bag'dod va damashqda faoliyat ko'rsatgan yirik astronom va matematiklar

PDF 2 pages 237.5 KB Free download

Page preview (2 pages)

Scroll down 👇
1 / 2
abbos al-javxariy (ix asrning birinchi yarmi) abbos al-javxariy (ix asrning birinchi yarmi) xalifa al-ma'mun davrida bag'dod va damashqda faoliyat ko'rsatgan yirik astronom va matematiklardan biri — al-abbos ibn sa'id al-javhariy aslida forob shahri (hozirda gavhartepa)da dunyoga kelgan. uning hayoti va faoliyati haqida manbalarda aniq ma'lumotlar saqlanmagan. al-javhariyning 830- yillar atrofida ma'mun akademiyasidagi astronomik kuzatishlarda ishtirok etganligi inobatga olinib, uni ix asrning birinchi yarmida yashab o'tgan degan xulosaga kelingan. o'rta asr sharq xalqlari fani va madaniyati tarixiga oid ilk bibliografik asar — «kitab al-fixrist»ning muallifi ibn an-nadim yunon olimi evklidning «negizlar» («al-usul») nomli kitobi haqida gapirar ekan, unga yozilgan sharhlardan birini al - javhariy bitgan, deb ma'lumot beradi. al-javhariyning faoliyati haqidagi asosiy ma'lumotlar ibn al-qiftiyning mashhur «olimlarni hakimlar haqidagi ma'lumotlar bilan tanishtirish» («ixbar al-ulama bi axbar al-hukama») kitobida saqlanib qolgan. unda shunday deyiladi: «al-abbos ibn sa'id al-javhariy munajjim bo'lib, u astronomiya va astronomik hisoblarda mohir mutaxassis hisoblangan. (shu bilan birga) u …
2 / 2
kitob al-ashkal allati zadaha fi-l-maqala al-uvla min uqlidis»)». ibn al-nadim va ibn al-qiftiylarning al-javhariy haqidagi yuqoridagi malumotlarini xvii asr turk bibliografi hoji xalifa asosan o'zgarishsiz qaytaradi. al-javhariy o'z davridagi boshqa etuk astronomlar bilan hamkor-liqda xalifa al-ma'munning topshirig'iga binoan rejalatsghshlgan «al-ma'munning tekshirilgan ziji»ni yozishda faol ishtirok etgan. u bag'doddan tashqari, damashq shahridagi astronomik kuzatishlarda qatnashib, astronomiyadan tashqari matematikada ham katta natijalarga erishdi. uning evklidning «negizlar» kitobiga yozgan sharhi va bu asarning birinchi kitobiga qo'shgan shakllari, parallel chiziqlar haqidagi g'oyalari olimni geometriya sohasida ham chuqur bilimlar sohibi bo'lganidan dalolat beradi. bundan tashqari, al-javhariy «negizlar» kitobini isloh qilish» («islah li kitab al-usul») asarining ham muallifidir. mazkur asar bizgacha etib kelmagan bo'lsa-da, uning mazmuni haqidagi to'liq ma'lumotlar xiii asrda yashagan qomu-siy olim nasiriddin tusiyning «parallel chiziqlar haqidagi shubhalarni davolash» («ar-risola ash-shafiyya an shakk fi-l-xutut al-mutavaziyya») risolasida bayon etiladi. al-javhariy o'zining bu kitobida evklidning «negizlar» asaridagi v postulatni isbotlashga harakat qiladi. ma'lumki, «negizlar» asarining bu …

Want to read more?

Download all 2 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bag'dod va damashqda faoliyat ko'rsatgan yirik astronom va matematiklar"

abbos al-javxariy (ix asrning birinchi yarmi) abbos al-javxariy (ix asrning birinchi yarmi) xalifa al-ma'mun davrida bag'dod va damashqda faoliyat ko'rsatgan yirik astronom va matematiklardan biri — al-abbos ibn sa'id al-javhariy aslida forob shahri (hozirda gavhartepa)da dunyoga kelgan. uning hayoti va faoliyati haqida manbalarda aniq ma'lumotlar saqlanmagan. al-javhariyning 830- yillar atrofida ma'mun akademiyasidagi astronomik kuzatishlarda ishtirok etganligi inobatga olinib, uni ix asrning birinchi yarmida yashab o'tgan degan xulosaga kelingan. o'rta asr sharq xalqlari fani va madaniyati tarixiga oid ilk bibliografik asar — «kitab al-fixrist»ning muallifi ibn an-nadim yunon olimi evklidning «negizlar» («al-usul») nomli kitobi haqida gapirar ekan, unga yozilgan sharhlardan birini al - j...

This file contains 2 pages in PDF format (237.5 KB). To download "bag'dod va damashqda faoliyat ko'rsatgan yirik astronom va matematiklar", click the Telegram button on the left.

Tags: bag'dod va damashqda faoliyat k… PDF 2 pages Free download Telegram