detallarga ishlov berish usullari va ularda erishiladigan aniqlik

DOCX 33 pages 5.1 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.1 MB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

detallarga ishlov berish usullari va ularda erishiladigan aniqlik reja: 1. usullarning umumiy tavsifi 2. tig‘li asboblar bilan ishlov berish 3. jilvir asboblar yordamida ishlov berish 4. yuzaki plastik deformatsiya usuli bilan ishlov berish 5. elektrofizik va elektrokimyoviy ishlov 1. usullarning umumiy tavsifi detalning berilgan shakli, o‘lchamlari, yuzalarining joylashuvi va g‘adirbudurligi, fizik-mexanik xususiyatlari kabi omillariga erishish uchun zamonaviy mashinasozlikda turli ishlov usullari qo‘llaniladi. bular — tig‘li va jilvir (àáðàçèâ) asboblar bilan kesish, yuza bo‘ylab plastik shakl o‘zgartirish, elektrofizik, elektrokimyoviy, issiqlik va boshqa usullardir. zagotovkaga ishlov berishda qo‘yim turli amallarda oz-ozdan olinadi, u bosqichma-bosqich kamaya borib, pirovardida, ishlov berilayotgan yuzaning o‘lchamlari chizmada ko‘rsatilgan miqdorda teng bo‘lib qoladida, ishlov ham tugaydi. shu tartib jihatidan zagotovkaga ishlov berish bir necha xil bo‘ladi: dag‘al, xomaki (), yarim toza, toza, nozik (yupqa), pardoz. quyida ushbu xildagi ishlovlarning tavsifi bajarilish tartibida keltiriladi. dag‘al ishlov 16—18 kvalitet aniqlikdagi bolg‘alangan va quyilgan yirik zagotovkalar uchun qo‘llanadi. u dag‘al ishlangan …

2 / 33

qlik talab etadigan detallarga qo‘llaniladi va yakunlovchi ishlov bo‘lib qolishi mumkin. u aniq usullar bilan (yuqori aniqlik bilan quyish, aniq shtamplash va shu kabilar) tayyorlangan zagotovkalarga bir marta beriladi; keyin- gi — nozik ishlov yoki pardozlash amallari oldida oraliq ishlov bo‘lib qolishi ham mumkin; ishlov aniqligi 8—11 kvalitet, yuza g‘adir-budurligi ra=12,5—2,5 mkm. nozik ishlov zagotovka yuzasi yuqori darajada aniq bo‘lishini ta’minlaydigan ishlov xilidir. juda oz miqdorda qolgan qo‘yimni juda ham oz-oz miqdorda olib tashlaydi, shuning natijasida yuqori darajadagi aniqlik ta’minlanadi. yuza g‘adir-budurligi ra=2,5—0,63 mkm. pardozlovchi () ishlov zagotovka aniqligiga (o‘lchamiga) deyarli ta’sir etmaydi; ta’sir etganda ham o‘zidan oldingi ishlovning joizligi chegarasida bo‘ladi; yuza g‘adir-budurligi ra=0,63—0,16 mkm. quyida eng ko‘p qo‘llanadigan ishlov usullari (asosan, uzil-kesil ishlov) haqida ma’lumot beriladi. bu usullar detallar zagotovkasi yuzasining aniqligi va sifatini shakllantiradi: tig‘li va jilvir (abraziv) asboblar bilan ishlov, yuza bo‘ylab plastik shakl o‘zgartirish, elektrofizik va elektrokimyoviy ishlov. tig‘li va jilvir asboblar bilan ishlovda zagotovka …

3 / 33

ritilgan. nozik (yupqa) qirish (kengaytirish va toraytirish) ishlovi berilayotgan zagotovka yuzasini bilinar-bilinmas g‘adir-budurlikka olib kelib, yuqori darajadagi aniqlikni ta’minlaydi. yupqa kengaytirish va toraytirish katta kesish tezligida bajarilib, juda ingichka qirindini yuzadan olib tashlaydi. yupqa qirish tezligi zagotovka materialiga qarab 100—1000 m/min oraliqda bo‘ladi. tezlik cho‘yan zagotovka uchun 100—150 m/min, po‘lat uchun — 150—250 m/min, rangli metall qotishmalari uchun — 1000 m/min va undan yuqori. keskichning suri lishi (ïîäà÷à) xomaki o‘tish (kesish) uchun 0,15 mm/ayl, yakunlovchi o‘tish (kesish) uchun 0,01 mm/ayl. shularga mos holda kesish chuqurligi 0,2—0,3 va 0,05—0,01 mm chegaralarda olinadi. qirindi juda ingichka bo‘lganidan kesish kuchi kam bo‘ladi, zagotovka ham qattiq qizib ketmaydi. shuning uchun yuzada deformatsiyalangan qatlam hosil bo‘lmaydi, zagotovkani dastgohga o‘rnatib qo‘yishda katta kuch talab qilinmaydi. smad tizimi ham kesish kuchlariga qattiq qarshilik ko‘rsatmasligi natijasida detal ishlovi aniq chiqadi. ko‘rsatilgan xususiyatlariga ko‘ra nozik (yupqa) qirish 6—8 kvalitet aniqlikni ta’minlaydi, rangli metallar va ularning qotishmalaridan tayyorlangan zagotovkalarga ishlov …

4 / 33

kka (shpindelning radius bo‘yicha urishi 0,005 mm dan kam) ega bo‘lgan dastgohlarda bajariladi. nozik qirish bir yoki ko‘p shpindelli, shpindellarning joylashuvi bir, ikki va uch tomonlama stanoklarda bajariladi. stanokning barcha aylanuvchi detallari aniq muvozanatga keltirilgan bo‘lishi kerak. keskich gidravlik usulda surilishi, keskichlarning o‘zi qattiq qotishma, olmos, elbor va boshqa yeyilishga chidamli materiallardan tayyorlangan bo‘lishi kerak. yupqa frezalash zagotovkalarning ochiq, tekis yuzasiga ishlov berishda, ko‘ndalang yuzasi bilan qiradigan frezalar yordamida bajariladi. freza taxminan 0,0001 qiyalik bilan o‘rnatiladiki, bundan maqsad — kesishda ishtirok etmayotgan tishlar ishlov berilgan yuzaga tegmasin. yupqa frezalashda yuzadan 0,2—0,5 mm qalinlikdagi qatlam olib tashlanadi. frezalash aniqligi: 1 m uzunlikda tekislik 0,02—0,04 mm oraliqda og‘adi, yuza g‘adir-budurligi ra=2,5—0,63 mkm oraliqda bo‘ladi. razvyortka yordamida kengaytirish ham teshiklarga ishlov berishda qo‘llanadi. razvyortka — tayoqsimon asbob bo‘lib, muayyan bir o‘lcham uchun bitta tayyorlanadi. uning butun uzunasi bo‘ylab bitta, aylanasi bo‘ylab bir nechta keskich qirralar chiqarilgan bo‘lib, xomaki ishlangan teshikka bir uchi bilan …

5 / 33

di. yupqa qirish uchun razvyortka tayyorlaganda diametr joizligi 5 kvalitet aniqlikdagi joizlikning 0,6 ulushi qadar qabul qilinadi. yupqa qo‘yimni qiradigan razvyortkaning tig‘larini juda avaylash kerak, aks holda undan keyin g‘adirbudurlik oshib ketadi, aniqlik pasayadi. dag‘al razvyortkalash teshik parmalab ochilganidan va zenkerlangandan keyin yoki dag‘al va yupqa kesib kengaytirgandan keyin bajariladi. yupqa va dag‘al razvyortkalashni taqqoslaganda quyidagi raqamlar aniqlandi: dastlabki razvyortka lash aniqligi 8—9 kvalitet, g‘adir-budurligi ra=2,5 mkm; toza razvyortka lash aniqligi 6—7 kvalitet, g‘adir-budurligi ra=1,25 mkm; yupqa razvyortkalash aniqligi 5 kvalitet, g‘adir-budurligi ra=0,63 mkm. sidirish (ïðîòÿãèâàíèå) zagotovkaning ichki va tashqi yuzalariga nozik ishlov berish usullaridan hisoblanadi. ko‘ndalang kesimi turlicha (doira, kvadrat, ko‘pburchakli, tishli-shlitsali, shuningdek, turli ariqcha va chuqurchalar) teshiklarni sidirish — ichki sidirishga kiradi. tekisliklarni, murakkab bichimli yuzalarni sidirish tashqi sidirish deyiladi. tekis silindr teshiklarni sidirish 6—9 kvalitet aniqlikni va ra=2,5 0,63 mkm g‘adir-budurlikni ta’minlaydi. teshiklarni toza sidirishda asbobning keskichlari diametri 0,02—0,04 mm ga ortib boradi. bir to‘pi 100 ta …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "detallarga ishlov berish usullari va ularda erishiladigan aniqlik"

detallarga ishlov berish usullari va ularda erishiladigan aniqlik reja: 1. usullarning umumiy tavsifi 2. tig‘li asboblar bilan ishlov berish 3. jilvir asboblar yordamida ishlov berish 4. yuzaki plastik deformatsiya usuli bilan ishlov berish 5. elektrofizik va elektrokimyoviy ishlov 1. usullarning umumiy tavsifi detalning berilgan shakli, o‘lchamlari, yuzalarining joylashuvi va g‘adirbudurligi, fizik-mexanik xususiyatlari kabi omillariga erishish uchun zamonaviy mashinasozlikda turli ishlov usullari qo‘llaniladi. bular — tig‘li va jilvir (àáðàçèâ) asboblar bilan kesish, yuza bo‘ylab plastik shakl o‘zgartirish, elektrofizik, elektrokimyoviy, issiqlik va boshqa usullardir. zagotovkaga ishlov berishda qo‘yim turli amallarda oz-ozdan olinadi, u bosqichma-bosqich kamaya borib, pirovardida, ishlo...

This file contains 33 pages in DOCX format (5.1 MB). To download "detallarga ishlov berish usullari va ularda erishiladigan aniqlik", click the Telegram button on the left.

Tags: detallarga ishlov berish usulla… DOCX 33 pages Free download Telegram