tarixiy geografiyaning vazifalari va asosiy bo'limlari. uning fan sifatida shakllanishi va taraqqiyoti

PPTX 45 pages 760.4 KB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 760.4 KB

File type PPTX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

adalova dilnoza ametjanova farangiz aminboyev ortiqboy ataboyeva nigora askarova g'uncha tarixiy geografiyaning vazifalari va asosiy bo'limlari. uning fan sifatida shakllanishi va taraqqiyoti reja 1. tarixiy geografiya rani haqidagi ilmiy qarashiar. 2. tarixiy geografiyaning vazifalari. tarixiy geografiyaoing asosiy bo'limlari. 3. tarixiy geografiyaning fan sifatida shakllanishini. 4. tarixiy gcografiyani o’rganishda yordamchi tarixiy fanlarning o'rni 5 . o'rta osiyo olimlari asarlarining tarixiy geografiya uchun ahanliyati tarixiy geografiya fan tarmog'i sifatida qadimdan shakllangan tarix va geografiya fanlaridan ancha yosh sanaladi. u fan sifatida bir necha yuz yildan beri mavjud. uning taraqqiyot tarixi tarixiygeografik adabiyotlarda qisqacha berib o'tilgan. jumladan, s.m.seredoninning kitobida bu fan to'g'risidagi ma'lumotlar kiyev rusi va moskva davlati tarixiy geografiyasi misolida tahlil etilgan, xolos. g'arb adabiyotida ham tarixiy geografiya tarixi bo'yicha ilmiy asarlar juda kam. avstriyalik taniqli olim vimmerning tadqiqotida qadirrigi dunyo va gennaniya, qisman fransiya tarixiy geografiyasi bo'yicha asarlar biroz sharhlangan. fransuz olimi dejardenning yirik mashhur asarida galliya tarixiy geografiyasiga doir adabiyotlar …

2 / 45

ttirib, tarixiy geografiyaning shakllanishi va asosiy bosqichlari haqida to'xtalib o'tdi. geeren o'z fikrlarini mualliflar jamoasi tomonidan nashr etilgan qadimgi dunyo tarixiga doir kitobida bayon etgan nemis tarixchisi geeren geeren o'z fikrlarini mualliflar jamoasi tomonidan nashr etilgan qadimgi dunyo tarixiga doir kitobida bayon etgan 1. geeren qadimgi dunyo tarixiy geografiyasining asoschisi deb niderlandiyaning leyden universiteti professori klyuverni (xvii asrning birinchi choragi) tan olgan. geeren tarixiy geografiya fani taraqqiyoti tarixini uch bosqichga 1. klyuverdan sellariusga qadar; 2. sellariusdan d' anvilga qadar; 3. d' anvildan gatterer va mannertga qadar. geeren tarixiy geografiyaning ilmiy fan sifatidagi taraqqiytiga galliyalik olim xristofor sellarius hissa qo'shganligini ham alohida uqtirgan. xix asrda geerenning fikrlari boshqa tadqiqotchilar tomonidan bir necha bor takrorlandi. 40-yillarda forbiger qadimgi geografiyaga oid darslik kitobida klyuver va sellariusni tarixiy geografiyaning haqiqiy asoschilari deb hisoblagan. 70-yillarda bursian mashhur nemis kishilari hayoti lavhalari nashr etiladigan "ailgemeine deutsche biographie" kitobiga yozgan klyuver haqidagi biografiyasida ham uni tarixiy geografiyaning …

3 / 45

inden birinchi xalqarotarixiy geografiya kongressi ochilishidagi kirish nutqida boshqachan nuqtai nazami, ya'ni xvi asrning ikkinchi yarmida dunyoning ilk tarixiy atlasini yaratgan flamand olimi a.orteliyni tarixiy geografiyaning asoschisi deb baholadi. tarixiy geografiyaning vazifalari. tarixiy geografiyaoing asosiy bo'limlari biz umumta'lim maktablarida o'zbekistonning, dunyoning tabiiy, iqtisodiy, siyosiy va aholi geografiyasini o'rganamiz. xo'sh, tarixiy geografiya ulardan nimasi bilan farqlanadi? hozirda tarixchi va geograf olimlar tarixiy geografiya bilan tarix o'rtasidagi farqni juda yaxshi tushunadilar. geografiya tarixi (ko'pincha unigeografik bilimlar tarixi ham deb atashadi) geografik kashfiyotlar va sayohatlar, shuningdek, geografik tasavvurlar, umuman ajdodlarimizning geografik dunyoqarashlari tarixini o'rganadi. tarixiy geografiya fani esa o'tmishni geografiya bilan bog'lab o'rganadi. shu tariqa zamonaviy geografiya va tarixiy geografiya bitta ob'ektni farqlijihatlarda tadqiq etadi. zamonaviy geografiya mazkur ob'ektni hozirgi holatini o'rgansa, tarixiy geografiya uning o'tmish tarixidagi o'zgarishlarini tahlil qiladi. hatto nomidan ham bilinib turibdiki, bu fan o~tmish davrning geografiyasini o'rganuvchi fandir. bu fan "geografiya tarixi" fanidan farqli o'laroq (geografiya tarixi fani geografiya …

4 / 45

fiya fanining asosi bo'lib xizmat qiladi. tarixiy geografiya fanining rivojlanishi esa tarix fanining rivojlanishi bilan uzviy bog'liqdir. tarixiy geografiya tarixiy bilimlarning asosiy tarmog'i bo'lib, usiz tarixiy jarayonlar geografiyasini o'rganib bo'lmaydi. tarixiy geografiyasiz tarix haqidagi tasavvurimiz to'liq va mukammal shaldlanmaydi. geografiya fanining muammolari tarixiy geografiya fani oldida turgan muammolar bo'lishi mumkin, ammo o'tmishning aniq geografiyasi bo'lishi mumkin emas. tarixiy geografiya o'tmish tarixning aniq geografiyasini o'rganadi. demak, tarixiy geografiya fani tarix fanlari sirasiga kirib, insoniyat tarixini o'tgan davrlar geografiyasini o'rganadi. bo'lib o'tgan voqea-hodisalarning tarixini haqiqiy baholash uchun o'sha davrning tarixiy geografiyasini yaxshi bilish kerak. bu o'zbekiston, qolaversa, o'rta osiyo tarixini obyektiv, ilmiy asoslangan holda o'rganishda katta ahamiyat kasb etadi. tarixiy geografiya zamonaviy geografiya kabi o'z bo'limlariga ega bo'lib, asosan, to’rt yirik bo (limdan tashkil topgan: 1. tabiiy-tarixiy geografiya. 2. aholi tarixiy geografiyasi. 3. xo'jalik (tarixiy-iqtisodiy) geografiyasi. 4. siyosiy-tarixiy geografiya. so'nggi bo'limga ichki va tashqi chegaralar geografiyasi, siyosiy ma'muriy bo'linishlar, shaharlar va qal'alar …

5 / 45

tarixiy geografiya fan sifatida xvi asrda g'arbiy yevropada vujudga keldi. uning shakklanishida ikki yirik tarixiy voqea, ya'ni g'arbiy yevropa mamlakatlarida xv-xvi asrlarda gumanizmning paydo bo'lishi va buyuk geografik kashfiyotlar katta ta'sir ko'rsatgan. uyg'onish davrida odamlarda antik davrga bo'lgan qiziqish kuchaygan. antik dunyoga qiziqish odamlarning antik davr geografiyasi bilan shug'ullanishga ohb keldi. tarixiy geografiya fanida birinchi bor yaratilgan asar "qadimgi dunyo atlasi" edi. uni xvi asming ikkinchi yarmida flamand geografi a orteliyl yaratgan edi. u o'z asariga ilova tarzida zamonaviy dunyo atlasini keltirgan edi. a orteliy o'z kartalarini qadimgi dunyo haqidagi qisqacha ma'lumotlar bilan keitirgan. aorteliyning asaridan so'ng tarixiy geografiya ilmiy fan sifatida vujudga keldi. a orteliyning yozishiga qaraganda, uning ishlari "tarix nazarida geografiya" edi. aytib o'tish o'rinliki, aorteliyning o'zi antik mualliflar ma'lumotlarini tanqidiy tiuqtai nazarsiz qabul qilgan va shu ma'lumotlar asosida o'z kartalarini tuzgan. a orteliyning bu kamchiligini xvii asrda leyden (niderlandiya) universiteti professori klyuver tuzatdi. u qadimgi italiya va …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy geografiyaning vazifalari va asosiy bo'limlari. uning fan sifatida shakllanishi va taraqqiyoti"

adalova dilnoza ametjanova farangiz aminboyev ortiqboy ataboyeva nigora askarova g'uncha tarixiy geografiyaning vazifalari va asosiy bo'limlari. uning fan sifatida shakllanishi va taraqqiyoti reja 1. tarixiy geografiya rani haqidagi ilmiy qarashiar. 2. tarixiy geografiyaning vazifalari. tarixiy geografiyaoing asosiy bo'limlari. 3. tarixiy geografiyaning fan sifatida shakllanishini. 4. tarixiy gcografiyani o’rganishda yordamchi tarixiy fanlarning o'rni 5 . o'rta osiyo olimlari asarlarining tarixiy geografiya uchun ahanliyati tarixiy geografiya fan tarmog'i sifatida qadimdan shakllangan tarix va geografiya fanlaridan ancha yosh sanaladi. u fan sifatida bir necha yuz yildan beri mavjud. uning taraqqiyot tarixi tarixiygeografik adabiyotlarda qisqacha berib o'tilgan. jumladan, s.m.seredoninning...

This file contains 45 pages in PPTX format (760.4 KB). To download "tarixiy geografiyaning vazifalari va asosiy bo'limlari. uning fan sifatida shakllanishi va taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy geografiyaning vazifala… PPTX 45 pages Free download Telegram