kuch qobiliyatini tarbiyalash

DOCX 30 pages 79.4 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 79.4 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

mavzu: kuch qobiliyatini tarbiyalash. reja: 1. kuch qobiliyatlarining rivojlanish darajasini va namoyon bo‘lishini belgilovchi omillar. 1. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish vositalari. 1. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish usullari. 1. kuch qobiliyatlarining turlari va ularni rivojlantirish usullari. kuch qobiliyatlarining rivojlanish darajasini va namoyon bo‘lishini belgilovchi omillar kuch qobiliyatlari, ularning namoyon bo‘lishi organizmning ta’sirlanishi natijasida ro‘y beradi, u ruhiy, mushak, motor, vegetativ, gormonal funksiyalar sifatlari va organizmning boshqa fiziologik tizimlarining asosida yuz beradi. bulardan kelib chiqqan holda kuch qobiliyatlari soddalashtirilgan «mushaklar kuchi» tushunchasiga bog‘liq bo‘lmaydi, chunki bu ularning faqatgina qisqarish xususiyatlarinining mexanik tavsifistikasi bo‘lar edi xolos. mushak kuchi har bir harakat amalining rivojlanuvchi tarkibiy qismidir. u namoyon qilinayotgan tezlik, tashqi qarshilik va ishning davomiyligiga bog‘liq holda sifat tavsifi ega bo‘lishi mumkin. mushak kuchi insonning jismoniy imkoniyatlarini tavsiflovchi ko‘rsatkich sifatida - bu mushaklar kuchlanishi oqibatida tashqi qarshilikni engish yoki unga qarshilik ko‘rsatish qobiliyatidir. kuch qobiliyatlari faol sport yo‘nalishida rivojlanayotgan hollarda, mashg‘ulot samarasi maksimum sarflanayotgan kuch va …

2 / 30

gib o‘tuvchi, ya’ni miomet-rik tartib, masalan shtangani yotgan holda ko‘tarish); ♦ uning cho‘zilishida (yon beruvchi, ya’ni pliometrik tartib, masalan elkada yoki ko‘krakda shtanga bilan o‘tirib turish); ♦ uzunligini o‘zgartirmasdan (ushlab turuvchi, ya’ni izometrik tartib, masalan 4-6 s davomida egilgan holda cho‘zilgan qo‘llarda gantellarni ushlab turish); ♦ uzunlikning o‘zgarishi va mushaklarning taranglashuvi (aralash, ya’ni auksotonik tartib, masalan, halqalarga tiralgan holda ko‘tarilish, tiralgan holda ko‘llarni cho‘zish («krest») va «krest»ni ushlab turish). birinchi ikkita tartib mushaklarning dinamik, uchinchisi–statik, to‘rtinchisi-statodinamik ishiga taalluqlidir. mushak ishlarining bu tartiblari «dinamik kuch» va «statik kuch» atamas-lari bilan belgilanadi. kuchning eng yuqori kattaligi ko‘nuvchi ishlashda namoyon bo‘ladi, ayrim hollarda izometrik ko‘rsatkichlardan ikki baravar yuqori bo‘ladi. mushaklar ishlatilishining har qaysi tartibida kuch sekin va tez namoyon bo‘lishi mumkin. bu ularning ishlash tavsifidir. ko‘nuvchi tartibda har xil harakatlarda namoyon bo‘ladigan kuch harakat tezligiga bog‘liq va tezlik katta bo‘lgan sari kuch ham katta bo‘ladi. (rasm). izometrik sharoitlarda kuch nolga teng. bundagi kuch …

3 / 30

rlab uzaytirish hollarida ishlashning izometrik tartibida namoyon bo‘ladigan kuchdan ancha kattaroq (1,5-2) kuch namoyon bo‘lishi mumkin. enguvchi tartibda mushak kuchlarining namoyon qilish imkoniyatlari izometrik va ko‘nuvchi tartiblarga ko‘ra kamroqdir. shuni yodda saqlash lozimki, mushaklar qisqarishining tezligi qancha katta bo‘lsa, kamroq namoyon bo‘ladigan va aksincha ya’ni namoyon bo‘layotgan kuch hamda mushaklarning qisqarishi kuchi o‘rtasida teskari proporsional bog‘liqlik bo‘ladi. kuchni rivojlantirish texnologiyasida izometrik sharoit-larda namoyon bo‘ladiga maksimal kuch hamda og‘irliklar bilan o‘tkaziladigan mashqlardagi kuch va tezlik o‘rtasidagi munosabatlarning o‘ziga xos xususiyatlarini inobatga olish lozim. quyidagi qoida mavjud - yuklatilmagan mushak, maksimal tezlik bilan qis-qaradi. agar og‘irlik yoki qarshilik kuchi asta-sekin kattalashsa, kattalashuviga mos holda (og‘irlik massasi yoki qarshilik kattaligi bo‘lishidan qat’iy nazar) mushaklar kuchi o‘sadi, lekin ma’lum bir vaqtgacha. bu holat og‘irlik yoki qarshilik kattalashganda ishlab turgan mushaklarning kuchini ko‘paytirmay qolganda keladi. misol tariqasida rezina koptok va 0,5-1 kg.li temir sharni keltirishimiz mumkin. rezina koptokni otishdagi kuch temir sharni otishdagi kuchdan kamroq …

4 / 30

i traektoriya bo‘yicha o‘zgaradi. tashqi og‘irlik bilan amalga oshiriladigan mashqlarni bajarishda shuni unutmaslik kerakki, yuqori tezlik bilan gantel yoki shtangada bajariladigan mashqlarda harakat boshidagi mushak-ning maksimal kuchayishi snaryadga tezlik beradi. keyingi ish esa asosan snaryad harakatining paydo bo‘lgan inersiyasi fonida baja-riladi. shu munosabat bilan og‘irlashtirishning bunday turidagi teridagi mashqlar tezlik, dinamik kuchni rivojlantirish uchun kutilayotgan samarani bermaydi. agar bu mashqlar bir maromda sekin yoki o‘rta sur’atda bajarilsa, shuningdek og‘irlik miqdori inobatga olinsa, mushak massasining maksimal kuchi va o‘sishi samarali rivojlanadi. umuman olganda, gantellar va shtangalar bilan bajariladigan mashqlar hammaga qulay bo‘lganligi uchun ularni bajarish oson, shu jumladan umumiy jismoniy rivojla-nishga juda foydali berilgan rejimlarga va mushak faoliyatining xususiyatiga mos ravishda insonning kuch qobiliyatlari ikki turga ajratiladi; 1. statik va sust harakatlar sharoitlarida namoyon bo‘ladigan shaxsiy kuch qobiliyatlari. 2. enguvchi va yon beruvchi xususiyatli tez harakatlarni bajarishda yoki ko‘nuvchi ishdan enguvchi ishga tez o‘tishda namoyon bo‘ladigan tezlik - kuch qobiliyatlari. insonning …

5 / 30

yatlarining namoyon bo‘lish shakllari u yoki bu harakatdagi mushak kuchayishining tavsifiga bog‘liq. bu xarak-ter har-xil harakatlardagi quvvat kuchayishida, uni kattaligida va davomiyligini rivojlantirish tezligida namoyon bo‘ladi. tezlik-kuch qobiliyatlarining muhim turi «portlash» kuchi-dir. «portlash» kuchi - kuchning yuqori ko‘rsatkichlarini kam vaqt ichida namoyon etish qobiliyatlaridir. u sprinter yugurishdagi startda, otishlarda, boksda va boshqa turlarda ahamiyati katta. ko‘rinib turibdiki, sport ustasida nafaqat kuch namoyon bo‘lishining yuqori darajasi mavjud bo‘lib, balki eng muhimi, u kuchning maksimal kattaligiga juda qisqa vaqt ichida erishadi. portlash harakatining tarkibiy qismlari uchta bo‘lib, asab-mushak faoliyatining quyidagi xususiyatlari bilan belgilanadi: mushaklarning maksimal kuchi, mushaklar kuchayishining boshlanishida tashqi harakatni tez namoyish etish qobiliyati (start kuchi), qo‘zg‘alayotgan massaning tezlashuvi jarayonida ishchi hara-katni o‘stirish qobiliyati- tezlashtiruvchi kuch. aniqlanganidek, bu xususiyatlar u yoki bu darajada har bir insonga uning yoshi, jinsi, sport bilan shug‘ullanishi, harakat faoliyatining turidan qat’iy nazar taalluqlidir. «portlash» kuchining rivojlanish darajasini quyidagi formula yordamida hisoblanadigan tezlik-kuch indeksi yordamida aniqlash mumkin: …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kuch qobiliyatini tarbiyalash"

mavzu: kuch qobiliyatini tarbiyalash. reja: 1. kuch qobiliyatlarining rivojlanish darajasini va namoyon bo‘lishini belgilovchi omillar. 1. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish vositalari. 1. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish usullari. 1. kuch qobiliyatlarining turlari va ularni rivojlantirish usullari. kuch qobiliyatlarining rivojlanish darajasini va namoyon bo‘lishini belgilovchi omillar kuch qobiliyatlari, ularning namoyon bo‘lishi organizmning ta’sirlanishi natijasida ro‘y beradi, u ruhiy, mushak, motor, vegetativ, gormonal funksiyalar sifatlari va organizmning boshqa fiziologik tizimlarining asosida yuz beradi. bulardan kelib chiqqan holda kuch qobiliyatlari soddalashtirilgan «mushaklar kuchi» tushunchasiga bog‘liq bo‘lmaydi, chunki bu ularning faqatgina qisqarish xususiyatlarinining ...

This file contains 30 pages in DOCX format (79.4 KB). To download "kuch qobiliyatini tarbiyalash", click the Telegram button on the left.

Tags: kuch qobiliyatini tarbiyalash DOCX 30 pages Free download Telegram