"perspektivada soyalar yasash usullari"

DOC 34 pages 119.5 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 119.5 KB

File type DOC

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi a. qodiriy nomli jizzax davlat pedagogika instituti “tasviriy san’at va ishlab chiqarish asoslari” kafedrasi 5140700 – tasviriy san’at va muhandislik grafikasi yo’nalishi bo’yicha bakalavr darajasini olish uchun “perspektivada soyalar yasash usullari” mavzusida bajarilgan bajaruvchi: erkaboyeva d. ilmiy rahbar: esanov r. bmi tasviriy san’at va ishlab chiqarish asoslari №09 14.05.23 yil kafedrasi yig’ilishining qarori bilan himoyaga tavsiya etilgan. jizzax 2023 yil. mundarija: i. kirish. mavzuning dolzarbligi………………………………………3-4 bitiruv malakaviy ishiga oid adabiyotlar tahlili …………….5-8 ii. asosiy qism. i-bob. chizmachilik darslarida chizma asboblarida geometrik shakllar yasashning ahamiyati……………………………..9-18 ii- bob. maktablarda chizmachilik darslarida perspektiva mavzusini o’qitish usullari………………………………..19-34 iii. xulosa………………………………………………...35 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…….36-37 kirish. bugungi kunda maktablarda chizmachilik va tasviriy san’at darslarini olib borish ijtimoiy-iqtisodiy sharoit bilan bog’liq. prezidentimiz i.a. karimov “jahon moliyaviy-iqtisodiy iniqrozi, o’zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yo’llari va choralari” asarida “o’zbekistonda qabul qilingan o’ziga xos islohot va modernizatsiya modeli orqali biz o’z …

2 / 34

deb o’ylayman. mavzuning dolzarbligi. bugungi kunda maktablarda chizmachilik darsini o’qitishni samarali tashkil qilish asosiy vazifalardan biri hisoblanadi. o’quvchilarni chizmachilik darsiga qiziqtirish, ularning fazoviy tasavvurini oshirishda perspektiva fanining ahamiyati katta. buyum tuzilishi, hajmi to‘g‘risidagi ma'lumotning aniq bo‘lishi uni qanday darajada yoritilganligiga bog‘liq bo‘ladi. agar faqat yorug‘lik bo‘lib soya bo‘lmasa yoki faqat zulmat (qorong‘ulik) bo‘lib yorug‘lik bo‘lmasa oddiy ko‘z orqali hech bir narsani ko‘ra olish va tasavvur qilish mumkin bo‘lmasdi. tasviriy san'atda rassomlar yorug‘likning tushish yo‘nalishi va yorug‘lik kuchiga katta ahamiyat beradilar. masalan, jahldor kishi rasmini chizayotganda yorug‘lik nuri jag‘dan pastdagi qismdan yo‘naltirilsa, asardan ko‘zlangan psixologik holat samarali ochib berilgan bo‘ladi. buyumning to‘g‘ri qurilgan perspektivasi uning tuzilishi haqida ma'lumot beradi. biroq, uning perspektiv tasvirida yorug‘ va soyani aql bilan bajarish buyum yaqqolligini sezilarli darajada oshiradi. shunday ekan yorug‘-soyadan aql bilan foydalanish rassomga qiziqarli va murakkab kompozitsion echim topa olish imkoniyatini beradi. bizni o‘rab turgan fazoda yorug‘lik nuri to‘g‘ri chiziq bo‘ylab taraladi. yorug‘lik …

3 / 34

rug‘lik nuri jism sirtiga nisbatan turli burchak ostida bo‘ladi. shuning uchun jism sirti qismlari yorug‘lik quvvatini turli miqdorda qabul qiladi. natijada aylanish sirtlarida yoritilgan va soya qismlari orasida keskin chegara chiziq bo‘lmaydi. yorug‘lik nuri va sirt normali orasidagi o‘lchangan burchak nurning sirt bilan hosil qilgan burchagi hisoblanadi. soyaning bir qator fizik xususiyatlaridan yuqorida ta'kidlangandek rassomlar keng foydalanadilar. bmi ga oid adabiyotlar tahlili: bitiruv malakaviy ishini yoritishda adabiyotlarni o’rganish va tahlil qilish muhim ahamiyatga ega. jumladan soyalar haqida umumiy ma’lumotga ega bo’lishimiz kerak. narsa shaklining aniq ko’rinishi uning yoritilish darajasiga bog’liq. normal yoritilgan narsalar shakli bizga aniqroq ko’rinsa, ortiqcha yoki kamroq yoritilganlari noaniq bo’lib ko’rinadi. bir xilda yoritilgan narsalardagi soya va yorug’lik kontrasti bizdan uzoqlashgan sari xiralashib boradi, ularning chegaralari ham yo’qolib boradi. chizma geometriya bo‘yicha birinchi rus professori va bu fanning rossiyadagi asoschisi ya.a.sevastyanovning (1796-1849) “chizma geometriya asoslari” nomli darsligi 1821 yilda nashrdan chiqarildi. shuningdek, u chiziqli perspektiva, ortogonal va …

4 / 34

lushlarini qo‘shganlar. masalan, d.i.kargin(1880-1949), a.i.dobryakov(1895-1947), professor n.n.chernetsov “perspektiva”(1927), n.i.chechelov ”perspektiva” (1933), i.p.mashkov ”tekislikda chiziqli perspektiva”(1935) m.v.fedorov “rasm va perspektiva”(1967), a.s.klimuxin “perspektiva va soyalar” a.p.barishnikov “perspektiva”(1955), v.e.peterson “perspektiva” (1970), g.a.vladimirskiy “perspektiva”(1952), s.a.solovyov “perspektiva”(1981) va boshqalarni misol tariqasida keltirish mumkin. mamlakatimiz olimlari ham chizma geometriya va chizmachilikka oid yaratgan o‘quv adabiyotlari bilan fan rivojidga hissa qo‘shib kelmoqdalar. o‘zbek tilidagi dastlabki o‘quv adabiyotlarini olimlarimizdan dotsent yusufjon qirg‘izboyev, o‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi, texnika fanlari nomzodi professor raxim xorunovich xorunovlar yaratgan. perspektiva bo‘yicha birinchi bo‘lib dotsent ikrom turg‘unovich raxmonov 1973 va 1993 (ikkinchi to‘ldirilgan nashri) yillarda “perspektiva” nomli o‘quv qo‘llanmasini yaratdi. professor shmidt karimovich murodov boshchiligidagi bir guruh olimlar tomonidan yozilgan “chizma geometriya kursi” nomli darslik 1988 yili nashr etildi. ushbu darslik o‘zbekistonda chizma geometriya bo‘yicha yozilgan eng salmoqli o‘quv adabiyoti sifatida tan olinadi. rus tilida chop etilgan ko‘plab adabiyotlarni mohirona tarzda o‘zbek tiliga o‘girgan va o‘zi ham bir necha kitoblar yozgan olim dotsent …

5 / 34

. ravshanlik. yoritish manbai nuqta bo’lmasdan balki, narsa bevosita yoki jismdan qaytuvchi nurlar bilan yoritilishi mumkin. yoritishning shu fizik xossasi ravshanlik deyiladi. yoritilganlik. biror yuza birligiga tushayotgan yoritish nurlari ta’sirida hosil bo’lgan yorug’lik yoritilganlik deb ataladi. quyoshdan kelayotgan nurlar ta’sirida narsalar deyarli bir xilda yoritiladi. chunki fazoning ma’lum bir manzarasida jismlar quyoshdan bir xil uzoqlikda joylashgan bo’ladi. aksincha uy xonadagi narsalarning yoritilishi deraza yoki lampochkadan uzoqlashishi natijasida yoritish ravshanligi juda tez kamaya boradi. ii. asosiy qism i. bob. chizmachilik darslarida chizma asboblarida geometrik shakllar yasashning ahamiyati. bmi ning maqsad va vazifasi. chizmachilik sohasida perspektiva fani va uning qonun-qoidalari, perspektivada soyalar yasash usullari orqali o’quvchilarga chizmalarni tushuntirish, o’quvchilar fazoviy tasavvurini kengayitirish, ularning grafik savodxonligini oshirish. chizmachilik darslarida geometrik shakllar asosan chizma asboblarida bajariladi. geometrik shakllari orqali o’quvchilar fazoviy tasavvurini shakllantiriladi. chizma-buyumning yoki buyum bir qismining grafik tasviri bo’lib, shu buyumni tayyorlashda asosiy hujjat hisoblanadi. har bir buyumning avval loyihasi tuziladi, buyumning …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""perspektivada soyalar yasash usullari""

o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi a. qodiriy nomli jizzax davlat pedagogika instituti “tasviriy san’at va ishlab chiqarish asoslari” kafedrasi 5140700 – tasviriy san’at va muhandislik grafikasi yo’nalishi bo’yicha bakalavr darajasini olish uchun “perspektivada soyalar yasash usullari” mavzusida bajarilgan bajaruvchi: erkaboyeva d. ilmiy rahbar: esanov r. bmi tasviriy san’at va ishlab chiqarish asoslari №09 14.05.23 yil kafedrasi yig’ilishining qarori bilan himoyaga tavsiya etilgan. jizzax 2023 yil. mundarija: i. kirish. mavzuning dolzarbligi………………………………………3-4 bitiruv malakaviy ishiga oid adabiyotlar tahlili …………….5-8 ii. asosiy qism. i-bob. chizmachilik darslarida chizma asboblarida geometrik shakllar yasashning ahamiyati…………………...

This file contains 34 pages in DOC format (119.5 KB). To download ""perspektivada soyalar yasash usullari"", click the Telegram button on the left.

Tags: "perspektivada soyalar yasash u… DOC 34 pages Free download Telegram