inflyatsiya

DOCX 13 sahifa 51,1 KB Bepul yuklash

13 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 51,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 13

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 13

mavzu: pul va inflyatsiya. reja: 1. inflyatsiyaning mohiyati va hisoblanish usullari 2. inflyatsiyaning turlari. talab va taklif inflyatsiyasi 3. inflyatsiya va ishsizlik o’rtasidagi bog’liklik. fillips egri chizig’i 4. aksilinflyatsiya siyosati 1.inflyatsiyaning mohiyati va hisoblanish usullari inflyatsiya (lotincha inflatio - shishish, bo’rtish, taranglashish) – ma’lum davr mobaynida mamlakatda narxlar o’rtacha (umumiy) darajasining barqaror o’sishi, pulning xarid qobiliyatini uzoq muddatli pasayishi. inflyatsiya bozor iqtisodiyotining asosiy izdan chiqaruvchi omillari jumlasiga kiradi, uning sur’ati qanchalik yuqori bo’lsa, iqtisodiyotga xavfli ta’siri shunchalik katta bo’ladi. ayniqsa bir iqtisodiy tizimdan ikkinchi bir iqtisodiy tizimga o’tayotgan mamlakatlarda inflyatsiyaning iqtisodiyotga ta’siri ancha xavfli. chunki, bu davr narxlarning erkinlashuvi va shunga muvofiq ularning umumiy darajasi keskin oshib ketishi bilan bog’liq. ammo inflyatsiya davrida barcha tovarlarning narxlari ham oshavermaydi: ayrimlariniki barqaror bo’lib tursa, ba’zilariniki esa tushishi mumkin. “inflyatsiya” atamasi ilk bor shimoliy amerikada 1861-1865 yillardagi fuqarolar urushi davrida qo’llanildi. inflyatsiyaning atamasi muomaladagi qog’oz pul massasining tovarlarning real taklifiga nisbatan haddan ziyod …

2 / 13

. neoklassik yondoshuv tarafdorlari inflyatsiyaning manbai ishlab chiqarishning haddan ziyod o’sishida, ishlab chiqarish xarajatlarining ko’payishida deb bilishadi. demak keynschilar inflyatsiyaga talab tomonidan, neoklassiklar esa taklif tomonidan yondoshishadi. agar iqtisodiyotda tovarlar va xizmatlar massasi yalpi talabga nisbatan sekinroq o’ssa, yoki yalpi talab ko’paygani holda o’zgarmasdan tursa, bu nomutanosiblik narxlar darajasining ko’tarilishi orqali bartaraf etiladi. oqibatda pul birligining xarid qobiliyati pasayadi va milliy iqtisodiyotning qo’shimcha pul massasiga ehtiyoji paydo bo’ladi. inflyatsiya nafaqat pul muomalasining izdan chiqishi, balki butun takror ishlab chiqarish mexanizmining kasali, makroiqtisodiy buzilishlar natijasidir. narxlarning o’sishi, pul birligi xarid qobiliyatining pasayishidan tashqari inflyatsiya namoyon bo’lishining quyidagi uch belgisi ham bor. bular: 1. valyuta kururslarining o’zgarishi; 2. kredit berish shartlarining qimmatlashuv va muddatlarining qisqarishi tomon o’zgarishi; 3. kundalik ehtiyoj mollaridan iborat iste’mol savati narxsining o’sishi. inflyatsiya narx indekslari - deflyator va iste’mol narxlar indeksi yordamida aniqlanadi. narxlar o’rtacha (umumiy) darajasining nisbiy o’zgarishi inflyatsiya darajasi (narxlarning o’sish sur’ati) deb ataladi. makroiqtisodiy modellarda …

3 / 13

l uchun, yillik inflyatsiya darajasi 7 % ga teng bo’lsa, taxminan 10 yilda narxlar ikki martaga oshadi, ya’ni, (70:7 = 10). inflyatsiyaning turlari. talab va taklif inflyatsiyasi odatda inflyatsiyani ikki xilga talab inflyatsiyasi va taklif inflyatsiyasiga ajratiladi. talab inflyatsiyasi - bu iqtisodiyotda talab keskin oshib ketishi va uni ishlab chiqarishning real hajmi bilan qondirish mumkin bo’lmay qolgan sharoitlarda kelib chiqadi. ya’ni, to’liq bandlilikka yaqin sharoitda iqtisodiyotning ishlab chiqarish imkoniyatlari o’sib borayotgan yalpi talabni qondirolmaydi. ortiqcha talab esa real tovarlar narxining ko’payishiga iqtisodiy bosim beradi va talab inflyatsiyasi kelib chiqadi. yoki, oddiy so’zlar bilan aytganda, «xaddan ziyod pullar haddan kam tovarlarni ovlaydi». talab inflyatsiyasini keltirib chiqaruvchi asosiy sabablar aholining ish bilan to’liq bandligi va ish haqining oshib borishi hisoblanadi. demak, inflyatsiya talab, taklif, ish bilan bandlik, narx, ishlab chiqarish sur’atlari kabi ko’pgina omillarga bog’liq. iqtisod pasayish holatida bo’lganda mamlakatda jami talab oshsa, ishlab chiqarish hajmi ko’payadi, ishsizlik kamayadi, narx darajasi esa …

4 / 13

yatsiya darajasi yuqori bo’lgan mamlakatlarda ishlab chiqarishning haqiqiy hajmi qisqarishi bilan bir vaqtda nominal hajmining ortib borishi kabi vaziyat sodir bo’ladi. daromadlarni ishlab chiqarish tomonidan ta’minlanmagan o’sishi aholi qo’lidagi pulning taklif qilinayotgan tovar va xizmatlardan oshiqchaligiga olib keladi. bunday hol pul birligining xarid quvvatini pasaytiradi, bir miqdordagi pulga joriy yilda o’tgan yildagiga nisbatan aholi kamroq mahsulot sotib oladi, ya’ni, uning real daromadi kamayadi. misol uchun, joriy yilda aholining nominal daromadlari 30% ga ko’paygan, narxlar darajasi 50% ga oshgan bo’lsa, unda aholining real daromadlari 20% ga kamaygan bo’ladi. chunki, narxlarning o’sishi aholi pul daromadlarining o’sishidan yuqori bo’lgan (30% - 50%= 20%). taklif inflyatsiyasi - bu mamlakat iqtisodiyotida tovar va xizmatlar taklifining kamayishi natijasida tovar va xizmatlar narxlarining oshishidan paydo bo’ladi. bunday hollarda ortiqcha talab bo’lmasa ham tovarlarning narxlari oshib boradi. hatto ish bilan bandlik va yaim ishlab chiqarish kamaygan yillari tovarlarning narxsi oshadi. jami taklif qisqarishining asosiy sababi mahsulot birligiga sarflangan …

5 / 13

ni kamaytirish, ya’ni real daromadi darajasini saqlab qolish chorasini ko’radi. bu uchun fisher tenglamasidan foydalanish mumkin: i = r + pkut, bu erda i-nominal foiz stavkasi; r- real foiz stavkasi; kut- kutilayotgan infnflyatsiya darajasi. inflyatsiya sur’ati 10 foizdan oshganda fisher tenglamasi quyidagi ko’rinishni oladi: i - kut r = ----------- 1- kut kutilmagan inflyatsiya daromadlarni debitorlar va kreditorlar o’rtasida kreditorlar foydasiga qayta taqsimlaydi. shuningdek kutilmagan inflyatsiya daromadlarni qayd qilingan daromad oluvchilar va qayd qilinmagan daromad oluvchilar o’rtasida keyingilari foydasiga qayta taqsimlaydi. talab va taklif inflyatsiyasini qat’iy chegaralash qiyin. ba’zida bu ikki turdagi inflyatsiya bir-biri bilan qo’shilib ketadi. masalan, talab inflyatsiyasi sharoitida yollanma ishchilar kutilayotgan inflyatsiya darajasini e’tiborga olib ish haqilari oshirilishini mehnat shartnomalariga kiritadilar. bu esa mahsulot tannarxini oshirib taklif inflyatsiyasini keltirib chiqaradi. tovarlar taklifning kamayishini kuzatayotgan iqtisodiy agentlar pul mablag’larini tovarlarga aylantirishga shoshadilar. bu holat talab inflyatsiyasi ko’rinishini keltirib chiqaradi. bunday ketma-ketlik oxir-oqibat giperinflyatsiyani keltirib chiqarishi mumkin. giperinflyatsiya boshqarib …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 13 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"inflyatsiya" haqida

mavzu: pul va inflyatsiya. reja: 1. inflyatsiyaning mohiyati va hisoblanish usullari 2. inflyatsiyaning turlari. talab va taklif inflyatsiyasi 3. inflyatsiya va ishsizlik o’rtasidagi bog’liklik. fillips egri chizig’i 4. aksilinflyatsiya siyosati 1.inflyatsiyaning mohiyati va hisoblanish usullari inflyatsiya (lotincha inflatio - shishish, bo’rtish, taranglashish) – ma’lum davr mobaynida mamlakatda narxlar o’rtacha (umumiy) darajasining barqaror o’sishi, pulning xarid qobiliyatini uzoq muddatli pasayishi. inflyatsiya bozor iqtisodiyotining asosiy izdan chiqaruvchi omillari jumlasiga kiradi, uning sur’ati qanchalik yuqori bo’lsa, iqtisodiyotga xavfli ta’siri shunchalik katta bo’ladi. ayniqsa bir iqtisodiy tizimdan ikkinchi bir iqtisodiy tizimga o’tayotgan mamlakatlarda inflyatsiyaning iqtisod...

Bu fayl DOCX formatida 13 sahifadan iborat (51,1 KB). "inflyatsiya"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: inflyatsiya DOCX 13 sahifa Bepul yuklash Telegram