islom fiqhiy maktablari

PPTX 20 pages 794.8 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 794.8 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat pedagogika instituti ijtimoiy fanlar kafedrasi dinshunoslik fanidan o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat pedagogika instituti ijtimoiy fanlar kafedrasi dinshunoslik fanidan mavzu: islom fiqhiy maktablari. reja: 1-reja abu hanifaning hayoti va ilmiy faoliyati. 2-reja abu hanifaning fiqhiy uslubi . 3-reja hanafiy mazhabining o‘rta osiyoga tarqalishi . tayanch so’z va atamalar hanafiy mazhabi, fiqh, kalom ilmi, kufa, ummaviylar xalifaligi, abbosiylar xalifaligi, no‘mon ibn sobit, imomi a’zam, hammod ibn sulaymon, tobeinlar, istinbot, ijtihod, mujtahid, movaraunnahr fiqh maktabi, burhoniddin marg‘iloniy, hidoya asari, samarqand fiqh maktabi, buxoro fiqh maktabi. abu hanifaning hayoti va ilmiy faoliyati. abu hanfaning nasl-nasabi va yoshlik hayoti. "hanafiy" mazhabining asoschisi, abu hanifa kunyasi, imomi a’zam laqabi bilan shuhrat qozongan nu’mon ibn sobit 80 hijriy yili (699 m.y.) kufa shahrida tug‘ilib, 150 hijriy yili (767 m.y.) o‘sha yerda vafot etgan va bag‘dod shahrining "askar mahdiy" nomli mavzeida xayzuron …

2 / 20

bilan shug‘ullanuvchi bir oilada tug‘ilib, ipak matolar savdosi bilan hayot kechirardi, ayni holda ilmu ma’rifat va islom ta’limotini o‘zlashtirish uni qiziqtirardi. u yashagan muhit - iroq o‘lkasi qadim zamonlardan beri turli-tuman millatlar hamda firqalar yashash makoni va madaniyat markazlaridan biri bo‘lib kelgan edi. u yerda suryoniylar, yunon falsafasi va sharq hikmatini tashuvchilar son-sanoqsiz bo‘lib, siyosat va aqoid bo‘yicha turli yo‘nalishlar mavjud edi. shialar, xorijiylar, mo‘taziliylar, shuningdek, bir qator tobiinlar va mujtahidlar u yerda to‘plangan edi. mashhur sahobiy ibn mas’udning shogirdlari bo‘lmish bir guruh faqihlar, fiqh ilmi rivoji bo‘yicha sezilarli ta’sir ko‘rsatib turardi. avvallari abu hanifa ko‘proq tijorat ishlari bilan shug‘ullanib, bo‘sh vaqtida olimlar bilan uchrashib turardi, turli guruhlar bilan munozara va mujodala olib borib, ularning tafakkuri hamda dunyoqarashlari bilan oshno bo‘lardi. kufa olimlari uni ilm o‘rganishga targ‘ib va tashviq qilib kelgan bo‘lsalar ham, o‘sha davrning mashhur olimlaridan biri sha’biy bilan uchrashuvi uning hayotida burilish nuqtasi bo‘ldi. imomning o‘zi aytishicha, sha’biy …

3 / 20

g‘ambar sahobalari va tobiinlardan chetda qolmagan edi. ular bizlarga nisbatan iqtidorliroq, bilimliroq va haqiqatni anglab olishda salohiyatliroq edilar, lekin shunday bo‘lsa ham, ular nafaqat munozara va mujodalaga berilib bu sohaga chuqur kirib bormadilar, balki jiddiy suratda boshqalarni ham bu yo‘ldan qaytardilar. men ular shariat va fiqh ilmiga berilib, bu sohada o‘zlaridan qoldirgan so‘zlarining guvohi bo‘ldim. ular har doim o‘tirishib ushbu mavzu (fiqh va shariat) bo‘yicha fikr yuritar, uni odamlarga o‘rgatar, ularni ushbu fanlarni o‘zlashtirish uchun targ‘ib etib fatvo berib, fatvo so‘rardilar. shu yo‘sinda birinchi bosqich o‘tib, odamlar ular izidan bordilar. men ularga tegishli bo‘lgan aytib o‘tilgan narsalarni bilib olganimdan keyin, munozara va mujodala va kalom ilmi bilan chuqur shug‘ullanishni tark etib, faqat uni aniqlab olish bilan kifoyalandim va salaflar (o‘tganlar) yo‘lidan borib, ilmu ma’rifat ahli bilan suhbatdosh bo‘lishga yuz tutdim. men anglab oldimki, kalom yo‘lidan borib, uning mavzulari bo‘yicha munozara qiluvchilarda o‘tganlarning siymosi va solih kishilarning uslubini ko‘rish mumkin emas …

4 / 20

abi risolalar yozgan bo‘lsa ham, o‘z shogirdlari va o‘g‘illarini ushbu yo‘lga o‘tishdan qaytarardi. ibn bazzoziy yozishicha, imom keksalik chog‘larida o‘g‘li hammodni kalom mavzui bo‘yicha munozarada ko‘rganda: "bizlar munozara qilgan paytlarda, bizni suhbatdoshimizning haq va to‘g‘ri yo‘ldan chiqishlari qo‘rqitardi, lekin sizlar esa munozara chog‘ida suhbatdoshingiz haq yo‘lidan chiqishini istaysizlar. har kim o‘z suhbatdoshini haq yo‘ldan og‘dirmoqchi bo‘lsa, uni kufr tomonga yo‘llaydi, lekin uning o‘zi suhbatdoshidan oldinroq kufr yo‘liga o‘tgan bo‘ladi", degan edi. abu hanifaning ustozlari va zamondoshlari. abu hanifa fiqh ilmini kimdan o‘rgangani haqida "men ilm va fiqh koni bo‘lgan joyda yashab, uning ahli bilan uchrashib, faqihlar jumlasidan birini tanlab oldim", degan edi. imom abu zahra uning ushbu qisqa so‘zidan bunday xulosa chiqargan: imomning hikmatli so‘zidan quyidagi uch narsani anglab olish mumkin: ilm o‘rganuvchi, ilmiy muhitda yashab, uning xidini sezib tursa, olimlar bilan uchrashib o‘z davrining turli fikriy yo‘nalishlari bilan muloqotda bo‘lsa, shuningdek, fan sohasida unga fanning nozik tomonlarini ko‘rsatib, yashirin …

5 / 20

o‘zlashtirish maqsadida o‘sha davrning yirik olimi bo‘lmish hammod ibn sulaymonni tanlab olib, uning dars halqasiga o‘tirdi. hammod ibn sulaymon ash’ariy (v 120 h.y.) fiqq ilmini ibrohim naxa’iy va undan keyin sha’biydan olgan edi, ularning ikkalasi ham ali ibn abu tolib va ibn mas’ud fiqhini shurayh, alqama, masruq ibn ajda’ orqali o‘zlashtirgan edilar. abu zaxra ta’kidlashicha, abu hanifaning qarashlari fiqhiy masalalar bo‘yicha ibrohim naxa’iyga yaqinroq edi, chunki u iroq maktabining yirik namoyandasi hisoblanardi, sha’biy esa ra’y va qiyos maktabini yoqtirmagani sababli, axli hadis tarafdorlariga yaqinroq edi. hindistonlik mashhur faqih dexlaviy "hujjatullohil-bolig‘a" nomli asarida ta’kidlashicha, ibrohim naxa’iyning so‘zlari hanafiy mazhabi uchun yo‘llanma hisoblanadi. agar ibrohim va uning yo‘ldoshlari so‘zlari hanafiy mazhabi bilan taqqoslansa, juda kam joylarda ular orasida farq ko‘zga tashlanadi, abu hanifa shunday o‘rinlarda ham kufa faqihlari yo‘nalishidan chiqmaydi. uning ustozlari barchasi ham ahli sunna val jamoadan bo‘lmay, ayrimlari turli guruhlar va firqalarga mansub edi. ularning hammasi ham fiqh, bo‘yicha ra’y …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom fiqhiy maktablari"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat pedagogika instituti ijtimoiy fanlar kafedrasi dinshunoslik fanidan o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat pedagogika instituti ijtimoiy fanlar kafedrasi dinshunoslik fanidan mavzu: islom fiqhiy maktablari. reja: 1-reja abu hanifaning hayoti va ilmiy faoliyati. 2-reja abu hanifaning fiqhiy uslubi . 3-reja hanafiy mazhabining o‘rta osiyoga tarqalishi . tayanch so’z va atamalar hanafiy mazhabi, fiqh, kalom ilmi, kufa, ummaviylar xalifaligi, abbosiylar xalifaligi, no‘mon ibn sobit, imomi a’zam, hammod ibn sulaymon, tobeinlar, istinbot, ijtihod, mujtahid, movaraunnahr fiqh maktabi, burhoniddin marg‘iloniy, hidoya asari, samarqand fiqh maktabi, buxoro fiqh maktabi. abu hanifaning...

This file contains 20 pages in PPTX format (794.8 KB). To download "islom fiqhiy maktablari", click the Telegram button on the left.

Tags: islom fiqhiy maktablari PPTX 20 pages Free download Telegram