dc motor tezligini pwm yordamida boshqarish

DOCX 15 pages 234.4 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 234.4 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

dc motor tezligini pwm yordamida boshqarish reja kirish 1. dc motorlarning ishlash prinsipi 2. pwm signalining fizik asoslari va ishlash tamoyili 3. dc motor tezligini pwm orqali boshqarish xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish hozirgi kunda avtomatlashtirilgan tizimlar, robototexnika va sanoat ishlab chiqarish jarayonlarida dc motorlar keng qo‘llaniladi. ularning afzalligi — tezlikni silliq va aniq boshqarish imkoniyatidir. shu sababli, motor tezligini samarali boshqarish masalasi muhim texnik yo‘nalishlardan biri hisoblanadi.dc motor tezligini boshqarishning eng qulay va energiya tejamkor usullaridan biri — pwm (pulse width modulation), ya’ni impuls eni modulyatsiyasi texnologiyasidir. bu usulda motor tezligi kuchlanish o‘rtacha qiymatini o‘zgartirish orqali boshqariladi.pwm signali yordamida motorning aylanish tezligi aniqlik bilan nazorat qilinadi, natijada tizimning ishonchliligi oshadi, energiya sarfi kamayadi va motorning ishlash muddati uzayadi.mazkur mavzuda dc motorlarning ishlash prinsipi, pwm signalining fizik mohiyati hamda amaliy boshqaruv sxemalari tahlil qilinadi. shu orqali pwm yordamida dc motor tezligini boshqarishning ilmiy va amaliy asoslari yoritiladi. dc motorlarning ishlash prinsipi …

2 / 15

uzilishi uning samarali ishlashi uchun zarur bo'lgan murakkab komponentlar majmuasidan iborat. asosiy qismlar quyidagilardan tashkil topadi: stator (doimiy magnit maydoni yaratuvchi qism), rotor (armatura deb ham ataladi, aylanuvchi qism), kommutator, cho'tkalar, yoki (ramka), qutblar, armatura o'rami va boshqa yordamchi elementlar. har bir qismning o'ziga xos vazifasi bor, ular birgalikda motorning barqaror va samarali ishlashini ta'minlaydi.stator motorning tashqi qismi bo'lib, u magnit maydonini yaratish uchun javob beradi. odatda, stator doimiy magnitlardan yoki elektromagnitlardari (qutblardan) tashkil topgan. doimiy magnitli statorlar oddiy va arzon, ammo cheklangan quvvatga ega, elektromagnitli statorlar esa o'zgaruvchan maydon yaratib, motorning quvvatini sozlashga imkon beradi. statorning vazifasi – rotor atrofida barqaror magnit maydon hosil qilish, bu esa lorentz kuchi orqali aylanmani boshlashga asos bo'ladi. masalan, sanoatdagi katta motorlarda stator po'lat yadrolardan iborat bo'lib, ular magnit oqimini kuchaytirish uchun ishlatiladi.rotor yoki armatura motorning yurak qismi hisoblanadi. u mis simlardan o'ralgan bobinlardan, po'lat yadro va o'qdan tashkil topgan. armatura o'ramining vazifasi …

3 / 15

da bo'lib, ular orqali tok armatura o'ramiga o'tadi. agar kommutator bo'lmasa, rotor faqat bir tomonga aylanib, to'xtab qolardi. amaliy misol sifatida, avtomobil ventilyatorlaridagi motorlarda kommutatorning ishlashi shamolning doimiy aylanishini ta'minlaydi. kommutatorning segmentlari soni o'ramlar soniga bog'liq bo'lib, ko'p segmentli kommutatorlar silliq aylanmani beradi, ammo qimmatroq.cho'tkalar (brushes) – bu kommutator bilan aloqani ta'minlovchi grafit yoki uglevod yoki materiallardan tayyorlangan qismlar. ularning vazifasi – dc tokni kommutatordan armaturaga uzluksiz yetkazish. cho'tkalar eskirishi mumkin, shuning uchun ularni muntazam almashtirish kerak. yuqori tezlikdagi motorlarda cho'tkalar shamol havo orqali sovutiladi, bu esa ishqalanishni kamaytiradi. yoki (ramka) – motorning tashqi qobig'i bo'lib, u barcha qismlarni himoya qiladi va magnit oqimini yopiq tsiklga keltiradi. qutblar stator ichidagi magnit qismlar bo'lib, ular shimol va janub qutblarini hosil qiladi, bu esa maydonning kuchini belgilaydi.yordamchi qismlar orasida podshipniklar (bearinglar) rotorning silliq aylanuvini ta'minlaydi, sovutish tizimi esa issiqlikni tarqatadi. masalan, suv pompalaridagi dc motorlarda podshipniklar korroziyaga chidamli bo'lishi kerak. umuman olganda, …

4 / 15

o'ram magnit maydonida joylashgan kuch ta'sirida aylanadi. bu jarayon flemingning chap qo'l qoidasi bilan tushuntiriladi: barmoqlar magnit maydon, o'rta barmoq tok yo'nalishi va bosh barmoq harakat yo'nalishini ko'rsatadi. energiya aylanishi esa elektr energiyasidan mexanik energiyaga o'tishni anglatadi, bu esa joule-lenz qonuni va energiya saqlanish qonuniga mos keladi.jarayon quyidagicha kechadi: dc tok manbasi (batareya yoki generator) cho'tkalar orqali kommutatorga yetib, armatura o'ramiga o'tadi. o'ram magnit simob bo'lib, o'z maydonini hosil qiladi. statorning doimiy maydoni (b) bilan o'zaro ta'sirda, o'ramga f = b * i * l kuchi ta'sir etadi, bu yerda i – tok kuchi, l – sim uzunligi. kuch ikki qutb orasida farqli bo'lgani uchun, o'ram aylanadi. kommutator tokni har 180 darajada o'zgartirib, aylanmani davom ettiradi. bu mexanizm oddiy ko'rinishda, ammo chuqur tahlilda, maydonning zichligi va tokning chastotasi (kommutator tufayli) muhim. energiya aylanish jarayonida elektr energiyasi (p_e = u * i) mexanik energiyaga (p_m = t * ω, bu yerda …

5 / 15

ikning ko'paytmasiga bog'liq, shuning uchun optimallashtirish uchun maydonni zaiflashtirish usuli qo'llaniladi. natijada, dc motorning prinsipi fizika va muhandislikning uyg'unligini namoyon etadi, u energiyani samarali aylantirish orqali texnologik taraqqiyotga hissa qo'shadi. motor tezligiga ta’sir qiluvchi omillar dc motor tezligi (n) bir necha omillar tomonidan belgilanadi va asosiy formula n = (u - i*r_a) / (k * φ) bo'yicha hisoblanadi, bu yerda u – quvvat manbai kuchlanishi, i – armatura oqimi, r_a – armatura qarshiligi, k – konstanta, φ – magnit oqimi. bu omillar motorning ishlashini optimallashtirishda muhim rol o'ynaydi. birinchi omil – quvvat manbai kuchlanishi (u). tezlik u ga proporsional bo'lib, kuchlanish oshishi tezlikni oshiradi. masalan, 12v dan 24v ga o'tish tezlikni ikki baravar ko'paytiradi, ammo izolyatsiya va issiqlikni hisobga olish kerak. ikkinchi omil – yuk (moment). yuk oshganda oqim ortib, qarshi emf kamayadi, tezlik pasayadi. chuqur tahlilda, moment t = k * φ * i_a bo'lib, yukning tabiatiga qarab (doimiy …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dc motor tezligini pwm yordamida boshqarish"

dc motor tezligini pwm yordamida boshqarish reja kirish 1. dc motorlarning ishlash prinsipi 2. pwm signalining fizik asoslari va ishlash tamoyili 3. dc motor tezligini pwm orqali boshqarish xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish hozirgi kunda avtomatlashtirilgan tizimlar, robototexnika va sanoat ishlab chiqarish jarayonlarida dc motorlar keng qo‘llaniladi. ularning afzalligi — tezlikni silliq va aniq boshqarish imkoniyatidir. shu sababli, motor tezligini samarali boshqarish masalasi muhim texnik yo‘nalishlardan biri hisoblanadi.dc motor tezligini boshqarishning eng qulay va energiya tejamkor usullaridan biri — pwm (pulse width modulation), ya’ni impuls eni modulyatsiyasi texnologiyasidir. bu usulda motor tezligi kuchlanish o‘rtacha qiymatini o‘zgartirish orqali boshqariladi.pwm signali yo...

This file contains 15 pages in DOCX format (234.4 KB). To download "dc motor tezligini pwm yordamida boshqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: dc motor tezligini pwm yordamid… DOCX 15 pages Free download Telegram