organik olam evolyutsiyasi haqida

PPTX 40 pages 5.3 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.3 MB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

prezentatsiya powerpoint ma'ruzachi: zoologiya kafedrasi katta o'qituvchisi raxmatullaev b.a. termiz – 2022 mavzu: organik olam evolyutsiyasi haqida ch. darvin ta'limoti termiz davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti zoologiya kafedrasi reja: 1. ch.darvinning hayoti va ilmiy faoliyati 2. ch.darvinning evolyutsion ta'limot ustida ishlashi 3. ch.darvinning yirik asarlari va ularning qisqacha mazmuni 4. ch.darvin ta'limotining mazmuni takrorlash uchun savollar barelef ostiga ..............ning qo'yidagi so'zlari yozilgan: “ota, kelgusi avlod siz bilan faxrlanadi, siz uchun o'ch oladi”. epigenez bu … anemalkulistlar bu ... ovistlar bu ... analog organlar bu... gomolog organlar bu ... deizm bu … dualizm bu … inson o'z harakatlarida namoyon bo'ladi charlz robert darvin 1809 yil 12 fevralda angliyaning shryusberi shahrida vrach oilasida tug'ilgan. uning bobosi erazm darvin olim, vrach va shoir sifatida mashhur edi. uning “tabiat qasri” nomli asarida tabiat hodisalari transformistik, evolyutsion nuqtai nazaridan she'riy yo'l bilan bayon etilgan. darvinning otasi ham vrach edi. u otasi xaqida “hayron qolarli darajada …

2 / 40

hilarining e'tiborini o'ziga tortdi. ayniqsa professorlardan botanik j.genslou hamda geolog a.sejviklar yosh darvinga alohida ta'sir ko'rsatdi. u tajribali geolog sejvik tomonidan shimoliy uelsga uyushtirilgan geologik ekspeditsiyalarida aktiv ishtirok etdi. darvin a.gumboltning janubiy amerikaga qilgan safari xotiralarini o'qib, tabiatga qiziqishi borgan sari orta bordi. ch.darvin 1831 yilda universitetni tamomlagandan keyin dindor bo'lib ishlashdan ko'ra tabiatshunos, tadqiqotchi bo'lishga ko'proq intildi. chunki bu davrga kelib u botanika, zoologiya, geografiya va boshqa fanlarga oid adabiyotlar bilan ko'proq tanish edi. bu fanlar bo'yicha ilmiy tadqiqot ishlari o'tkazish metodlarini ancha o'rgangan edi. bundan xabardor bo'lgan jahon bo'ylab safarga jo'nayotgan “bigl” (iskovich it inglizchadan) kemasidagi ekspeditsiya sostavida tabiatshunos sifatida ishtirok etishga tavsiya etadi. “bigl” kemasidagi safari va uning ahamiyati. bu kemadagi safar 1831 yil 27 dekabrdan boshlanib 1836 yil 2 oktyabrgacha, ya'ni salkam 5 yil davom etadi. kema safari angliyaning devanport degan joyidan boshlanadi. ekspeditsiyaning maqsadi: dengiz kartalarini tuzish, janubiy amerikaning sharqiy va g'arbiy sohillarini, unga yaqin …

3 / 40

etib keladi. 1833 yil dekabrida sharqiy qirg'oqdagi barcha ishlar yakunlangach, kema patagoniya qirg'oqlari tomon suzadi va olovli erni aylanib o'tib, janubiy amerakaning g'arbiy qirg'og'i bo'ylab suzib o'tadi, u peru va chilining ba'zi erlarida to'xtagach, 1835 yili galapagoss orollariga etib keladi. u erda bir oz to'xtab tinch okeani orqali yangi zillandiya qirg'oqlariga yo'l oladi. kema avstraliyada bo'lgandan so'ng, 1836 yilning boshlarida xind va atlantika okeanlari orqali yana braziliya qirg'oqlariga etib keladi va u erdan angliyaga qaytadi. safarga ketayotgan darvin lyayelning 1830 yilda chiqqan “geologiya asoslari” nomli kitobining birinchi tomini o'zi bilan birga olib ketadi. yashil burun orollarda sodir bo'lgan geologik o'zgarishlar asta-sekinlik boradi, degan fikrlarga ishonch hosil qiladi. lyayelning bu fikrlari o'simliklar va hayvonot olami ham asta-sekinlik bilan evolyutsion jarayonni bosib o'tadi, degan xulosaga olib keladi. braziliyadagi parana daryosi qirg'oqlarida qirilib ketgan bir qancha hayvonlarning suyaklarining qoldiqlarini topdi. paleontologik qazilmalar ham darvin fikrlarining yo'nalishiga ta'sir etdi. u janubiy amerikaning bayya-blanka degan …

4 / 40

r bo'ylab qilgan ekspeditsiyasi vaqtida 2000 m balandlikda araukariy oilasiga kiradigan 50 ga yaqin o'simlik toshga aylanganligini topdi. bunga sabab bo'lgan hodisalarni, faktorlarni aniqladi. darvin hayvonlarning georafik tarqalishi bilan ham qiziqdi. u shimoliy va janubiy amerika hayvonot olamini bir-biriga taqqoslab ular o'rtasidagi katta farq borligini aniqladi. masalan, janubiy amerikada uchraydigan maymunlar, lama, tapir, yalqov, chumolixo'r, zirxli kabi hayvonlar shimoliy amerikada uchramaydi. darvin bu masalaga tarixiy nuqtai nazaridan yondashdi. uning fikricha qadimda ikkala materik bitta bo'lgan, faunasi ham o'xshash bo'lgan. keyinchalik meksikaning janubidagi quruqlikni ko'tarilishi tufayli materiklar ajralgan va hayvonlar bir qit'adan ikkinchisiga o'ta olmagan. okeanlardagi orollar faunasi kreatsionizmga qarshi qaratilgan yorqin dalildir. janubiy amerikaning g'arbiy qirg'og'idagi galapagoss orollari faunasi va florasining o'ziga xosligini ta'kidladi. bu arxipelagda 10 ta asosiy, ko'plab mayda orollar bo'lib, ularning o'simlik va hayvonot olami janubiy amerikaga o'xshashligi bilan birgalikda farqlari ham bor edi. unda ko'plab endemik turlar bor. masalan, chatem oralidagi 16 ta o'simliklardan 12 tasi, …

5 / 40

ratligi, o'tmishdagi riflar darvinni diqqatini tortdi. keyinchalik u riflarni kelib chiqishiga oid birinchi nazariyani yaratdi. 1836 yil 2 oktyabrda “bigl” kemasi angliyaga qaytib keldi. darvinning evolyutsion ta'limot ustida ishlashi turlarning o'zgarishi to'g'risidagi dastlabki g'oyalar darvinda “bigl” kemasidagi safar davrida keldi. ammo hali ko'p muammolar bor edi. darvin angliyaga qaytgach xonaki va tabiiy sharoitdagi hayvon va o'simliklarning o'zgaruvchanligiga oid ko'plab ma'lumot to'pladi. 1837 yil iyul oyida yon daftarida evolyutsiyaga oid dastlabki ma'lumotlarni yozdi. ana shu paytdan boshlab, turlarning kelib chiqishi muammosini hal etish, uning butun hayotini asosiga aylanib qoldi. ch.darvin 1839 yil yanvarida uylanadi, 1842 yilda londondan daunga ko'chib keladi va umrining oxirigacha shu erda yashaydi. 1839-1843 yillarda “bigldagi sayohatning zoologik natijalari” nomli 5 tomlik kitob nashr etiladi. bu kitobni yozishda darvin va boshqa olimlar ham ishtirok etadi. 1842 yilda “korall riflarining tuzilishi va tarqalishi”, 1844 yilda “janubiy amerikada geologik tadqiqotlar” nomli asarlari bosilib chiqadi. bu asarlar hozir ham o'z qiymatini …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organik olam evolyutsiyasi haqida"

prezentatsiya powerpoint ma'ruzachi: zoologiya kafedrasi katta o'qituvchisi raxmatullaev b.a. termiz – 2022 mavzu: organik olam evolyutsiyasi haqida ch. darvin ta'limoti termiz davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti zoologiya kafedrasi reja: 1. ch.darvinning hayoti va ilmiy faoliyati 2. ch.darvinning evolyutsion ta'limot ustida ishlashi 3. ch.darvinning yirik asarlari va ularning qisqacha mazmuni 4. ch.darvin ta'limotining mazmuni takrorlash uchun savollar barelef ostiga ..............ning qo'yidagi so'zlari yozilgan: “ota, kelgusi avlod siz bilan faxrlanadi, siz uchun o'ch oladi”. epigenez bu … anemalkulistlar bu ... ovistlar bu ... analog organlar bu... gomolog organlar bu ... deizm bu … dualizm bu … inson o'z harakatlarida namoyon bo'ladi charlz robert darvin 1809 yil 12 fevralda a...

This file contains 40 pages in PPTX format (5.3 MB). To download "organik olam evolyutsiyasi haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: organik olam evolyutsiyasi haqi… PPTX 40 pages Free download Telegram