inflyatsiya (inflation)

DOCX 23 pages 295.3 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 295.3 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

sst ts-0122 guruh yulchiboev ulugbek iktisod asoslari fanidan rag'batlantirish - bu odamni g'ayratli qiladigan rag'batlantirish ishlash, o'qish, ma'lum bir harakatni bajarish va h.k. ular ko'plab sohalarda qo'llaniladi.chunki rag’bat bu insonni mehnatini bohlig’ haqiqatda ham ko’rdi degan ma’noda ifoda tilsa ishchining mehnatiga qo’shimchashaklda kuch bo’ladi 3-savol inflyatsiyaning mohiyati va hisoblanish usullari inflyatsiya ( lotincha inflatio - shishish, bo’rtish, taranglashish) – ma’lum davr mobaynida mamlakatda narxlar o’rtacha (umumiy) darajasining barqaror o’sishi, pulning xarid qobiliyatini uzoq muddatli pasayishi. inflyatsiya bozor iqtisodiyotining asosiy izdan chiqaruvchi omillari jumlasiga kiradi, uning sur’ati qanchalik yuqori bo’lsa, iqtisodiyotga xavfli ta’siri shunchalik katta bo’ladi. ayniqsa bir iqtisodiy tizimdan ikkinchi bir iqtisodiy tizimga o’tayotgan mamlakatlarda inflyatsiyaning iqtisodiyotga ta’siri ancha xavfli. chunki, bu davr narxlarning erkinlashuvi va shunga muvofiq ularning umumiy darajasi keskin oshib ketishi bilan bog’liq. ammo inflyatsiya davrida barcha tovarlarning narxlari ham oshavermaydi: ayrimlariniki barqaror bo’lib tursa, ba’zilariniki esa tushishi mumkin. “inflyatsiya” atamasi ilk bor shimoliy amerikada 1861-1865 yillardagi …

2 / 23

’li bilan xarid qobiliyatini, boshqacha aytganda yalpi talabni ko’paytirish inflyatsiyaga olib kelmaydi deb hisoblashishadi. neoklassik yondoshuv tarafdorlari inflyatsiyaning manbai ishlab chiqarishning haddan ziyod o’sishida, ishlab chiqarish xarajatlarining ko’payishida deb bilishadi. demak keynschilar inflyatsiyaga talab tomonidan, neoklassiklar esa taklif tomonidan yondoshishadi. agar iqtisodiyotda tovarlar va xizmatlar massasi yalpi talabga nisbatan sekinroq o’ssa, yoki yalpi talab ko’paygani holda o’zgarmasdan tursa, bu nomutanosiblik narxlar darajasining ko’tarilishi orqali bartaraf etiladi. oqibatda pul birligining xarid qobiliyati pasayadi va milliy iqtisodiyotning qo’shimcha pul massasiga ehtiyoji paydo bo’ladi. inflyatsiya nafaqat pul muomalasining izdan chiqishi, balki butun takror ishlab chiqarish mexanizmining kasali, makroiqtisodiy buzilishlar natijasidir. narxlarning o’sishi, pul birligi xarid qobiliyatining pasayishidan tashqari inflyatsiya namoyon bo’lishining quyidagi uch belgisi ham bor. bular: valyuta kururslarining o’zgarishi; kredit berish shartlarining qimmatlashuv va muddatlarining qisqarishi tomon o’zgarishi; kundalik ehtiyoj mollaridan iborat iste’mol savati narxsining o’sishi. inflyatsiya narx indekslari - deflyator va iste’mol narxlar indeksi yordamida aniqlanadi. narxlar o’rtacha (umumiy) darajasining nisbiy …

3 / 23

labdan kattaroqdir. shuncha ishchi mavjud bo'lganligi sababli, ish beruvchilarga ish haqini yuqori to'lash orqali xizmatlari uchun "taklif" qilishning hojati yo'q. yuqori ishsizlik davrida ish haqi odatda turg'un bo'lib qoladi va ish haqi inflyatsiyasi (yoki ish haqining ko'tarilishi) mavjud emas. minimal ish haqini oshirish inflyatsiyani oshiradimi? fillips egri chizig'i a.w. fillips birinchilardan bo'lib ishsizlik va ish haqi inflyatsiyasi o'rtasidagi teskari bog'liqlikning dalillarini keltirgan. fillips buyuk britaniyada deyarli to'liq asr (1861-1957) davrida ishsizlik va ish haqining o'zgarishi darajasi o'rtasidagi munosabatni o'rganib chiqdi va u (a) ishsizlik darajasi va ( b) ishsizlikning o'zgarish darajasi. fillips, ishchi kuchiga talab katta bo'lganda va ishsizlar kam bo'lsa, ish beruvchilardan ish haqini tezkor ravishda kutish mumkin deb taxmin qildi. biroq, ishchi kuchiga talab kam bo'lsa va ishsizlik yuqori bo'lsa, ishchilar amaldagi stavkadan pastroq ish haqini olishni istamaydilar va natijada ish haqi stavkalari juda sekin tushadi. 1990-yillar 1990-yillarning shov-shuvli yillari inflyatsiya va ishsizlikning past darajasi bo'lgan. iqtisodchilar bu …

4 / 23

yuz tutadi lekin oxirigacham borsam 50-gaellik foizda men foyda olishim mumkin 7-savol korxonalarda mahsulot raqobatbardoshligini boshqarishning o’ziga xos xususiyatlari. raqobat, raqobatbardoshlik va raqobatda ustunlik borasidagi turli nazariy konsepsiyalar va amaliy yondashuvlar mavjud. mazkur tushunchalarga xorijiy va mahalliy olimlar tomonidan berilgan ta’riflar qiyosiy tahlil etilib, quyidagicha ta’rif berish mumkin: “raqobat – bu, subyektning o’zi uchun maqbul sharoitga intilishida tovar yoki xizmatlarning narxi va sifati muvofiqligiga erishish yo’li bilan iste’molchilarning ishonchini qozonishi, ko’zlangan pul manlag’lariga ega bo’lishi uchun bozor subyektlari o’rtasida yuzga keladigan bahs, musobaqa kurashidir”13. raqobatbardoshlik – bu, o’ziga o’xshash raqobatchilar bilan olib boriladigan bahs, musobaqa kurashida tenglikni saqlab turish, ba’zi holatlarda ustunlikka erishish qobiliyatidir. raqobatdagi ustunlik – bu, bozor subyektining raqobatchilar bilan bo’ladigan narx, sifat hamda ularningmuvofiqligi bo’yicha tafovutning, naflilikning xaridor va iste’molchilar uchun farqli ko’rinishidir. raqobat va raqobatbardoshlik o’rtasida aloqadorlik mavjud bo’lib , biri ikkinchisidan kelib chiqadi. raqobat korxona (firma) larni raqobatbardosh tovarlar ishlab chiqarishga va xizmatlar ko’rsatishga undaydi. …

5 / 23

a'zan talab miqdori taklif miqdoridan oshib ketib, narx ko'tarilsa, ayrim paytda taklif miqdori talab miqdoridan oshib ketib, baho pasayib qoladi. talab miqdori bilan taklif miqdori o'rtasidagi nisbat bir-biriga teng bo'lgan holat bozor muvozanati deyiladi. bozor muvozanatida vujudga kelgan holda shakllangan baho bozor bahosi deyiladi. ba'zan uni muvozanatlashgan narx ham deb yuritiladi. bozor muvozanati va muvozanatli narx har doim mavjud bo'lib turmaydi, ularga ta'sir qiluvchi ko'plab omillar muvozanatlikning buzilishiga sabab bo'ladi. ammo iqtisodiyotda ushbu muvozanatga doimo intilish mavjud bo'ladi. asosiy tayanch tushunchalar talab — iste'molchi ma'lum vaqtda narxlarning har bir darajasida sotib olishga qodir bo'lgan tovarlar va xizmatlar miqdoridir. talab egri chizig'i - grafikda narx va talabning hajmi o'rtasidagi teskari bog'liqlikni ko'rsatadi. talab qonuni — tovarlar narxi bilan uning sotib olinadigan miqdori o'rtasidagi teskari yoki qarama —qarshi bog'liqlikni ifodalaydi. taklif — ishlab chiqaruvchi ma'lum vaqtda ishlab chiqarishga qodir bo'lgan narxning har bir darajasida bozorga sotishga chiqaradigan tovarlar miqdoridir. taklif egri chizig'i …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inflyatsiya (inflation)"

sst ts-0122 guruh yulchiboev ulugbek iktisod asoslari fanidan rag'batlantirish - bu odamni g'ayratli qiladigan rag'batlantirish ishlash, o'qish, ma'lum bir harakatni bajarish va h.k. ular ko'plab sohalarda qo'llaniladi.chunki rag’bat bu insonni mehnatini bohlig’ haqiqatda ham ko’rdi degan ma’noda ifoda tilsa ishchining mehnatiga qo’shimchashaklda kuch bo’ladi 3-savol inflyatsiyaning mohiyati va hisoblanish usullari inflyatsiya ( lotincha inflatio - shishish, bo’rtish, taranglashish) – ma’lum davr mobaynida mamlakatda narxlar o’rtacha (umumiy) darajasining barqaror o’sishi, pulning xarid qobiliyatini uzoq muddatli pasayishi. inflyatsiya bozor iqtisodiyotining asosiy izdan chiqaruvchi omillari jumlasiga kiradi, uning sur’ati qanchalik yuqori bo’lsa, iqtisodiyotga xavfli ta’siri shunchalik ka...

This file contains 23 pages in DOCX format (295.3 KB). To download "inflyatsiya (inflation)", click the Telegram button on the left.

Tags: inflyatsiya (inflation) DOCX 23 pages Free download Telegram