kimyo tarixi va istiқbollari

DOCX 15 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

кимё тарихи ва истиқболлари фанидан №2 маъруза алкимё даври, алкимёнинг келиб чиқиши, алкимё олдида турган вазифалар. алкимё даврининг ўзига хос хусусиятлари. маъруза режаси: 1. миср алкимёси 2. араб алкимёси, унинг машҳур намоёндалари. 3. европа алкимёси, унинг машҳур намоёндалари. 4. алкимё даврининг кимё фанига кўрсатган ижобий ва салбий томонлари. маърузанинг мазмуни эрамиздан аввалги ii асрда алкимё пайдо бўлди. александрия академиясида «илоҳий мўъжизалар санъати» воситасида нодир металларнинг бир-бирига ўтишлари ўргатилар эди. элементларининг ўзаро айланиши ҳақидаги таълимот симоб ва унинг бирикмаларини ўрганиш оқибатида пайдо бўлди. олтин, кумуш, мис каби элементлар симоб билан амальгама ҳосил қилишини уларнинг рангини ўзгаришини металларнинг трансмутацияси деб ҳисоблайди александр македонский 335 йилда 20 ёшида тахтга ўтиради. александр македонский (искандар зулқарнайн эр. ав. 356-323 й) вафотидан сўнг ҳарбий қўмондони птоломей-сотэр ҳокимиятни қўлга олади ва александрия шаҳрида “мусейон” илм ва мусиқа ўчоғини ташкил этиб, унинг кутубхонасига жуда кўп адабиёттларни йиғади. бу пайтда мисрликлар амалий кимёни чуқур ўзлаштирган бўлса ҳам алоҳида билим …

2 / 15

айдо бўлган. “алкимё” термини ишлатилганда, кимёнинг 300 йилдан 1600 йилгача бўлган давр тарихи ҳақида гапирилади. khemeia билан араблар биринчи марта ғалати бир шароитда танишишди. 670 йилда константинополь (христианлар оламида энг катта ва кучли шаҳар) да турган араб флотининг кемалари “греклар олови” - ёнганда кучли аланга ҳосил қиладиган ва сув ёрдамида ўчириб бўлмайдиган, кимёвий аралашма билан ёндирилди. айтишларича, бу аралашмани khemeia билан шуғулланувчи, араблардан қутулиш мақсадида ўз ватани миср (ёки сурия бўлиши мумкин) дан қочган каллиник тайёрлаган эди [с.cobb, h.goldwite creations of fire chemistry`s lively history from alchemy to the atomic age // originally published by plenum us in 1995 29б.] 650 йилдан кейингрек-миср алхимиясинингривожланишини араблар тўлиқ назорат остига олишди, бу беш аср давомидашундай давом этди. бу даврнинг излари бир қатор арабча негизли кимёвий терминларда сақланиб қолган: alembic (ҳайдаш куби), alkali (ишқор), alcohol (cпирт), carboy (шиша идиш), naрhta (лигроин), zircon (цирконий) ва ҳоказо. европада гебер номи билан машҳур бўлган, энг иқтидорли …

3 / 15

н ҳосил бўлади, деб ҳисоблар эди. анча мукаммал бўлган металл - олтиннинг ҳосил бўлиши ҳаммасидан ҳам қийиндир. шунинг учун, олтинни олиш учун, олтинни “етилишини” тезлатадиган моддани топиш керак эди.[1.с.cobb, h.goldwite creations of fire chemistry`s lively history from alchemy to the atomic age // originally published by plenum us in 1995 64б. қадмиги нақлларда айтилишича, бумодда қуруқ кукун ҳолида бўлади. греклар уни xerion яъни “қуруқ” деб аташарди, араблар уни al-iksir деб ўзгартиришида ва ниҳоят европаликларнинг тилларида элексир сўзи пайдо бўлди. европада бу ажойиб модда фалсафий тош, деган номни олди (1800 йилгача барча “олимлар”ни “файласуф”, деб аталишини эслайлик). эликсир бошқа ажойиб ҳоссаларга ҳам эга бўлиши керак эди. масалан, барча касалликлардан даволаш керак эди ва энг асосийси, мангу, абадий ҳаётни бериши керак эди. натижада, кейинги юз йилликларда алхимиклар иккита параллел бўлган йўлдан боришди: бир хиллари – олтинни излашарди, бошқалари эса – абадий ҳаётни бағишловчи, ҳаёт эликсирини излашар эди. европада разес номи билан машҳур …

4 / 15

эди. ар-розий эса бу иккала принципга учинчи-туз, яъни, қаттиқлик принципини киритди. учувчан симоб ва алангаланувчан олтингугурт фақат учинчи компонент – туз иштирокида қаттиқ моддаларни ҳосил қилади деган фикрни берди [с.cobb, h.goldwite creations of fire chemistry`s lively history from alchemy to the atomic age // originally published by plenum us in 1995 64-66 б.] ибн-сино (980-1037 й. яқин) лотинлашган авиценна номи билан кўпроқ танилган. унинг асарлари 500 йил давомида европа университетларида ўқитилган ҳамда кўп асрлар давомида тиббиётчилар учун муҳим қўлланма бўлиб хизмат қилди. алхимиклар орасида фақат авиценна олтинни бошқа металлардан олиш мумкинлигига ишонмас эди..[с.cobb, h.goldwite creations of fire chemistry`s lively history from alchemy to the atomic age // originally published by plenum us in 1995 66б.] европа алкимёси кимёнинг европача тарих саҳифалари, 300 ва 1100 йилларни қамраболган давр оралиғи, деярли бўм-бўшдир 1096 йилда биринчи христианлар салиб юришлари бошланди; 1099 йилда христианлар иерусалемни қўлга киритишди. деярли икки юз йил сурия қирғоқларида христианлар …

5 / 15

и. честерлик инглиз олими роберт алкимёдан қилинган арабча асарларни лотин тилига таржима қилаётганлар орасида биринчи бўлиб таржима қилди (1144 йилга яқин). унинг анчагина издошлари топилди. италиялик герард кремонский энг зўр таржимон эди. (1114-1187й.яқин). у умрининг кўп қисмини христианлар томонидан 1085 йилда курашиб, қайтариб олинган испаниянинг толедо шаҳрида ўтказган ва араб тилидан 92 илмий асар (трактат) ни таржима қилган [с.cobb, h.goldwite creations of fire chemistry`s lively history from alchemy to the atomic age // originally published by plenum us in 1995 73б.] 1200 йилдан бошлаб европалик олимлар ўтмишдаги алхимикларнинг мероси билан танишишгач, билишнинг машаққатли йўлидан янада олға қадам ташлаб силжишга уриниб кўришлари мумкин эди. кўпроқ альбертус магнус (буюк альберт) номи билан машҳур бўлган алберт больштедский (1193-1280 яқин) биринчи атоқли европалик алхимик эди. у аристотельнинг асарларини астойдил ўрганди, ва айнан унинг шарофати билан охирлаб қолган ўрта аср ва янги давр бошидаги олимлар учун аристотельнинг фалсафаси ўзига хос ахамиятга эга бўлди.[с.cobb, h.goldwite creations …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kimyo tarixi va istiқbollari"

кимё тарихи ва истиқболлари фанидан №2 маъруза алкимё даври, алкимёнинг келиб чиқиши, алкимё олдида турган вазифалар. алкимё даврининг ўзига хос хусусиятлари. маъруза режаси: 1. миср алкимёси 2. араб алкимёси, унинг машҳур намоёндалари. 3. европа алкимёси, унинг машҳур намоёндалари. 4. алкимё даврининг кимё фанига кўрсатган ижобий ва салбий томонлари. маърузанинг мазмуни эрамиздан аввалги ii асрда алкимё пайдо бўлди. александрия академиясида «илоҳий мўъжизалар санъати» воситасида нодир металларнинг бир-бирига ўтишлари ўргатилар эди. элементларининг ўзаро айланиши ҳақидаги таълимот симоб ва унинг бирикмаларини ўрганиш оқибатида пайдо бўлди. олтин, кумуш, мис каби элементлар симоб билан амальгама ҳосил қилишини уларнинг рангини ўзгаришини металларнинг трансмутацияси деб ҳисоблайди александр ...

Этот файл содержит 15 стр. в формате DOCX (1,2 МБ). Чтобы скачать "kimyo tarixi va istiқbollari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kimyo tarixi va istiқbollari DOCX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram