eshitishda nuqsoni bor bolalarda sezgi xususiyatlari

DOCX 37 pages 415.3 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 415.3 KB

File type DOCX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

o‘zbekiston respublikasi … instituti eshitishda nuqsoni bor bolalarda sezgi xususiyatlari tavsiyanoma toshkent- 2023 o‘zbekiston respublikasi … instituti “pedagogika va psixologiya” kafedrasi mavzu: eshitishda nuqsoni bor bolalarda sezgi xususiyatlari (tavsiyanoma) ushbu tavsiyanoma davlat va nodavlat mtt direktorlari, tarbiyachilari, psixologlari, ota-onalar, maktabgacha ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar, malaka oshirish va qayta tayyorlash kurslari tinglovchilari uchun mo‘ljallangan. tuzuvchilar: malakaviy loyiha ishi rahbari: “pedagogika va psixologiya” kafedrasi katta o‘qituvchisi … mundarija kirish:…………………………………………………………………….……..5 i bob. eshitishda nuqsoni bor bo‘lgan bolalar psixologiyasini o‘rganish 1.1 eshitish nuqsonlari haqida tushuncha…………………….…………………7 1.2 eshitishdagi nuqsoni bo‘lgan bolalar sezgi xususiyatlar................................12 ii bob. eshitishda nuqsoni bo‘lgan bolalarni pedagogik- psixologik xususiyatlari 2.1 eshitishda nuqsoni bor bolalarning psixologik xususiyatlari………….……....17 2.2 eshitish qobiliyati buzilgan bolalarning aqliy rivojlantirish...............................24 xulosa….………………………………………………………...……………30 foydalanilgan adabiyotlar…………………………...…………...31 kirish o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2016-yil 29-dekabrdagi «2017–2021-yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori asosida o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 2017-yil 19-iyuldagi «maktabgacha ta’lim muassasalarining faoliyatini takomillashtirish to‘g‘risida»gi qarorida «jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsoni …

2 / 37

o‘quv dasturida belgilangan vazifalarni amalga oshirish maqsadida o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirining 2019 yil 30 avgustdagi “davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari pedagoglarining ish hujjatlarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 155-sonli buyrug‘iga muvofiq ishlab chiqilgan. o‘zbekiston respublikasi prezidentining “pedagog kadrlarni tayyorlash, xalq ta’limi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq ta’lim bosqichlarining uzluksizligi va izchilligini ta’minlash, ta’limning zamonaviy metodologiyasini yaratish, davlat ta’lim standartlarini kompetensiyaviy yondashuv asosida takomillashtirish, o‘quv-metodik majmualarning yangi avlodini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish hamda pedagog xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish taqozo etadi. yurtimizda ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotini jadallashtirish sharoitida inson omilini vujudga keltirish davr talabiga aylanadi. barkamol inson haqida, uning mehnati va turmushi, ma’naviy taraqqiyoti haqida g‘amxo‘rlik xukumatimizning asosiy maqsadidir. eshitishda nuqsoni bo‘lgan bolalarni o‘qitishni erta boshlashning ahamiyati juda katta. maktabgacha yosh davri - inson hayotida muhim, aytish mumkinki, hal qiluvchi davr. bu davrda asosiy odatlar, ko‘nikmalar shakllanadi, xarakter belgilanadi, ya’ni …

3 / 37

hatto maxsus ta’lim olmasdan ham, savodsiz yoki ma’lumoti past bo‘la turib ham, turli mehnat ko‘nikmalarini egallaganlariga ham misollar ko‘plab topiladi. ularning ko‘pchiligi turli korxonalarda mehnat qilib, el-yurt hurmatini qozongan, davlat mukofotlariga loyiq topilgan. oliy ma’lumot olgan eshitishida nuqsoni bo‘lgan kishilar: muhandislar, o‘qituvchilar, rassomlar, haykaltaroshlar bor. eshitishida nuqsoni bo‘lgan kishilarning yuqori darajada aqliy rivojlanishi holatlari tahlili ko‘rsatadiki, deyarli hamma vaqt bu ta’limni erta boshlashning natijasidir. eshitadigan va eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar rivojlanishining umumiy yo‘nalishlari mos kelsa-da, kar va zaif eshituvchi bolalarni maxsus maktabda tarbiyalash talab qilinadi. kar va zaif eshituvchi bolalar qator xususiyatlarga ega. ularda: - ko‘rish idroki nuqtai nazaridan yetarlicha rivojlanmaganlik, jumladan, predmetlarni idrok etish va tanib olish tezligi past ekani; - taqlidning sekin rivojlanishi, shuningdek namuna bo‘yicha tanlashda qiyinchiliklar; - nutqning mavjud emasligi va nutqqacha muloqot defitsiti kuzatiladi. yuqorida sanab o‘tilganlar bilish faoliyati va so‘z-mantiqiy tafakkurning rivojlanishida orqada qolishga sabab bo‘ladi. aynan shu sababli eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning aqliy …

4 / 37

arni o‘rta quloq tizimiga uzatadi. o‘rta quloq- uchta eshitish suyaklari joylashgan bo‘shliq: bolg‘a, anvil, uzengi. qovoq bo‘g‘imchasi timpanik parda bilan tutashgan bo‘lib, ularning hammasi bir-biri bilan bo‘g‘imlar orqali bog‘langan. eshitish suyakchalarining harakati tebranishlarni 15 martagacha kuchaytiradi. o‘rta quloq o‘tadi ichki quloq , uning eshitish qismi suyuqlik bilan to‘ldirilgan suyak labirintidan (koklea) iborat. suyuqlikning tebranishlari mexanik tebranishlarni elektr impulsiga aylantirib, sezgir hujayralar joylashgan plastinkani harakatga keltiradi. impuls eshitish nervi bo‘ylab o‘tkaziladi, temporal lobning po‘stlog‘iga etib boradi, bu erda ma’lumot tahlil qilinadi va tovushli hislar hosil bo‘ladi. kar va zaif eshituvchi bolalar tasnifi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning bir necha tasnifi mavjud. keng tarqalgan tibbiy tasniflardan biri l.v.neyman tomonidan ishlab chiqilgan tasnif sanaladi. eshitish funksiyasi buzilganlik darajasini aniqlash uchun l.v.neyman kar va zaif eshituvchi bolalarni tonal audiometriya va nutq yordamida tekshirgan. l.v.neyman idrok etiladigan chastotalar hajmiga bog‘liq ravishda karlarning 4 guruhini farqlaydi: 1-guruh – eng past 125-250 gs chastotalarni idrok etadigan bolalar. bunday …

5 / 37

ng‘irog‘i, telefon qo‘ng‘irog‘i va sh.k.) idrok etadi. 4-guruh bolalari deyarli barcha unlilarni, qulog‘i oldida yoki yaqin masofadan aytilgan alohida jumla va so‘zlarni farqlaydi. kar bolalarning hammasida u yoki bu darajadagi qoldiqli eshitish bo‘ladi. qoldiqli eshitish idrokini rivojlantirish bo‘yicha maxsus ish jarayonida og‘zaki nutqning shakllanishida muhim rol o‘ynaydi. zaif eshituvchilik ham turli darajada namoyon bo‘ladi. l.v.neyman eshitishning pasayish darajasi bo‘yicha zaif eshituvchi bolalarni 3 ta darajaga ajratadi. 1-daraja – nutqiy diapazonda eshitishning pasayishi 50 dbgacha nutqiy muloqot qilish mumkin. 1 m dan ortiq masofadan so‘zlashish balandligidagi nutqni saralab idrok etish mumkin. 2-daraja – eshitish 50-70 db gacha nutqiy diapazonda pasaygan. nutqiy muloqot qiyinlashgan. og‘zaki nutq 1 m dan kam masofadan idrok etiladi. 3-daraja - eshitish 70-80 db gacha nutqiy diapazonda pasaygan. so‘zlashuv balandligidagi nutq hatto qulog‘i oldida ham farqlanmaydi. muloqot baland ovoz yordamida quloqqa yaqin masofada amalga oshiriladi. l.v.neyman tasnifiga kar, zaif eshituvchilik bilan karlik o‘rtasidagi shartli chegara 80 db darajasida. …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eshitishda nuqsoni bor bolalarda sezgi xususiyatlari"

o‘zbekiston respublikasi … instituti eshitishda nuqsoni bor bolalarda sezgi xususiyatlari tavsiyanoma toshkent- 2023 o‘zbekiston respublikasi … instituti “pedagogika va psixologiya” kafedrasi mavzu: eshitishda nuqsoni bor bolalarda sezgi xususiyatlari (tavsiyanoma) ushbu tavsiyanoma davlat va nodavlat mtt direktorlari, tarbiyachilari, psixologlari, ota-onalar, maktabgacha ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar, malaka oshirish va qayta tayyorlash kurslari tinglovchilari uchun mo‘ljallangan. tuzuvchilar: malakaviy loyiha ishi rahbari: “pedagogika va psixologiya” kafedrasi katta o‘qituvchisi … mundarija kirish:…………………………………………………………………….……..5 i bob. eshitishda nuqsoni bor bo‘lgan bolalar psixologiyasini o‘rganish 1.1 eshitish nuqsonlari haqida tushuncha…………………….…………………7 1.2 es...

This file contains 37 pages in DOCX format (415.3 KB). To download "eshitishda nuqsoni bor bolalarda sezgi xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: eshitishda nuqsoni bor bolalard… DOCX 37 pages Free download Telegram