diniy tarbiya va insonparvarlik

DOCX 5 pages 26.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.5 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

2-mavzu. shaxsning shakillanishida diniy tarbiya va diniy tasavvurlar. dunyo dinlarida g’oyalarida insonparvarlik. 1. dinning jamiyat hayotida tutgan o’rni. 2.jahon va milliy dinlarda insoniylik, ma’rifiylik masalalarining yoritilishi. 3.jamiyatda va inson hayotidagi dinning o’rni va vazifalari. dinning mohiyati va jamiyat hayotida tutgan o’rni ilohiyot va fanda turlicha talqin etiladi. ilohiyotshunoslar fikricha – din xudo tomonidan o’z payg’ambarlari orqali bashariyat olamiga joriy qilinishi zarur bo’lgan ilohiy qonunlardir. u azaldan insonning xudo bilan aloqa qilish ehtiyojidir. din – tabiat, jamiyat, inson va uning ongini, yashashdan maqsadi hamda taqdirini bevosita qurshab olgan, atrof-muhitdan tashqarida bo’lgan, insonni yaratgan, ayni zamonda unga birdan-bir «to’g’ri», «haqiqat» va «odil» hayot yo’lini ko’rsatadigan va o’rganadigan ilohiy qudratga ishonch va ishonishni ifoda etadigan maslak, qarash ta’limotdir. dunyoviy, ilmiy nuqtai nazar bo’yicha esa din, ijtimoiy – tarixiy hodisa. kishilik jamiyati tarixiy taraqqiyotining ma’lum bosqichida paydo bo’lgan ijtimoiy ong shakllaridan biri. din – muayyan ta’limotlar, his-tuyg’ular, toat – ibodatlar va diniy tashkilotlarning faoliyatlari …

2 / 5

din kishilar hayotida o’z qavmlari uchun to’ldiruvchi, ovutuvchi (kopensatorlik) funksiyani bajaradi. masalan, insonda doimiy ehtiyoj paydo bo’lib turadi. u o’z hayoti, turmush tarzi, tabiat va jamiyat, o’zga insonlar bilan bo’lgan munosabatlari jarayonida hayotiy ehtiyoji, maqsadlariga yetishishi ilojsiz bo’lib qolganda, unda qandaydir ma’naviy-ruhiy ehtiyojga zarurat sezadi. shu paytda u xudoga, payg’ambarlar, farishtalar, avliyolar 20 ajdodlarining ruhlariga murojaat» qilib, ishonch bilan ulardan madad so’raydi va ko’nglida «xudo xohlasa yaxshi bo’ladi, dunyo baumed» deb, o’ziga tasalli beradi, o’zini ruhiy-ma’naviy tinchitadi. dinning to’ldiruvchanlik funksiyasi uning ijtimoiyligida eng asosiy vazifa hisoblanadi va shu bois din o’tmishda ham, hozirda ham jamiyat a’zolari hayotida mustahkam o’rin egallagan. shu sababdan dindorlar va dindor bo’lmagan odamlar ham dinning kompensatorlik kuchiga ishonadilar, o’zlariga ma’naviy-ruxiy taskin berib qurbonlik qiladilar, chiroq yoqadilar, muqaddas joylarga ziyoratga boradilar, sadaqa beradilar va hokazo.ya’ni din insonlar hayotida ma’naviy-ruhiy kuch, odamlarning irodasini, iymonini baquvvat qiladigan omil sifatida jamiyatda xizmat qiladi. hozirgi zamon dinshunoslik fanida dinning kompensatorlik funksiyasini …

3 / 5

fikricha din inson hayotini mazmunli qiladi, uning ko’nglini ochadi, yorug’lik beradi, hayotdan bahramand bo’lishga undaydi, insonni narsalar dunyosi ta’siridan, iste’molchilik hirsidan qutqazadi va bugun ham individlarni kundalik hayotlarida ularni doimo himoya qiladi3. mualliflar dinning madaniyatga nisbatan funksiyasini – «ma’naviy» deb bayon etganlar. yagona diniy mentalitet madaniyatning asosini tashkil qilib, odamlarning tafakkuri va odobini, munosabatini mehnati, turmush tarziga, ijtimoiy – siyosiy hayotga muayyan qilgan. diiny ibodatxonalarning ramziy tasviri, xristian cherkovlarining simvolikasi, musulmonlarning madrasa, maqbara va masjidining mo’xtashamligi va rangli go’zalligi odamlarda ulug’vorlik hissiyotini paydo qiladi, ularda go’zallik, mukammallik, buyuklik va sehrlik haqida tafakkurini uyg’otadi, ruhiy-hissiy ta’sir yetkazadi. butun madaniyatning din zaminida integrasiyasi xususan o’rta asrlarda kuchli ekanligi ma’lum. shuningdek, g’arbda o’rta asrlarda maktablar cherkov qoshida bo’lgan, kutubxonalar monastirlarda joylashgan eng katta kitoblar xazinasi xii asrdayoq praga monastirida edi, qo’lyozma kitoblarni monarxlar ko’chirilgan, birinchi slavyan alifbosini monarxlar kirill va mifodiylar tuzganlar (ix asr). birinchi universitet – parijda badavlat ruhoniy sorbonna tomonidan bunyod …

4 / 5

ning jamiyatga nisbatan munosabatini deb, «mirskaya funksiya» bayon qilib, uni uch tipini ko’rsatadi: birinchidan, dunyoga, hayotga moslashadigan dinlar – konfusiychilik, daosizm; ikkinchidan, - hayotdan uzoqlashga undaydigan dinlar – hinduizmiylik va buddaviylik; uchinchidan, - dunyoni o’ziga singdiruvchi dinlar – yahudiylik va nasroniylik. dinlarning har qaysi tipii hayotiy – dunyoviy funksiyasini o’ziga xos tarzda bajaradi. ammo bu dinlarning barchasi jamiyatda ijtimoiy tartibni saqlash va tashkillashtirish maqsadida ma’naviy kuch omili bo’lib xizmat qiladi. yagona e’tiqod kishilarni birlashtiradi1. islomda bu funksiyani amalda shariat – islom huquqiy – axloqiy kodeksi bajaradi. dinning yana bir muhim funksiyasi – bu, uning birlashtiruvchiligida (integrasion) funksiyasida namoyon bo’ladi. har bir din o’ziga e’tiqod qiluvchilarni o’z ta’limotiga amal qilishga undaydi. ularni o’z ta’limoti doirasida saqlashga harakat qiladi. har qaysi din hamisha muayyan ijtimoiy, etnik va ma’naviy hayotni o’z ta’sirida tutishga harakat qiladi. bu ta’sirning muntazamligini ta’minlash maqsadida xalqlarning ijtimoiy hayotiga, axloqiy munosabatlariga, shuningdek, hatto adabiyoti va san’atiga ham ta’sir o’tkazadi. …

5 / 5

qolishini bashorat qilgan fransuz sosiologi e.dyurkgeym, kapitalizm sivilizasiyasining vujudga kelishiga xristianlikning protestantlik yo’nalishi va uning axloqiy normalari turtki bo’lganini aytgan nemis sosiologi m.veber katta ilmiy ahamiyatga ega. dinning jamiyat hayotida tutgan o’rni masalasi bilan ko’proq din sosiologiyasi shug’ullanadi. sosiologiya mavqyeidan turib dinning ijtimoiy funksiyalari tadqiqi etishda din jamiyat hayotining ajralmas tarkibiy qismi, odamlar uchun zarur ma’naviy-axloqiy kuch ekanligi nuqtai nazardan yondashadi, uni ijtimoiy munosabatlarning vujud kelishi va rivojlanishining omili sifatida tushuntiradi. dinning ijtimoiy funksiyasi haqidagi ta’limotni funksiyaanalizm nisbatan faol tadqiq etadi. uning namoyandalaridan biri sosiolog e.dyurkgeyn fikricha din odamlarda ularning axloqiy umumiyligini anglashga yordam beradi, jamiyatni barqarorligini ta’minlaydi. barqarorlik integrasiya asosida dindorlar, dindor bo’lmaganlar, ijtimoi guruhlar, institutlar, uyushmalar ittifoqi va hamkorligining samarasidir. darhaqiqat, har bir din aloqa bog’lashlik funksiyasini bajaradi, ya’ni har bir din o’z qavmlarining birligini, jamiyat va shaxsning o’zaro aloqada bo’lishini ta’minlashga intiladi. bunda u yoki bu dinga e’tiqod qiluvchi kishilarning o’z dinidagi boshqa kishilar bilan bog’liqlikda bo’lishi, …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy tarbiya va insonparvarlik"

2-mavzu. shaxsning shakillanishida diniy tarbiya va diniy tasavvurlar. dunyo dinlarida g’oyalarida insonparvarlik. 1. dinning jamiyat hayotida tutgan o’rni. 2.jahon va milliy dinlarda insoniylik, ma’rifiylik masalalarining yoritilishi. 3.jamiyatda va inson hayotidagi dinning o’rni va vazifalari. dinning mohiyati va jamiyat hayotida tutgan o’rni ilohiyot va fanda turlicha talqin etiladi. ilohiyotshunoslar fikricha – din xudo tomonidan o’z payg’ambarlari orqali bashariyat olamiga joriy qilinishi zarur bo’lgan ilohiy qonunlardir. u azaldan insonning xudo bilan aloqa qilish ehtiyojidir. din – tabiat, jamiyat, inson va uning ongini, yashashdan maqsadi hamda taqdirini bevosita qurshab olgan, atrof-muhitdan tashqarida bo’lgan, insonni yaratgan, ayni zamonda unga birdan-bir «to’g’ri», «haqiqat» va...

This file contains 5 pages in DOCX format (26.5 KB). To download "diniy tarbiya va insonparvarlik", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy tarbiya va insonparvarlik DOCX 5 pages Free download Telegram