > > > insoniyat tarixida hech bir ilmiy gipoteza charlz darvinning “turlarning kelib chiqishi” kitobi (1859) kabi jamiyatni ikkiga bo‘lib tashlamagan. bir tomonda yangi dunyoqarash paydo bo‘ldi: hayot tasodifiy tanlov orqali milliard yillarda shakllangan, odam ham maymundek ajdodlardan kelgan. boshqa tomonda esa millionlab odamlar “xudo olti kunda dunyoni yaratdi” degan oyat yoki oyatga ishongan holda, bu fikrni shaxsiy haqorat deb bildi. natijada evolyutsiya nafaqat biologiya darsligidagi bob, balki siyosat, din, ta’lim, hatto oila dasturxonidagi bahs mavzusi bo‘lib qoldi kirish evolyutsiya tushunchasi va biologik rivojlanish bosqichlari jamiyat nuqtai nazaridan esa eng katta sinov – ta’lim. 2024-yilgi pisa testida o‘zbekiston o‘quvchilari tabiatshunoslik fanidan 180 davlat ichida 87-o‘rinni egalladi. sabablaridan biri – biologiya darsida …

2 / 17

o‘ladi. ko‘pchilik mutatsiyalar zararsiz yoki o‘limga olib keladi, lekin ba’zilari foydali bo‘lib, yangi imkoniyatlar ochadi. ch. darvin va zamonaviy evolyutsion nazariya (zse)ning asoslari 7 charlz darvin 1831–1836 yillarda “beagle” kemasida sayohat qilib, galapagos orollarida turli orollarda tuyaqushlarning tumshuq shakli farqli ekanini ko‘rgan. u malthusning “aholi o‘sishi resurslardan tez” degan fikridan ilhomlanib, 1859 yilda “turlar kelib chiqishi” kitobini nashr etgan. sun’iy tanlanish (it zotlari, gulam kabutarlar); geografik izolyatsiya (orollar turlari); paleontologik ketma-ketlik (otning evolyutsiyasi); embriologik o‘xshashlik (baliq, qush va sut emizuvchilar embrionlari). unda u quyidagi dalillarni keltirgan: 8 darvin evolyutsion nazariyasining asosiy g‘oyalari 9 charlz darvin xix asrning eng buyuk tabiatshunos olimlaridan biri bo‘lib, uning evolyutsion nazariyasi biologiya fanining butun yo‘nalishini o‘zgartirib yubordi. u tabiatda hayotning rivojlanishi tasodifiy emas, balki qonuniyatlarga bo‘ysunadigan jarayon ekanligini isbotladi. bu nazariya hayvonlar, o‘simliklar va odamning kelib chiqishini bir xil qonuniyatlar bilan izohlaydi. darvin o‘z fikrlarini 1859-yilda nashr etilgan “turlarning kelib chiqishi” asarida to‘liq bayon qildi …

3 / 17

chop etildi va bir kunda 1250 nusxa sotildi. kitob olti bobdan iborat bo‘lib, har bir bobda nazariyaning bir jihati ochib beriladi. birinchi bobda sun’iy tanlanish misollari keltiriladi: kabutar zotlari, qoramol nasllari. darvin shu orqali tabiiy tanlanishni tushuntiradi.ikkinchi bobda turning ta’rifi muhokama qilinadi. darvin “turning chegarasi xiralashgan” deydi. charlz darvinning evolyutsion nazariyasi hayotning eng muhim qonuniyatini ochdi 12 tiriklik doimiy o‘zgarish va moslashuv jarayonidir. tabiiy tanlanish, irsiy o‘zgaruvchanlik va uzoq vaqt davomida kichik o‘zgarishlarning jamlanishi orqali yangi turlar paydo bo‘ladi. bu nazariya nafaqat biologiyani, balki falsafa, din, jamiyat haqidagi fikrlashni ham o‘zgartirdi. bugungi kunda dnk tahlillari, fosillar, sun’iy intellekt yordamida o‘rganilgan evolyutsiya daraxti darvinning haqligini yana bir bor tasdiqlaydi. uning “turlarning kelib chiqishi” asari nafaqat kitob, balki insoniyatning o‘zini anglash yo‘lidagi eng katta qadamdir. bu kitobni o‘qigan har bir inson tabiatga boshqacha qaraydi: u endi tasodiflar emas, qonuniyatlar makoni ekanini tushunadi. germaniyalik olim ernst hekkel esa evolyutsiyani rivojlanish biologiyasi bilan bog‘ladi. …

4 / 17

slotalarni yasadi, lekin o‘z-o‘zidan tirik hujayra hosil qilmadi. ikkinchidan, kambriy portlashi 540 million yil oldin 20-30 turdagi hayvon tanasi birdaniga paydo bo‘lgan uchinchidan, dnkning o‘zi qanday paydo bo‘ldi? kod, kodni o‘qiydigan ferment va kodni ko‘chiradigan mexanizm bir vaqtda kerak to‘rtinchidan, o‘tish shakllari kam. 150 yil qazishgan bo‘lsa ham, baliqdan amfibiyaga yoki sudraluvchidan qushga o‘tadigan yarim-yarim shakllar deyarli yo‘q. beshinchidan, mutasiyalar odatda zarar keltiradi 100 ta mutasiyadan 99 tasi kasallik yoki o‘lim. yangi organ hosil qiladigan foydali mutasiya hech qachon kuzatilmagan xulosa 16 evolyutsiya nazariyasi ilmiy jihatdan eng mustahkam fakt hisoblanadi. u hayotning millionlab yillik o‘zgarishini dnk, qoldiqlar va laboratoriya tajribalari bilan isbotlaydi. jamiyatdagi asosiy muammo ilmni dindan ajratib, ularni dushman qilib ko‘rsatishdir. odamlar “maymundan kelganmiz” deb o‘ylaydi, aslida esa umumiy ajdodimiz bor, xolos. darsliklarda gripp virusi yoki it zotlari kabi oddiy misollar yo‘q, shuning uchun tushunmovchilik ko‘p. o‘zbekistonda 52% odam evolyutsiyani “qisman” qabul qiladi, chunki maktabda “xudo yaratdi” deb yozib, …

5 / 17

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turlarning kelib chiqishi"

evolyutsion ta’limot va jamiyat. evolyutsiya nazariyasining muammoli masalalari evolyutsion ta’limot va jamiyat. evolyutsiya nazariyasining muammoli masalalari reja 2 kirish 1. evolyutsion ta’limotning mazmuni va asosiy tamoyillari 2. evolyutsion ta’limotning jamiyat hayotidagi o‘rni evolyutsiya nazariyasining muammoli masalalari > xulosa > > > > insoniyat tarixida hech bir ilmiy gipoteza charlz darvinning “turlarning kelib chiqishi” kitobi (1859) kabi jamiyatni ikkiga bo‘lib tashlamagan. bir tomonda yangi dunyoqarash paydo bo‘ldi: hayot tasodifiy tanlov orqali milliard yillarda shakllangan, odam ham maymundek ajdodlardan kelgan. boshqa tomonda esa millionlab odamlar “xudo olti kunda dunyoni yaratdi” degan oyat yoki oyatga ishongan holda, bu fikrni shaxsiy haqorat deb bildi. natijada evoly...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (2,2 МБ). Чтобы скачать "turlarning kelib chiqishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turlarning kelib chiqishi PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram