charlz darvinning hayoti va ilmiy faoliyati.ch. darvin va boshqa olimlarning evolyutsiyaga doir asarlarini o‘rganish

PPTX 19 pages 1.2 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

prezentatsiya powerpoint charlz darvinning hayoti va ilmiy faoliyati. ch. darvin va boshqa olimlarning evolyutsiyaga doir asarlarini o‘rganish reja kirish 1. ch. darvinning hayoti va ilmiy faoliyati 2. darvin evolyutsion nazariyasining asosiy g‘oyalari 3. darvin g‘oyalari va boshqa olimlarning evolyutsion qarashlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish charlz darvin — insoniyat tafakkurini tubdan o‘zgartirgan, hayotning kelib chiqishi va rivojlanishi haqidagi eng muhim savollarga javob izlagan buyuk olim. uning hayoti oddiy tabiatshunoslikdan boshlanib, dunyoning eng katta ilmiy inqiloblaridan biriga aylangan sayohat bilan davom etdi. 1809-yil 12-fevralda angliyaning shrusberi shahrida tug‘ilgan bu bola, dastlab shifokor bo‘lishni orzu qilgan otasining izidan borishni xohlamadi, keyin esa ruhoniy bo‘lish uchun kembrijga bordi. ammo u yerda botanika, geologiya va tabiat tarixiga qiziqib, o‘z hayot yo‘lini topdi. aynan shu yerda u professor jon henslou bilan tanishdi va 1831-yilda hms beagle kemasida dunyo bo‘ylab besh yillik sayohatga otlandi. bu sayohat — darvin hayotidagi eng muhim voqea edi.janubiy amerika qirg‘oqlari, galapagos orollari, …

2 / 19

59 evolyutsiya nazariyasining asosini tashkil etgan asar; tabiiy tanlanish g‘oyasini ilgari surgan. 2 ch. darvin “insonning kelib chiqishi va jinsiy tanlanish” 1871 insonning hayvonot olamidan kelib chiqishini asoslab bergan; jinsiy tanlanish mexanizmini tushuntirgan. 3 ch. darvin “uy hayvonlari va madaniy o‘simliklarning o‘zgarishi” 1868 sun’iy tanlanish jarayonlarini tahlil qilgan va irsiyat rolini ko‘rsatgan. 4 jean-baptiste lamarck “zoologiya falsafasi” 1809 evolyutsion g‘oyalarni birinchi marta tizimli tarzda bayon qilgan; organizmlar muhit ta’sirida o‘zgaradi, degan fikrni ilgari surgan. 5 alfred russel wallace “tabiiy tanlanish yo‘li bilan turlarning paydo bo‘lishi” 1869 darvin bilan bir vaqtda tabiiy tanlanish nazariyasiga o‘xshash g‘oyalarni ilgari surgan. 6 tomas maltus “aholi qonuni to‘g‘risida insho” 1798 aholi o‘sishi va resurslar chegaralanganligi haqidagi g‘oya darvin nazariyasiga turtki bo‘lgan. 7 ernst gekkel “umumiy morfologiya” 1866 evolyutsiyani biologiya fanining yagona tushuntirish printsipi sifatida asoslagan; filogenez va ontogenez bog‘liqligini ko‘rsatgan. 8 gregor mendel “o‘simlik gibridlarida tajribalar” 1866 irsi belgilar o‘tish qonuniyatlarini kashf etgan; genetikaning asoschisi. …

3 / 19

nchalik evolyutsion tahlillar uchun asos yaratgan. stiven j. gould “evolyutsion muvozanat nazariyasi” 1972 evolyutsiya doimiy emas, balki uzluksiz barqarorlik va to‘satdan o‘zgarish bosqichlarida kechadi, degan fikrni ilgari surgan. richard dawkins “o‘z manfaatini ko‘zlovchi gen” 1976 evolyutsiyani genlar darajasida tushuntirgan; “gen markaziy nazariyasi”ni asoslagan. lui paster “spontan hayot nazariyasining inkori” 1861 hayot o‘z-o‘zidan paydo bo‘lmasligini ilmiy tajriba bilan isbotlagan. a. i. oparin “hayotning kelib chiqishi” 1924 yerda hayotning kimyoviy yo‘l bilan bosqichma-bosqich paydo bo‘lganini ilmiy asoslagan. j. b. s. haldane “hayotning kimyoviy evolyutsiyasi” 1929 oparin bilan birgalikda biogenetik nazariyani rivojlantirgan. l. margulis “endosimbioz nazariyasi” 1970 eukariot hujayralar prokariotlarning simbiyozlashuvi orqali paydo bo‘lganini ilgari surgan. ch.darvinning hayoti va ilmiy faolyati darvinning “insonning kelib chiqishi” (1871) kitobi esa odamzodni hayvonlar dunyosining bir qismi deb e’lon qilib, diniy dunyoqarashga qarshi chiqdi. bu asar o‘sha davrda katta janjal keltirib chiqardi, ammo bugun biz bilamizki, insonning dnksi shimpanze bilan 98,8% o‘xshash.uning ilmiy faoliyati faqat kitoblar bilan …

4 / 19

ydi. keyingi boblar hayot yo‘li, sayohati, asarlari va ularning bugungi ahamiyatini batafsil yoritadi. darvin botanik professor jon henslou bilan tanishdi. henslou uni geologiya, botanika va hayvonlarga olib bordi; yosh talaba har haftada o‘nlab kilometr yurib, o‘simlik va hasharotlar to‘pladi.kembrijni bitirgach, henslou darvinga katta imkoniyat berdi: qirollik floti kemasi “beagle”da tabiatshunos sifatida dunyo bo‘ylab sayohat. 1831-yil 27-dekabrda kema plimutdan suzib ketdi. besh yil davom etgan ekspeditsiya janubiy amerika qirg‘oqlari, galapagos orollari, yangi zelandiya va avstraliya bo‘ylab kechdi. darvin har bir to‘xtash joyida geologik qatlamlarni o‘rganib, qazilma hayvonlarni yig‘di, o‘simlik va hayvonlarning yangi turlarini topdi. galapagosda har bir orolda turli xil qushlar va toshbaqalarning tumshuq shakli va qobiq o‘lchami o‘ziga xos ekanini ko‘rdi. ushbu farqlar uning ongida “turlar o‘zgarmaydimi?” degan savolni tug‘dirdi. kema 1836-yil 2-oktabrda angliyaga qaytdi; yosh olimning sandiqlarida 1500 dan ortiq hayvon, 4000 ta teri va suyak, minglab o‘simlik namunasi bor edi.uyga qaytgach, darvin londonning ilmiy doiralariga kirdi darvin evolyutsion …

5 / 19

ishlab chiqaruvchi oiladan. 8 yoshida onasi vafot etgan. edinburg universitetida tibbiyot o‘qigan (1825–1827), lekin operatsiyalarni ko‘ra olmay, darslarni tashlab ketgan. keyin kembrijda (1828–1831) diniy ilohiyot yo‘nalishini tanlagan, lekin aslida tabiatshunoslikka qiziqqan. professor henslou bilan do‘stlashib, botanika va geologiya bo‘yicha ekskursiyalarga borgan.kapitan fitsroy boshchiligidagi hms beagle kemasida 5 yillik dunyo sayohati. tabiiy tanlanish va yashovchanlik uchun kurash g‘oyasi darvin tabiatda har bir turning populyatsiyasi geometrik progressiya bilan ko‘payishga intilishini kuzatdi. masalan, bir juft fil har 700 yilda millionlab avlod bersa-da, ularning soni barqaror qoladi. buning sababi resurslarning cheklanganligi: oziq-ovqat, makon, juftlik. bu cheklov har bir avlod ichida shiddatli raqobatga olib keladi. darvin buni “yashovchanlik uchun kurash” deb atadi. bu kurash nafaqat kuchlilar o‘rtasida, balki ob-havo, kasallik, yirtqichlar bilan ham bo‘ladi.kurash natijasida eng mos kelgan individlar omon qoladi va ko‘payadi. masalan, galapagos orollaridagi ispinozlarning turli tumshuq shakllari: qattiq urug‘lar uchun qalin tumshuq, hasharotlar uchun uzun tumshuq. darvin bu farqlarni tasodifiy emas, balki …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "charlz darvinning hayoti va ilmiy faoliyati.ch. darvin va boshqa olimlarning evolyutsiyaga doir asarlarini o‘rganish"

prezentatsiya powerpoint charlz darvinning hayoti va ilmiy faoliyati. ch. darvin va boshqa olimlarning evolyutsiyaga doir asarlarini o‘rganish reja kirish 1. ch. darvinning hayoti va ilmiy faoliyati 2. darvin evolyutsion nazariyasining asosiy g‘oyalari 3. darvin g‘oyalari va boshqa olimlarning evolyutsion qarashlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish charlz darvin — insoniyat tafakkurini tubdan o‘zgartirgan, hayotning kelib chiqishi va rivojlanishi haqidagi eng muhim savollarga javob izlagan buyuk olim. uning hayoti oddiy tabiatshunoslikdan boshlanib, dunyoning eng katta ilmiy inqiloblaridan biriga aylangan sayohat bilan davom etdi. 1809-yil 12-fevralda angliyaning shrusberi shahrida tug‘ilgan bu bola, dastlab shifokor bo‘lishni orzu qilgan otasining izidan borishni xohlamadi, keyin e...

This file contains 19 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "charlz darvinning hayoti va ilmiy faoliyati.ch. darvin va boshqa olimlarning evolyutsiyaga doir asarlarini o‘rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: charlz darvinning hayoti va ilm… PPTX 19 pages Free download Telegram