kimyo fanining maqsad va vazifalari

DOCX 30 pages 2,1 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 2,1 MB

Fayl turi DOCX

Pages 30

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va inovatsiyalar vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali « energetika va mashinasozlik » fakulteti kimyo fanidan guruhi: 3as-ki 24 gurux talabasi bajardi: abdufayozova a. qabul qildi: mirzaxmedov r. olmaliq 2025 kimyo fani va uning vazifasi, maqsadi, sanoatdagi o`rni reja: kirish kimyo fanining maqsad va vazifalari. asosiy qism 1. kimyo fani: predmeti va tushunchasi. 2. kimyo faninig qisqacha rivojlanish tarixi. 3. o`zbekistonda kimyo sanoatini rivojlanishi. 4. atom molekulyar ta’limot. kimyo fanining asosiy tushunchalari. 5. xulosa foydalanilgan adabiyotlar. kirish kimyo fanining maqsad va vazifalari izoh: atrofimizni o'rab turgan moddiy dunyo jismlardan tashkil topgan. ular katta-kichikligi, rangi, massasi, shakli va boshqa belgilari bilan farqlanadi. ularning biror maqsadda ishlatila-diganlari buy urn deb ataladi. jismlarning turli xil xossalarga ega bo'lishi eng avvalo ularning tarkibiga bog'liq. jismning tarkibiy qismi moddalar deb ataladi. kalit so’zlar: kimyo, jismlar, sintetik, rivojlanish tarixi ba'zan turli xil jismlar bir xil moddadan iborat …

2 / 30

ez-tez shamollatib turish kerak bo'ladi. ikkinchi bir misoini olib ko'raylik. siz maktab tajriba-yer maydonida yoki tomorqangizda yerga har xil o'simliklar urug'ini ekasiz. ulardan dastlab nihol unib chiqadi, uning o'sishi natijasida poya va barglar rivojianadi. gul va urug'(meva)lar hosil bo'ladi. bu jarayonlarning hammasida qanday o'zgarishlar sodir bo'lishi haqida o'ylab ko'ring! ularning asosida suv, tuproqdan olinadigan oziq moddalar, havodagi karbonat angidrid va quyosh energiyasi ishtirokida sodir bo'ladigan juda murakkab kimyoviy o'zgarishlar yotadi. bu o'zgarishlarda ko'plab yangi moddalar hosil bo'ladi. hozirgi kunda juda ko'p kiyim-kechak, uy-ro'zg'or buyumlari, mashinalarning detallari, sintetik hosil qilingan moddalar - plastmassalar, sun'iy charm, kauchuk, kimyoviy tolalardan tayyorlanmoqda. demak, «kimyq-tabiiy va sun 'iy moddalarning xossalarini, ular tarkibining o'zgarishi tufayli yangi moddalar hosil bo'lish jarayonlarini o'rganuvchi fandir», degan xulosa chiqarish o'rinii bo'ladi. juda ko'p dori-darmonlar va o'simliklarni muhofaza qiladigan vositalar ishlab chiqarish ham ana shular jumlasidandir. shulardan ko'rinib turibdiki, kimyoning asosiy vazifalaridan bin insonlarning moddiy-maishiy sharoitini yaxshilash va salomatligini ta'minlashdan iborat. …

3 / 30

qindisiz texnologiya yaratish; g) kimyoviy o'zgarishlar nergiyasidan foydalanish. kimyo fani: predmeti va tushunchasi kimyo tabiiy fanlar qatoriga kiradi. qadimgi misrda kelib chiqqan degan taxminlar xam bor. bu fanning nomi usha misrning qadimgi nomi "khemi" (ximiya) so'zidan kelib chiqqan. u dunyoni tashkil etgan elementlarni hamda shu elementlardan hosil boʻlgan turli - tuman moddalarni, ularning tarkibi, tuzilishi, xossalari va oʻzgarishlarini, shuningdek, bu oʻzgarishlarda sodir boʻladigan xossalarni oʻrganadi. kimyo, ximiya — moddalarning tuzilishi va oʻzgarishini oʻrganadigan fan. kimyo boshqa fanlar qatori inson faoliyatining mahsuli sifatida vujudga kelib, tabiiy ehtiyojlarni qondirish, zaruriy mahsulotlar i.ch., biridan ikkinchisini xosil qilish va, nihoyat, turli hodisalar sirlarini bilish maqsadida roʻyobga chiqdi. odamlar qadimda rudalardan metallarni ajratib olish, turli xil qotishmalar tayyorlash va qoʻllash, jumladan, shisha tayyorlash va undan turli maqsadlarda foydalanishni bilganlar. mil. av. misrda kimyoviy jarayonlarga asoslangan hunarmandchilik rivojlanganligi maʼlum. pishiq charm tayyorlash, uni boʻyash, rangli shisha olish, oʻsimliklardan dori-darmon va xushboʻy hidli moddalar tayyorlash, sopol buyumlar …

4 / 30

lar misr bilan bogʻlashadi. savdo-sotiq, xunarmandchilik va maaaniy alokalar juda rivojlangan bu mamlakatda ilm, falsafiy qarashlar, sanoat va qishloq xo`jaligi yaxshi rivoj topali. nil boʻyidagi iskandariya shahrida 1-asrda yozilgan traktatlarda koʻpgina kimyoviy maʼlumotlar, jumladan, kimyoviy ji-hozlarning koʻrinishlari, kuydirish, pishirish, toblash, quruq haydash, eritish, kristallanish, ajratish va b. usullar haqida maʼlumotlar keltiriladi. mazkur manbada oddiy metallardan oltin olish gʻoyasi ham ilgari surilgan boʻlib, mavhum bu izlanish fanning rivojlanishiga maʼlum darajada toʻsqinlik qildi, olimlar fikrini boshka — amalga oshmaydigan yoʻnalishga burib yubordi. iskandariya traktatlari maʼlumotlaridan foydalangan arab olimlari tez orada bir nechta yangi moddalar, jumladan, nitrat kislota, tuzlar va b.ni olishni kashf qildilar. misrlik olimlar tilidagi kimyoga arablar "al" qoʻshimchasini qoʻshib mashhur "alkimyo"ga asos soldilar. natijada koʻpgina ilmiy asarlar, kitoblar, maqolalar va tajribalar ifodalari paydo boʻldi. keyinchalik bu soʻz yevropa mamlakatlarida "ximiya" nomi bilan ommalashdi. muhammad xorazmiy 10-asrda "kimyo" soʻzi arabcha "kamoyakmi", yaʼni "yashirmoq", "berkitmoq" ni anglatadi, deydi. turk olimi toshkoʻpir-zodaning fikriga …

5 / 30

er qaʼrida quruq bogʻlanishdan oltingugurt ("metallar otasi"), nam bugʻlanishdan esa simob ("metallar onasi") paydo boʻladi degan fikrni aytadi. ularning turli xil nisbatlarda birikishidan oltin, kumush, mis, temir, qalay, qoʻrgʻoshin, shisha hosil boʻladi. shu asnoda oddiy metallarni nodir metallarga oʻtkazish haqida maʼlumotlar beriladi. "element" tushunchasiga koʻra, oltingugurt — yonuvchanlik, simob — uchuvchanlik, tuz esa eruvchanlikni bildiradi. shunga koʻra, bu moddalar turining kashf qilinishi asosiy fikr boʻldi. olimning izdoshlaridan boʻlgan abu nasr forobiy oʻzining "us todi soniy" asarida alkimyo ilmining yoʻnalishini maʼqullaydi. sharq allomalaridan abu bakr ap-roziy "sirlar kitobi"da alkimyo maʼlum boʻlgan moddalarni oʻrganish, asbob-uskunalarni yigʻish va foydalanish hamda tajribalar oʻtkazishni keltiradi. roziy oʻz asarida oʻngacha maʼlum boʻlgan moddalarni tasniflab, asbob va tajribalarni maʼlum bir tizimga solgan. abu abdullo al-xorazmiyning "bilimlar kaliti" kitobida kimyoga alohida boʻlim ajratilib, unda turli moddalar, asboblar, tajribalar toʻgʻrisida mukammal maʼlumotlar keltirilgan. abul hakim al-xorazmiy esa alkimyo fani tajribalarida qoʻllanilgan taroziga ahamiyat beradi. al-haziniy tomonidan 1125 y.da yozilgan …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "kimyo fanining maqsad va vazifalari"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va inovatsiyalar vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali « energetika va mashinasozlik » fakulteti kimyo fanidan guruhi: 3as-ki 24 gurux talabasi bajardi: abdufayozova a. qabul qildi: mirzaxmedov r. olmaliq 2025 kimyo fani va uning vazifasi, maqsadi, sanoatdagi o`rni reja: kirish kimyo fanining maqsad va vazifalari. asosiy qism 1. kimyo fani: predmeti va tushunchasi. 2. kimyo faninig qisqacha rivojlanish tarixi. 3. o`zbekistonda kimyo sanoatini rivojlanishi. 4. atom molekulyar ta’limot. kimyo fanining asosiy tushunchalari. 5. xulosa foydalanilgan adabiyotlar. kirish kimyo fanining maqsad va vazifalari izoh: atrofimizni o'rab turgan moddiy dunyo jismlardan tashkil topgan. ular katta-kichikligi, rangi, ma...

This file contains 30 pages in DOCX format (2,1 MB). To download "kimyo fanining maqsad va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyo fanining maqsad va vazifa… DOCX 30 pages Free download Telegram