hozirgi zamon falsafiy oqimlari. milliy falsafani rivojlantirish masalalari

DOCX 242 pages 5.5 MB Free download

242 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.5 MB

File type DOCX

Pages 242

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 242

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi «___________________________» kafedrasi «__________________________ » fanidankurs ishi bajardi: _____________________ guruh talabasi rahbar: _____________________ olmaliq 2025 mavzu: hozirgi zamon falsafiy oqimlari. milliy falsafani rivojlantirish masalalari. 1. reja: 2. falsafa” atamasining mazmun-mohiyati va falsafaning asosiy masalalari. 3. dunyoqarash tushunchasi, uning tarixiy shakllari. 4. falsafaning asosiy funktsiyalari, qonunlari va kategoriyalari. 5. hozirgi zamon falsafiy oqimlari. milliy falsafani rivojlantirish masalalari. falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati. reja: 6. “falsafa” atamasining mazmun-mohiyati va falsafaning asosiy masalalari. 7. dunyoqarash tushunchasi, uning tarixiy shakllari. 8. falsafaning asosiy funktsiyalari, qonunlari va kategoriyalari. 9. hozirgi zamon falsafiy oqimlari. milliy falsafani rivojlantirish masalalari. tayanch so'zlar: falsafa, filosofiya, faylasuf, monizm, dualizm, plyuralizm, materializm, idealizm, gnostitsizm, agnostitsizm, ratsionalizm, irratsionalizm, sensualizm, skeptizm, empirizm, mifologiya, teologiya, dunyoqarash, diniy dunyoqarash, falsafiy dunyoqarash, ontologiya, gnoseologiya, aksiologiya, metodologiya, praksiologiya, logika, etika, estetika, miqdor, sifat, sakrash, me'yor, ayniyat, tafovut, ziddiyat, qarama-qarshilik, inkorni inkor, …

2 / 242

r yaratdi. dunyoning ko'plab sir-asrori kashf etildi, buyuk ixtirolar qilindi. ma'naviy boyliklar orasida falsafa ilmida to'plangan hikmatlar xazinasi eng muhim o'rin tutadi. har bir davrning buyuk donishmandlari bo'ladi. ular o'z yurti va xalqining tafakkuri, ruhiyati hamda orzu-intilishlarini falsafiy ta'limotlarida, muayyan darajada ifoda etganlar, jamiyat farovonligi va millat ravnaqi uchun xizmat qiladigan yuksak g'oyalarni o'rtaga tashlaganlar. xalqni buyuk maqsadlar sari etaklovchi bayroq sifatida namoyon bo'ladigan bu g'oyalarning muayyan davr mafkurasiga aylanishida falsafiy bilimlar katta ahamiyat kasb etadi. avvalo, falsafa o'zi nima, degan masalaga to'xtalib o'taylik. u insoniyat tarixidagi eng qadimiy ilmlardandir. falsafiy mulohaza yuritish, fikrlash inson tabiatiga xos, demak, uning o'zi kabi qadimiydir. u olam va uning yashashi, rivojlanishi va taraqqiyoti, hayot va inson, umrning mohiyati, borliq va yo'qlik kabi ko'plab muammolar haqida bahs yuritadigan fandir. falsafa asoslari bayon qilingan aksariyat darsliklarda ushbu atama qadimgi yunon tilidagi «filosofiya» so'zidan olingani va u «donishmandlikni sevish» («filo» — sevaman, «sofiya» — donolik) degan …

3 / 242

iyatiga esa, u buyuk yunon faylasufi aflotun asarlari orqali kirib kelgan. shu tariqa, u avvalo, qadimgi yunonistonda alohida bilim sohasiga, to'g'rirog'i, «fanlarning otasi», ya'ni asosiy fanga aylangan. qadimgi dunyoda fanlarning barchasini, ular qanday ilmiy masalalar bilan shug'ullanishidan qat'i nazar, filosofiya deb ataganlar. u ham ijtimoiy borliq, ham tabiat to'g'risidagi ilm hisoblanar edi. shu ma'noda, dastlabki filosofiya olam va unda insonning tutgan o'rni haqidagi qarashlar tizimi bo'lib, dunyoni ilmiy bilish zaruratidan vujudga kelgan. sharqda «ikkinchi arastu», «ikkinchi muallim» deya e'tirof etilgan buyuk mutafakkir abu nasr farobiy falsafa so'zini «hikmatni qadrlash» deb talqin etgan. falsafa sharq xalqlari ijtimoiy tafakkurida «donishmandlikni sevish» degan mazmun bilan birga, olam sirlarini bilish, hayot va insonni qadrlash, umr mazmuni haqidagi qarash va hikmatlarni e'zozlash ma'nosida ishlatilgan. shu ma'noda, bizda qadim zamonlarda faylasuf deganda, ko'pdan-ko'p ilm sohalarini egallagan, ustoz va muallim sifatida shuhrat qozongan alloma va mutafakkir kishilar tushunilgan. xix asr nemis qadriyatshunosi i. rikkert ham shunga o'xshash …

4 / 242

nan ana shunday yangi dunyoqarashning shakllanishi uchun asos bo'ldi. «falsafa» atamasi «filosofiya»ning sharq ijtimoiy tafakkuridagi shaklidir. odatda u tushuncha sifatida tor va keng ma'nolarda qo'llanadi. xususan, keng ma'noda uni antik — qadimiy falsafada «donishmandlikni sevish» deb tushunilganini aytib o'tdik. ayrim faylasuflar va falsafiy oqimlar, chunonchi, ingliz faylasufi t. gobbs (1588—1679) uni «to'g'ri fikrlash orqali bilishga erishish», nemis faylasufi hegel «umuman predmetlarga fikriy yondashish», lyudvig feyerbax «bor narsani bilish», pragmatizm ta'limoti namoyandalari esa, «foydali narsalarni bilish jarayoni» deya talqin etgan. «falsafa» tushunchasi tor ma'noda madaniyat, san'at, aqliy yoki hissiy bilish usuli, vositasi tarzida ta'riflanadi. falsafaga bo'lgan munosabatning xilma-xilligiga asoslangan holda, unga yaxlit, umumlashgan ta'riflar ham berilgan. falsafaga ijtimoiy ong shakli bo'lgan madaniyat, san'at, qadriyat nuqtai nazaridan qaraydigan bo'lsak, uning milliyligini aks ettirish imkoniyati tug'iladi. ammo ontologiya, gnoseologiya, naturfilosofiya, antropologiya kabi fan sohalari nuqtai nazaridan qaralsa, ushbu ta'rifda umuminsoniylik va universallik falsafaning asosiy xususiyati ekanini ta'kidlash lozim bo'ladi. haqiqiy falsafa tafakkur mahsuli …

5 / 242

ashuv va vorislik falsafaning muhim xususiyatlaridan biridir. bu fanning oldiga qo'yilgan vazifalarga va uning hayotdagi o'rniga qarab, ijtimoiy taraqqiyotning turli davrlarida unga bo'lgan munosabat ham o'zgarib borgan. bu munosabatlar dastlabki fanlar paydo bo'lib va ularning ba'zilari falsafadan ajralib, alohida mustaqil fan sohasiga aylana boshlagan davrlardayoq shakllana boshlagan. falsafaning ijtimoiy ong tizimida tutgan o'rni, jamiyat va shaxs hayotidagi ahamiyati nimadan iborat, degan masala hamma davrlarda ham dolzarb bo'lgan. ayniqsa, tarixiy taraqqiyotning tub burilish davrlarida falsafaning asl mohiyatini bilish, uning usul va g'oyalari kuchidan foydalanish muhim ahamiyat kasb etgan. falsafa, sirasini aytganda, ijtimoiy tafakkur rivoji yutug'i va insoniyat ma'naviy taraqqiyoti mahsulidir. u kishilarning olamni bilish, o'zlashtirish, farovon hayot kechirish va o'z insoniy salohiyatlarini namoyon etish ehtiyojlari bilan uzviy bog'liqdir. falsafiy ta'limotlar hamma davrlarda ham insoniyatning ilg'or tajribalarini o'zida mujassamlashtirgan va insoniyat madaniyatini yanada yuksakroq bosqichga ko'tarishga xizmat qilgan. har bir falsafiy g'oya, mafkura, bilimlar tizimi asosan o'z davri xususiyatlarini aks ettirgan. ular …

Want to read more?

Download all 242 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hozirgi zamon falsafiy oqimlari. milliy falsafani rivojlantirish masalalari"

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi «___________________________» kafedrasi «__________________________ » fanidankurs ishi bajardi: _____________________ guruh talabasi rahbar: _____________________ olmaliq 2025 mavzu: hozirgi zamon falsafiy oqimlari. milliy falsafani rivojlantirish masalalari. 1. reja: 2. falsafa” atamasining mazmun-mohiyati va falsafaning asosiy masalalari. 3. dunyoqarash tushunchasi, uning tarixiy shakllari. 4. falsafaning asosiy funktsiyalari, qonunlari va kategoriyalari. 5. hozirgi zamon falsafiy oqimlari. milliy falsafani rivojlantirish masalalari. falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati. reja: 6. “falsafa” atamasining mazmun-mohiyati va falsafaning asosiy masalala...

This file contains 242 pages in DOCX format (5.5 MB). To download "hozirgi zamon falsafiy oqimlari. milliy falsafani rivojlantirish masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: hozirgi zamon falsafiy oqimlari… DOCX 242 pages Free download Telegram