kimyo tarixi

PPTX 20 pages 69.9 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 69.9 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation “kimyoning vujudga kelishi va kimyo tarixining davrlarga bo‘linishi. kimyo tarixi fanining predmeti” 1. kimyoning paydo bo'lishi va uning ahamiyati 2. kimyo tarixini davrlashtirish 3. kimyo tarixining predmeti reja: kirish kimyo tarixi fan sifatida xvii-xviii asrlarda alkimyo davridan keyin shakllana boshladi, bu davrda empirik kuzatuvlar va amaliy tajribalar asosiy rol o'ynadi. kimyo fanining paydo bo'lishi falsafa, tibbiyot va hunarmandchilik bilan chambarchas bog'liq bo'lib, moddalarning xossalari va o'zgarishlarini o'rganishga qaratilgan. kimyo tarixini davrlarga bo'lishda, odatda, antik davr, alkimyo davri, flogiston nazariyasi davri va zamonaviy kimyo davri kabi bosqichlar ajratiladi. kimyoning paydo bo'lishi: asosiy bosqichlar kimyo alkimyo davridan kelib chiqqan bo'lib, miloddan avvalgi 3000 yillarda metallurgiya va bo'yoq tayyorlash kabi amaliy bilimlar to'plana boshlagan. vii-xvi asrlarda arab alkimyosi rivojlanib, tajribalar orqali distillash, kristallanish kabi yangi usullar yaratildi va elementlar nazariyasi shakllandi. xvii asrda robert boylning tajribalari va flogiston nazariyasining tanqidi bilan kimyo alkimyodan ajralib, ilmiy fan sifatida shakllana boshladi. kimyo tarixini …

2 / 20

davri (xvii asrdan hozirgi kungacha). alkimyo davrida metallarni o'zgartirish, hayot eliksirini izlash kabi vazifalar ustuvor bo'lgan, bu esa kimyoviy bilimlarning shakllanishida muhim, ammo empirik rol o'ynadi. ilmiy kimyo davrida (xvii asrdan boshlab) o'lchovlar va miqdoriy tahlil asosida yangi kimyoviy elementlar va qonuniyatlar kashf etilib, kimyo fan sifatida rivojlandi. alkimyo davri (qadimgi davr) alkimyo davri miloddan avvalgi 3000 yillikdan boshlanib, 16-asrga qadar davom etgan. bu davrda aristotelning to'rt element nazariyasi va turli xil mistik e'tiqodlar kimyoviy bilimlarga ta'sir ko'rsatgan. alkimyo davrida metallarni bir-biriga aylantirishga, xususan, arzon metallardan oltin olishga urinishlar asosiy maqsad boʻlgan, bu jarayon 4 asosiy element nazariyasiga asoslangan. alkimyo davri koʻplab laboratoriya jihozlari, masalan, alambik va retortalar yaratilishiga turtki boʻlgan. ushbu asboblar turli xil moddalarni distillash va ajratish uchun ishlatilgan, bu esa ilmiy tajribalar uchun zamin yaratdi. iatrokimyo davri (o'rta asrlar) iatrokimyogarlar mineral va metall birikmalarni dorivor vositalar sifatida keng qo'llashni boshladilar, masalan, simob preparatlari sifilizga qarshi va surma …

3 / 20

da lavuaze tomonidan kislorod kashf etilgach, rad etildi. flogiston nazariyasi davri kimyo tarixida muhim bosqich bo'lib, moddalarning xossalarini tushunishga urinishning dastlabki namunalaridan biri edi. u alkimyo va zamonaviy kimyo o'rtasidagi ko'prik vazifasini o'tagan. miqdoriy kimyo davri (a. lavuazye) u kislorodning yonishdagi rolini aniqladi va flogiston nazariyasini rad etdi, shu bilan kimyoviy reaksiyalarning yangi tushunchasini yaratdi. lavuazye massaning saqlanish qonunini aniq tajribalar bilan isbotladi, bu esa kimyoviy reaksiyalarda moddalarning miqdoriy o'zgarishlarini aniqlash imkonini berdi. lavuazye kimyoviy nomenklaturani isloh qildi va 33 elementdan iborat birinchi ilmiy elementlar ro'yxatini tuzdi, bu esa kimyo fanini tartibga solishga yordam berdi. atomistik nazariya davri (j. dalton) daltonning atomistik nazariyasi 1803-yilda moddalar elementlardan tashkil topgan bo'linmas 'atomlar'dan iboratligi haqidagi asosiy postulatni ilgari surdi. daltonning qonuni 1808-yilda qisman bosimlar yig'indisi umumiy bosimga teng bo'lgan gaz aralashmalari uchun muhim bo'lib, gazlarning xususiyatlarini o'rganishga yordam beradi. atom vaznlari jadvali 1803-yilda dalton tomonidan tuzilgan bo'lib, u vodorodni 1 deb belgilab, boshqa …

4 / 20

bilimlarning shakllanishi ham davrlarga bo'linishda muhim. xususan, alkimyo davridan 17-asrga o'tishda qarashlar o'zgargan. kimyo tarixini davrlarga bo'lishda asosiy mezonlardan biri bu 18-19-asrlardagi **ilmiy inqiloblar** bo'lib, yangi nazariyalar va qonunlarning kashf etilishi muhim rol o'ynagan. kimyo davrlari **texnologik o'zgarishlar** bilan belgilanadi, misol uchun, metallurgiyaning rivojlanishi yoki sintetik materiallar ishlab chiqarishning boshlanishi kabi 20-asrdagi voqealar. kimyo tarixining predmeti kimyo tarixi predmeti kimyoviy bilimlarning paydo bo'lishi va rivojlanishini o'rganadi, masalan, alkimyodan zamonaviy kimyoga o'tishdagi 17-18-asrlardagi o'zgarishlar diqqat markazida. kimyo tarixi fani elementlar, birikmalar va reaksiyalarning kashf etilishi, ularning 19-asr va 20-asrdagi nazariy asoslanishi va texnologik qo'llanilishini tahlil qiladi. kimyo tarixi kimyo faniga oid manbalarni, jumladan qadimiy qo'lyozmalarni, erta laboratoriya yozuvlarini, 16-asr va undan keyingi olimlarning ilmiy ishlarini o'rganishni qamrab oladi. kimyo tarixining vazifalari kimyo tarixi vazifalaridan biri, kimyoviy bilimlarning erta shakllanishidan to 21-asr texnologiyalarigacha bo'lgan evolyutsiyasini 10000 yildan ortiq vaqt davomida o'rganishdir. kimyo tarixining muhim vazifasi, al-razi va beruniy kabi 9-11 asrlardagi musulmon …

5 / 20

ordam beradi, atom nazariyasini tushunishni chuqurlashtiradi. kimyo tarixi 19-asrda mendeleyev davriy jadvalining yaratilishi kabi muhim kashfiyotlarga olib kelgan ilmiy tafakkurning rivojlanishini o'rganishga yordam beradi, atom nazariyasini tushunishni chuqurlashtiradi. kimyo tarixi manbalari o'rta asrlardagi arab alkimyogarlarining (800-1500 yillar) asarlari kimyo tarixi uchun muhim manba bo'lib, unda yangi moddalar va usullar haqida ko'plab ma'lumotlar saqlanib qolgan. kimyo tarixining manbalariga misol qilib, miloddan avvalgi 1500-yilga oid qadimgi misr papiruslarida bo'yoqlar va shifobaxsh o'simliklar haqida ma'lumotlarni keltirish mumkin. xvii-xviii asrlardagi kimyogarlarning laboratoriya daftarlari va xatlari (masalan, lavuazyening yozuvlari) o'sha davr kimyoviy eksperimentlarining natijalari va metodologiyasini aks ettiradi. o'zbekistonda kimyo tarixining o'rganilishi o'zbekistonlik olimlar tomonidan olib borilgan izlanishlar, qadimgi xorazm va so'g'd hududlarida kimyoviy jarayonlarning qo'llanilishi, masalan, metallurgiya va bo'yoq ishlab chiqarishning erta bosqichlarini aniqladi. o'zbekistonda kimyo tarixini o'rganish xx asrning 2-yarmida boshlangan. bu davrda al-beruniy va ibn sinoning kimyoviy merosi chuqur tahlil qilindi, jumladan ularning metallar va minerallar haqidagi asarlari. akademik h.usmonovning ishlari o'zbekistonda …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyo tarixi"

powerpoint presentation “kimyoning vujudga kelishi va kimyo tarixining davrlarga bo‘linishi. kimyo tarixi fanining predmeti” 1. kimyoning paydo bo'lishi va uning ahamiyati 2. kimyo tarixini davrlashtirish 3. kimyo tarixining predmeti reja: kirish kimyo tarixi fan sifatida xvii-xviii asrlarda alkimyo davridan keyin shakllana boshladi, bu davrda empirik kuzatuvlar va amaliy tajribalar asosiy rol o'ynadi. kimyo fanining paydo bo'lishi falsafa, tibbiyot va hunarmandchilik bilan chambarchas bog'liq bo'lib, moddalarning xossalari va o'zgarishlarini o'rganishga qaratilgan. kimyo tarixini davrlarga bo'lishda, odatda, antik davr, alkimyo davri, flogiston nazariyasi davri va zamonaviy kimyo davri kabi bosqichlar ajratiladi. kimyoning paydo bo'lishi: asosiy bosqichlar kimyo alkimyo davridan kelib chi...

This file contains 20 pages in PPTX format (69.9 KB). To download "kimyo tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyo tarixi PPTX 20 pages Free download Telegram