xiva adabiy muhitining xususiyatlari

PPTX 36 стр. 497,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 36
bugungi hikoyalarning o’ziga xosligi va taraqqiyot xususiyatlari xiva adabiy muhitining xususiyatlari reja 1. xiva adabiy muhitining xususiyatlari 2. manbalar. ularni o‘rganish tamoyillari 3. abulg‘ozi bahodirxon tarjimai holi 4 abulg‘ozi bahodirxonning adabiy merosi foydalaniladigan asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar ro‘yxati karimov i. a. yuksak ma’naviyat yengilmas kuch.- t.: o‘zbekiston, 2008 karimov.i.a. adabiyotga e`tibor–ma`naviyatga, kelajakka e`tibor.-t.: o‘zbekiston, 2009 abdullaev v. o‘zbek adabiyoti tarixi. 2-kitob. toshkent, 1980. zohidov v. o‘zbek adabiyoti tarixidan. toshkent, 1961. karimova f. xorazm adabiy muhitida debochanavislik. “o‘zbek tili va adabiyoti” jurnali. 2004 yil, 3-son. munirov q. munis. ogahiy va bayoniylarning tarixiy asarlari. toshkent, 1960. sharipov j. o‘zbekistonda tarjima tarixidan. toshkent, 1965. yusupov yu. munis xorazmiy. o‘t chaqnagan satrlar. toshkent, 1983. foydalaniladigan asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar ro‘yxati o‘zbek adabiyoti tarixi. 5 tomlik. 4-tom. toshkent, 1978. hasanov s. xorazm ma’rifati – olam ko‘zgusi. toshkent: “o‘qituvchi”. 1996. abulgoziy. shajarayi turk. -t., 1992; shajarayi tarokima.—toshkent, 1995; shu asar,—samarqand, 1998. adabiy tarjimalar: o‘zbek …
2 / 36
da badiiy ifodasini topgan. 1505-1506 yillarda shayboniyxon, shoh ismoil xorazmni bosib oldilar. ammo, xorazm eli mustaqillik uchun qattiq kurashdi. 1511 yilda eron qo‘shini butkul mamlakat hududidan quvib chiqarildi. taxtga shayboniylar sulolasidan berka sultonning o‘g‘li elbarsxon o‘tqaziddi. xorazm mustaqil davlatga aylandi. u endi xiva xonligi deb atala boshlandi. poytaxt vazirdan urganch shahriga ko‘chirildi. arabmuhammadxon (1602-1621) davrida amudaryo o‘zanining o‘zgarishi (1573) munosabati bilan poytaxt urganchdan xivaga ko‘chirildi. xiva adabiy muhiti xiva xonligi saroyida shaklllandi, taraqqiy topdi. uning gullab yashnagan davri xix asrga to‘g‘ri keladi. bu asrda xorazmda madaniyatning turli yo‘nalishlari rivojlana boshlaydi. musiqa va musiqashunoslik takomili, teatr san’atining ko‘rinishlari bazm, sayl, masxarabozlik, marosim shakllarida ko‘zga tashlanadi.kitobat va xattotlik san’atining o‘ziga xos maktabi vujudga keladi. ko‘p qo‘lyozmalar ko‘chiriladi. kotiblar bu ishda ularning janr xususiyatlariga ham e’tibor bergan-lar. "bayozi g‘azaliyot", "bayozi muxammasot" kabi alohida janrlardan iborat qo‘lyozmalar ham ko‘chirilgan. devonlar jamlangan. eng muhimi xattotlik san’atining nazariy-ilmiy qoidalariga bag‘ishlangan maxsus risolalar ham yaratilgan (munis. "savodi …
3 / 36
is, ogahiy, bayoniy misolida silsilaviy tus oldi. abulg‘ozi an’analari munosib davom ettirildi. daho shoirlarimiz mahorati tufayli tarixiy asarlar o‘zbek nasrining ham noyob namunalariga aylandi. litografiya, kino san’ati kirib keldi. tazkiranavislikka e’tibor berildi. ahmad tabibiy tomonidan yaratilgan "majmuat ush-shuaro" tazkirasi, bayoniy tuzgan "haft shahzoda" nomli majmualar bu davr adabiy muhiti va adabiyot ko‘lamini yoritishda muhim ilmiy qimmatga ega. laffasiy tomonidan yaratilgan tazkira ham davr adabiy jarayonini tasavvur etishimizda asosiy manbalardan. shu bilan bir qatorda, ushbu tazkira, majmualar adabiyotshunoslik tarixi, unga oid asarlarning yaratilish sabablari va jarayonlari haqida ham ma’lumot beradi. muhammad raxim ii hayoti va ijodi muhammad raxim ii iste’dodli shoir, “feruz” taxallusi bilan e’lon qilingan bir qator she’riy asarlar muallifi sifatida ham tanilgan. zamondoshlarining bergan ma’lumotlariga ko‘ra xivada, xon saroyida 30 dan ortiq shoir ijod qilgan, xonning o‘zi har kuni kechki ovqatdan so‘ng xivaning mashhur shoirlari va qo‘shiqchilari ishtirokida g‘azalxonlik tashkil etgan. xiva xoni muhammad raxim ii xiva shahrida musiqa …
4 / 36
shohsanam", "yusufbek va ahmadbek" kabi dostonlar ham yaratildi. laffasiy hasanmurod qorining "xiva shoir va adabiyotchilarining tarjimai hollari" tazkirasi xiva adabiy muhitini yoritishga xizmat qiluvchi ishonchli manbalardandir. u 1944 yilda yozilib, o‘zfa sharqshunoslik institutida a.murodov tomonidan 1951 yilda ko‘chirilgan nusxasi 9494 - raqam bilan saqlanayotgan bo‘lsada, mohiyatan, xx asr boshlarigacha bo‘lgan xiva adabiy muhitini yoritadi.tazkirada xiva saroy adabiy muhitining keng manzarasi, adiblarning tarjimai hol va sarguzashtlari, an’anaviy nazm namunalari aks ettirilgan. tazkiradan 50 dan ortiq shoirning hayoti, ijodi, o‘zaro munosabatlari, adabiy muhitda tutgan o‘rni, xizmatlari, merosi haqida ma’lumot olish mumkin. mazkur manba ixcham adabiy-qomusiy ma’lumotnoma vazifasini o‘tab keladi. xix asr ii yarmi xorazm adabiy muhitini maxsus yoritishga bag‘ishlangan yagona kitob "avaz va uning adabiy muhiti"dir.kitobning "xix asr oxiri - xx asr boshlarida xorazmda madaniy va adabiy hayot" deb nomlangan birinchi bobi filologiya fanlari nomzodi n.qobulov tomonidan yozilgan bo‘lib, unda mavjud manbalardagi ma’lumotlar umumlashtirilgan, adabiy muhitning umumiy ruhini, ijodkorlarning adabiy qiyofasini yoritishga …
5 / 36
ayohatga chiqib ko‘p mamlakatlarni sayr etgani, istanbul, makka, quddus shaharlari-ni ziyorat qilib 1887 yili xivaga qaytib kelgani, 1889 yili vafot etgani, undan to‘rt o‘g‘il qolgani haqida hikoya qiladi. xivadagi san’at va madaniyat xiva adabiy muhitiga muhammad rahimxon qanday ravnaq bag‘ishlaganini ham bayoniy jonli bayon etgan: xon hazratlari she’rga ko‘p zavq paydo qilib erdilar. o‘zlari ham burundan feruz taxallusi bila mutaxallus bo‘lib, she’r aytur erdilar. so‘ngroq she’rga ko‘proq haris bo‘ldilar. har kishining she’r aytmoqqa sahl qobiliyatlari bo‘lsa, nav’i she’rlarini aytib dargohi oliyg‘a olib bora berdilar. shoirlarning adadlari kam besh qirqg‘a yovuq erdi" . ma’lum bo‘ladiki, feruz tevarak-atrofdagi iste’dodli shoirlarni shu erga to‘plagan va ularga rahnamolik, homiylik qilgan. natijada, o‘ziga xos shoir, adib va san’atkorlar uyushmasi madaniy-adabiy muhit barpo bo‘lgan. unda qalam tebratgan ijodkorlar madaniyatimiz tarixida muhim iz qoldirdilar. abulg‘ozi bahodirxon o‘zbek xalqi taraqqiyoti va madaniyati tarixida muhim o‘rin tutgan davlat arbobi va ijodkor mutafakkirdir. u xvii asr i yarmida xalq manfaatini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 36 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xiva adabiy muhitining xususiyatlari"

bugungi hikoyalarning o’ziga xosligi va taraqqiyot xususiyatlari xiva adabiy muhitining xususiyatlari reja 1. xiva adabiy muhitining xususiyatlari 2. manbalar. ularni o‘rganish tamoyillari 3. abulg‘ozi bahodirxon tarjimai holi 4 abulg‘ozi bahodirxonning adabiy merosi foydalaniladigan asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar ro‘yxati karimov i. a. yuksak ma’naviyat yengilmas kuch.- t.: o‘zbekiston, 2008 karimov.i.a. adabiyotga e`tibor–ma`naviyatga, kelajakka e`tibor.-t.: o‘zbekiston, 2009 abdullaev v. o‘zbek adabiyoti tarixi. 2-kitob. toshkent, 1980. zohidov v. o‘zbek adabiyoti tarixidan. toshkent, 1961. karimova f. xorazm adabiy muhitida debochanavislik. “o‘zbek tili va adabiyoti” jurnali. 2004 yil, 3-son. munirov q. munis. ogahiy va bayoniylarning tarixiy asarlari. toshkent, 1960. sharipov...

Этот файл содержит 36 стр. в формате PPTX (497,8 КБ). Чтобы скачать "xiva adabiy muhitining xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xiva adabiy muhitining xususiya… PPTX 36 стр. Бесплатная загрузка Telegram