tasviriy san’at fanini o’qitishda kompozitsiyaning ahamiyati

DOCX 7 стр. 20,8 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 20,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

9-mavzu: tasviriy san’at fanini o’qitishda kompozitsiyaning ahamiyati (2-soat) reja: 1. kompozitsiya haqida tushuncha 2. kompozitsiyaning asar yaratilishidagi o’rni va ahamiyati 3. kompozitsion muvozanat adabiyotlar: 1. d.a.nozilov, i.v.dmitriyeva kompozitsiya asoslari darslik “yangi asr avlodi” 2009 yil b-9 2. b.n.oripov “tasviriy san’atni o’qitishning zamonaviy pedagogik texnalogiyasi, didaktikasi va metodikasi” toshkent – “ilm ziyo” – 2013 3. s.f.abdirasilov “tasviriy san’at o’qitish metodikasi” toshkent -2012 1.kompozitsiya haqida tushuncha kompozitsiya (lotincha: compositio — tuzilish, birlashish, bogʻlanish) — badiiy asarning mazmunan, harakteri va maqsadi jihatidan bogʻlangan qismlarining joylashishi. tasviriy san’atda kompozitsiya rasm tekisligi va tasvir o’rtasidagi munosabatni bildiradi. tasviriy sanʼatda—rassom gʻoyasini aniq ifoda etish vositasi boʻlib, unda ijodkorning mahorati yorqin namoyon boʻladi. kompozitsiya orqali muallif chiziq, shakl, rang va obrazlarni tartibga keltiradi, fazoviy kenglikni oʻzlashtiradi va badiiy muhit yaratadi. kompozitsiya asosini mantiqiylik, shakl aniqligi va ularning oʻzaro uygʻunligi tashqil qiladi. ijodkor yaratgan har bir asarining asosida kompozitsiya yotadi, unda borliqni idrok etish jarayonida hosil boʻladigan fikr, …

2 / 7

(rasm) mahobatli devoriy rassomlik kompozitsiyasidan farq qiladi. shuningdek, kompozitsiyani idrok qilish ham turlicha boʻlishi mumkin. masalan, haykaltaroshlik asarlaridan relyefni faqat old tomondan koʻrish mumkin. aksincha, mahobatli yodgorliklarni esa aylanib tomosha qilish lozim. haykaltarosh asar yaratayotganda kompozitsiya qonunlarini eʼtiborga olishi kerak. tasviriy sanʼatda koʻp shakl (figura)li kartina va haykallar ham kompozitsiya deb ataladi. meʼmorlikda — kompozitsiya (mujassamot) bino (inshoot va ularning majmualari)ning tuzilishi, vazifasi va gʻoyaviy badiiy jihatlari birligi va shaharsozlikdagi oʻrnini taʼminlashdan iborat; kompozitsiya butun bir shahar yoki meʼmoriy ansambl, alohida bino yoki inshootning tashqi qiyofasi bilan ichki xonalari, tuzilishi bilan bezaklari, rangi, loyihasi va qurilishini aniqlaydi, atrof muhit bilan uygʻunlashishi meʼmoriy kompozitsiyaga kiradi. bu esa meʼmordan katta mahorat talab etadi. adabiyotda kompozitsiya — asarni badiiy shakllantirishga xizmat qiladigan turli qismlarning holati, oʻzaro bogʻliqligi, voqea, harakter-obrazlar, lirik chekinishlar, tafsilotlar bayoni va shu kabi maʼlum maqsadga boʻysundiriladi. asar kompozitsiyasining yaxlitligi uning asosiy shartidir. ortiqcha personaj, epizod va detallar asar qimmatini pasaytiradi. …

3 / 7

tanlangan obraz yoki voqea asarga kiritish uchun muvofiqmi yoki yoʻqmi — buni faqat yozuvchi aytmoqchi boʻlgan gapga nisbatan aniqlash mumkin. bu ham kompozitsiyaning muhim bir tomoni, kompozitsiya shu jihati bilan asarda mazmunning qay darajada mazmundorligini koʻrsatuvchi muhim omillardan. 2.kompozitsiyaning asar yaratilishidagi o’rni va ahamiyati tabiatning go‘zal manzarali bo‘lagiga ko‘zimiz tushganda undagi elementlarning bir-biri bilan uyg‘unligi topilganligidan nihoyatda zavqlanamiz. bu albatta, tabiat in’omi. kompozitsiya inson ijodining barcha turlarida ham keng qo’llaniladi. shuningdek, u she’riyatda, san’atning barcha turlarida ham mavjud. kompozitsiya rassomchilik asari, me’moriy obida, majmua, dizayn san’atiga xos sanoat buyumi yaratishda keng qo’llaniladi. ushbu fan ijodiy yo‘nalishdagi mutaxassislar uchun suv va havodek zarur. ijodkor asarining muvaffaqiyati uning kompozitsiyasi bilan belgilanadi. shuning uchun ham o‘z asarlarida kompozitsiya jihatidan yaxshi natijalarga erishgan ijodkomi, u xoh rassom bolsin, xoh me’mor boisin, o‘z sohasining kompozitori deb atalgan. kompozitsiya o‘ziga xos qonun va vositalardan tashkil topgan . uning asosiy qonunlariga muvozanat va umumiylik kiradi. muvozanat simmetrik …

4 / 7

i; xususiyati va sifatiga mahsulot shaklining garmonik yaxlitligi, buyum elementlarining o‘zaro bir-biriga bo‘ysunishi, muvozanati, dinamikligi, statikligi hamda yaxlit shakl yaratishda barcha elementlarning bir xil yondashishi kiradi. rassomchilik, arxitektura, dizaynerlik asarlarida kompozitsiya yaratish uchun proporsiya, nyuans, ritm, masshtab kabi asosiy vositalar qoilaniladi. mazkur vositalar arxitekturada va dizayn buyumlarida shaklga badiiy obraz beradi. rassom asarida ham personajlar orasidagi mutanosiblikni muvofiqlashtiradi, uzoq va yaqinni o‘zaro birlashtiradi, soya va o‘ta yorugiikni uyg‘unlashtirib aks ettirishda asosiy vosita bo’lib xizmat qiladi. kompozitsiyaning frontal, hajmiy va chuqurlashgan-fazoviy kabi turlari san’at asarining barcha turlarida keng qo‘llaniladi. xususan, arxitektura va haykaltaroshlik san’atida. frontal kompozitsiyada asar mustaq illigiga erishishga harakat qilinadi. uni yaratishda ijodiy izlanish ma’lum chegara ichidagi yuzada olib boriladi. hajmiy kompozitsiyada uch o’lcham (uyg‘unligi, eni va balandligi) ichida ijodiy izlanish olib boriladi. unda kompozitsiyaning barcha vositalaridan unumli foydalaniladi. xususan , me’moriy obidaning fazo va muhit bilan o‘zaro aloqasini yaxshilashda plastika , kolorit, faktura , hajm ogirligi, ma’no va …

5 / 7

kompozitsiya, birinchidan, mukammal badiiy asar darajasiga yetmaydi. ansamblning umumiy kompozitsiyasiga putur yetkazadi. asosan uning funksiya jihatidan qulayligi yo‘qoladi. fazoviy kompozitsiya yaratishda fakturaning ahamyati katta. faktura shakllarning umumiy ko‘rinishi, ranglarning so‘niq-ravshanligi darajasiga ta’sir ko‘rsatadi. masalan, shakl yuzasiga rangni yutadigan yoki kun og‘ishi bilan yorug‘likni yutadigan, yoki qaytaradigan xususiyatga ega faktura berib, uning ko‘zga tashlanishini kamaytirish yoki uning og‘ir-yengilligini kuchaytirish mumkin. bu holda imorat, buyum kom pozitsiyasida nazarda tu tilg an asosiy shakl emas, boshqa shaklning dominantlikka da’vo qilishiga imkon yaratish mumkin. grafik dizaynda ham shu holat seziladi. kompozitsiyada rang ishlatilishi ham katta nazariy bilimga asoslanadi. rang kishi ruhiyatiga ijobiy yoki salbiy ta’sir qiladi. insonni atrof-muhitga, hayotga befarq, mehnatga loqayd qilib qo‘yishi mumkin. shuning uchun qadimiy me’morchiligimizda kishi ko‘zini quvontiradigan, zavq bag‘ishlaydigan, qishda iliqlik, yozda salqinlik ruhiyatini beradigan ranglar gammasidan foydalanilgan. badiiy kompozitsiyada rang qo‘llashning asosiy sharti - uning buyum, imorat, sanoat mahsuloti shakllarining hajmiy-fazoviy strukturasi bilan hamohang-uyg‘un bo’lishidadir. rangli kompozitsiya idrok …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tasviriy san’at fanini o’qitishda kompozitsiyaning ahamiyati"

9-mavzu: tasviriy san’at fanini o’qitishda kompozitsiyaning ahamiyati (2-soat) reja: 1. kompozitsiya haqida tushuncha 2. kompozitsiyaning asar yaratilishidagi o’rni va ahamiyati 3. kompozitsion muvozanat adabiyotlar: 1. d.a.nozilov, i.v.dmitriyeva kompozitsiya asoslari darslik “yangi asr avlodi” 2009 yil b-9 2. b.n.oripov “tasviriy san’atni o’qitishning zamonaviy pedagogik texnalogiyasi, didaktikasi va metodikasi” toshkent – “ilm ziyo” – 2013 3. s.f.abdirasilov “tasviriy san’at o’qitish metodikasi” toshkent -2012 1.kompozitsiya haqida tushuncha kompozitsiya (lotincha: compositio — tuzilish, birlashish, bogʻlanish) — badiiy asarning mazmunan, harakteri va maqsadi jihatidan bogʻlangan qismlarining joylashishi. tasviriy san’atda kompozitsiya rasm tekisligi va tasvir o’rtasidagi munosabatni bi...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOCX (20,8 КБ). Чтобы скачать "tasviriy san’at fanini o’qitishda kompozitsiyaning ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tasviriy san’at fanini o’qitish… DOCX 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram