samarqand san’at obidalari

DOCX 18 pages 1.5 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

samarqand san’at obidalari reja kirish 1. samarqandning qadimiy san’at obidalari 2. temuriylar davri san’at obidalari 3. samarqand san’at obidalarining hozirgi kundagi ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish samarqand – sharq sivilizatsiyasining eng qadimiy va eng yuksak madaniyat o‘choqlaridan biridir. qadimdan “dunyoning ko‘rki”, “sharq durdonasi” deb ta’riflangan bu shahar tarix davomida ilm-fan, madaniyat, me’morchilik va san’atning yuksalishida beqiyos o‘rin egallagan. uning qadimiy obidalari nafaqat o‘zbekiston, balki butun insoniyat sivilizatsiyasi uchun bebaho merosdir.san’at obidalari xalqning dunyoqarashi, estetik didi, diniy va ma’naviy qadriyatlarini o‘zida mujassam etgan. samarqandda qadimiy afrosiyob devoriy rasmlaridan boshlab, temuriylar davrida qurilgan go‘ri amir, bibixonim masjidi, shohi zinda majmuasi va ulkan registon maydonigacha bo‘lgan san’at obidalari jahon me’morchilik tarixida alohida o‘rin egallaydi.temuriylar davri samarqandni nafaqat siyosiy va iqtisodiy markaz, balki badiiy ijod, ilm-ma’rifat va madaniyat markaziga aylantirdi. shu sababli bu davrda yaratilgan san’at obidalari bugungi kunda ham o‘zining naqshlari, gumbazlari, rang-barang koshinlari bilan kishini hayratga soladi. har bir obida o‘ziga xos …

2 / 18

iklar davomida sharq madaniyatining markazi sifatida tanilgan. bu shahar nafaqat buyuk imperiyalarning poytaxti, balki san’at, me’morchilik va ilm-fan olamining yorqin namunalari bilan bezatilgan. samarqandning qadimiy san’at obidalari, xususan, afrosiyob shahri xarobalari, shohi zinda majmuasi va ulug‘bek madrasasi, o‘zlarining noyob me’moriy uslublari, naqshlari va tarixiy ahamiyati bilan dunyo miqyosida e’tirof etilgan. ushbu bobda samarqandning ushbu obidalarini batafsil ko‘rib chiqamiz, ularning shakllanishi, san’at xususiyatlari va madaniy meros sifatidagi o‘rnini tahlil qilamiz. bu obidalar nafaqat o‘tmishdagi buyuklikni aks ettiradi, balki bugungi kunda ham insoniyat madaniyatining ajralmas qismiga aylangan.samarqandning san’at obidalari haqida gapirganda, avvalo, uning qadimiy shahar sifatidagi o‘rnini eslatib o‘tish lozim. miloddan avvalgi v asrdan boshlab bu yerda turli madaniyatlar – ahamoniylar, yunonlar, saka va kusonlar davrida gullagan. keyinchalik, sog‘d davri va islomiy davrda samarqand san’atning markaziga aylandi. bu obidalar orqali biz sharqning rang-barang san’ati, me’morchilikning murakkab texnikasi va falsafiy ruhiyatni ko‘ramiz. ularning har biri o‘ziga xos hikoyaga ega bo‘lib, ularni o‘rganish orqali …

3 / 18

rini yoritib berdi.afrosiyob devoriy rasm lari, shuningdek, "elchilar rasmlari" deb ataladi va ular samarqand hokimi varkhuman saroyining devorlarida joylashgan edi. bu rasmlarning o‘lchami 2 metrdan ortiq bo‘lib, ularning g‘arbiy devorida elchilar haykali tasvirlangan. masalan, xitoy, eron, hindiston va boshqa mamlakatlardan kelgan elchilarning suratlari, shuningdek, nog‘uz bayrami sahnasi va hokimning qudratini aks ettiruvchi tasvirlar mavjud. bu rasmlar orqali sog‘dlarning xalqaro savdo va madaniy almashinuvdagi roli yaqqol namoyon bo‘ladi. varkhuman hokimi 655-yilda tasvirlangan bo‘lib, u o‘z davrining eng qudratli hukmdorlaridan biri edi. rasmlarda ko‘rsatilgan elchilar kiyimlari, qurollari va sovg‘alari orqali sharq va g‘arb madaniyatlarining sintezi ko‘rinadi.afrosiyob xarobalarining tarixiy ahamiyati shundaki, u buyuk ipak yo‘lining muhim markazi bo‘lgan. shahar 500-yil avvalgi davrdan 1220-yilgacha yashagan bo‘lib, mo‘g‘ullar bosqini natijasida vayron qilingan. qazishmalar paytida topilgan artefaktlar – kulollar idishlari, tangalar va haykalchalar – sog‘d san’atining gullaganligini isbotlaydi. devoriy rasmlarning texnikasi ham noyob: ular suv bo‘yoqlari bilan chizilgan bo‘lib, ranglari bugungi kunda ham saqlanib qolgan. masalan, …

4 / 18

bu rasmlarni saqlab qolmoqda va u sayyohlar uchun ochiq. muzeyda ko‘rsatilgan ekspozitsiyalar orqali biz v asrdan ix asrgacha bo‘lgan sog‘d davrini o‘rganishimiz mumkin. afrosiyob xarobalari nafaqat arxeologik qimmatga ega, balki san’at tarixida ham muhim: ular orqali biz qadimiy xalqlarning dunyoqarashini tushunamiz.afrosiyobning me’moriy xususiyatlariga to‘xtalsak, shahar devorlari loy va pishiq g‘ishtdan qurilgan bo‘lib, balandligi 10-15 metrni tashkil etgan. ichki qismlarda saroylar, bozorlar va ma’badlar joylashgan edi. devoriy rasmlarning joylashuvi – saroyning asosiy zalida – ularning diniy va siyosiy ahamiyatini ko‘rsatadi. sog‘dlar zoroastriylik va manixeylikni qabul qilgan bo‘lib, rasmlarda bu ta’sir ko‘rinadi: quyosh va o‘t ramzlari, shuningdek, tabiat elementlari tez-tez uchraydi. bu rasmlar nafaqat estetik qiymatga ega, balki tarixiy hujjat sifatida ham xizmat qiladi. masalan, xitoy elchilarining tasviri orqali biz tang sulolasi bilan aloqalarni bilamiz. afrosiyobning vayron bo‘lishi mo‘g‘ullar bosqini bilan bog‘liq bo‘lib, undan keyin samarqandning yangi qismi qurilgan.afrosiyob xarobalarining bugungi holati va saqlanishi muhim masala. muzey va qazishma loyihalari davom etmoqda, …

5 / 18

lgan. temur va uning avlodlari bu yerni oilaviy qabr bo‘lib tanlaganlar. me’moriy uslubda islomiy an’analar bilan mahalliy elementlar sintez ko‘rinadi: baland gumbazlar, minora va arkalar. masalan, xiv asrga oid maqbaralar ko‘k rangli mozaikalar bilan qoplangan bo‘lib, ularda geometrik va o‘simlik naqshlari ustunlik qiladi. vegetativ naqshlar – lolalar, barglar va gullarning tasvirlari – tabiat go‘zalligini aks ettiradi. geometrik naqshlar esa simmetriya va tartibni ifodalaydi, bu islom san’atining asosiy printsipi.shohi zinda naqshlarining xilma-xilligi hayratlanarli: ular majolika texnikasida bajarilgan bo‘lib, ko‘k, yashil va oq ranglar ustun. masalan, xiv asr maqbarasida qur’on oyatlari va arab xattoti naqshlari mavjud. bu naqshlar nafaqat dekorativ, balki ramziy ma’noga ega: gullar o‘lmaslikni, geometrik shakllar esa abadiylikni anglatadi. majmua yo‘lagining ikki tomonida joylashgan maqbaralar har xil uslubda qurilgan: ba’zilari baland gumbazli, boshqalari esa oddiyroq. xiv asr oxiridagi maqbaralar temuriy me’morchiligining cho‘qqisi hisoblanadi, chunki ularda ulkan o‘lchamlar va murakkab naqshlar qo‘llanilgan.majmua me’moriy uslubining o‘ziga xosligi shundaki, u imperiya ambitsiyasini aks …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "samarqand san’at obidalari"

samarqand san’at obidalari reja kirish 1. samarqandning qadimiy san’at obidalari 2. temuriylar davri san’at obidalari 3. samarqand san’at obidalarining hozirgi kundagi ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish samarqand – sharq sivilizatsiyasining eng qadimiy va eng yuksak madaniyat o‘choqlaridan biridir. qadimdan “dunyoning ko‘rki”, “sharq durdonasi” deb ta’riflangan bu shahar tarix davomida ilm-fan, madaniyat, me’morchilik va san’atning yuksalishida beqiyos o‘rin egallagan. uning qadimiy obidalari nafaqat o‘zbekiston, balki butun insoniyat sivilizatsiyasi uchun bebaho merosdir.san’at obidalari xalqning dunyoqarashi, estetik didi, diniy va ma’naviy qadriyatlarini o‘zida mujassam etgan. samarqandda qadimiy afrosiyob devoriy rasmlaridan boshlab, temuriylar davrida qurilgan go‘ri ami...

This file contains 18 pages in DOCX format (1.5 MB). To download "samarqand san’at obidalari", click the Telegram button on the left.

Tags: samarqand san’at obidalari DOCX 18 pages Free download Telegram