farg‘ona vodiysidagi san’at obidalari

DOCX 16 pages 632.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 632.5 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

farg‘ona vodiysidagi san’at obidalari reja kirish 1. farg‘ona vodiysi tarixiy va madaniy muhitda 2. farg‘ona vodiysidagi asosiy san’at obidalari 3. farg‘ona vodiysida san’at obidalarini asrash va targ‘ib qilish masalalari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish farg‘ona vodiysi o‘zbekistonning sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, qadimdan sharqning madaniy, iqtisodiy va siyosiy markazlaridan biri sifatida tanilgan. vodiyning qulay geografik o‘rni, tabiiy sharoiti va serhosil yerlari bu hududda qadimiy shaharlarning vujudga kelishi va rivojlanishiga asos bo‘lgan. shu bois farg‘ona vodiysi san’ati va me’morchiligi asrlar davomida o‘ziga xos an’analar hamda boy madaniy meros yaratgan.farg‘ona vodiysidagi san’at obidalari qadimiy davrlardan tortib, o‘rta asrlar va yangi davr me’morchiligigacha bo‘lgan keng tarixiy jarayonlarni o‘zida mujassam etadi. bu hududda barpo etilgan masjidlar, madrasalar, maqbaralar, saroylar, karvonsaroylar va hunarmandchilik markazlari nafaqat diniy va ijtimoiy hayot markazi, balki san’at va ilm-fan taraqqiyotining timsoli bo‘lib xizmat qilgan.qo‘qon xonligi davrida farg‘ona vodiysi san’ati yanada rivojlanib, ko‘plab ulug‘vor me’moriy obidalar qad rostlagan. masalan, qo‘qondagi xudoyorxon saroyi, marg‘ilondagi …

2 / 16

qilish va targ‘ib etish davlat siyosatining muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, ular nafaqat tarixiy-madaniy qadriyat sifatida, balki turizmni rivojlantirish, yosh avlodni ma’naviy barkamol tarbiyalashda ham beqiyos o‘rin tutadi. farg‘ona vodiysi tarixiy va madaniy muhitda farg‘ona vodiysi markaziy osiyoning eng qadimiy va boy madaniy markazlaridan biri sifatida tanilgan. bu vodi, o‘zbekiston, qirg‘iziston va tojikiston hududlarida joylashgan bo‘lib, sirdaryo daryosining yuqori oqimi bo‘ylab cho‘zilgan intertog‘li havza sifatida shakllangan. vodiyning tabiiy sharoitlari – unumdor tuproq, mo‘tadil iqlim va suv resurslarining mo‘l-ko‘lligi – uni qadimdan madaniy va iqtisodiy rivojlanishning markazi qilgan. tarixiy jihatdan, farg‘ona vodiysi buyuk ipak yo‘lining muhim qismiga aylangan bo‘lib, sharqiy va g‘arbiy tsivilizatsiyalarni bog‘lovchi ko‘prik vazifasini o‘tagan. bu yerda qadimiy shaharsozlik va me’morchilik an’analari, islomiy davrda san’at va me’morchilikning taraqqiyoti, shuningdek, vodiyning madaniyati markaziy osiyo san’atidagi o‘rni haqida batafsil gaplashamiz. ushbu bobda vodiyning tarixiy va madaniy muhiti chuqur tahlil qilinadi, chunki u nafaqat o‘tmishdagi hodisalarni aks ettiradi, balki bugungi kunda ham o‘zbek …

3 / 16

mlangan shaharlar paydo bo‘lgan, masalan, miloddan avvalgi v-iv asrlarda ershi shahri – davang qirolligining poytaxti – vodiyning markaziy qismida joylashgan edi. ershi shahri katta aholi punktiga aylangan bo‘lib, uning atrofida savdo va hunarmandchilik markazlari shakllangan.miloddan avvalgi ii asrga kelib, farg‘ona vodiysida 70 dan ortiq katta va kichik shaharlar mavjud bo‘lgan, aholisi 300 mingdan 600 minggacha yetgan. bu shaharlar qishloq xo‘jaligi, chorvachilik, savdo, uzumchilik, ot boqish va uy hunarmandchiligi bilan shug‘ullangan. kulolchilik, to‘qivchilik, metallga ishlov berish va zargarlik buyumlari ishlab chiqarish kabi kasblar rivojlangan bo‘lib, ular shaharsozlikning iqtisodiy asosini tashkil etgan. shaharlar odatda daryo bo‘ylarida joylashgan bo‘lib, sug‘orish tizimlari va mudofaa inshootlari bilan mustahkamlangan. masalan, mingtepa aholi punkti (miloddan avvalgi iv-iii asrlar) farg‘ona poytaxti bo‘lib, savdo markazi sifatida kashgarga bog‘langan edi. uning qoldiqlari katta aholi punktini va mustahkamlanish tizimini ko‘rsatadi.yunon-baktr madaniyatining ta’siri ostida shaharsozlik yangi bosqichga o‘tdi. aleksandr makedonskiy tomonidan miloddan avvalgi 329-yilda tashkil etilgan aleksandriya eskhata shahri (hozirgi xo‘jand yaqinida) …

4 / 16

tahkam devorlar va minoralar bilan ajralib turardi. islomiy davrda san’at va me’morchilik taraqqiyoti islomiy davr farg‘ona vodiysida san’at va me’morchilikning yangi bosqichini boshladi, bu vii-viii asrlarda arab bosqinlari bilan bog‘liq edi. qutayba ibn muslim rahbarligidagi arablar islomni tarqatgan bo‘lib, vodiyning madaniy landshaftini o‘zgartirdi. biroq, mahalliy aholi arab hokimlarini bir necha bor quvib chiqargan, bu esa islomning mahalliy shakllarda rivojlanishiga olib keldi. x asrda samoniylar davlati ostida sug‘orish qishloq xo‘jaligi va hunarmandchilik gullab-yashnadi, shaharlar kengaydi. ahsiket shahrida savdo mahallalari (rabatlar) paydo bo‘ldi, bu yerda masjid va bozorlar qurilgan.x-xii asrlarda karaxoniyylar davrida me’morchilik gulladi. uzgen arxitektura majmui (1152 va 1187-yillardagi maqbaralar, xi asrdagi minorasi) kubba va portallar arxitekturasining rivojini ko‘rsatadi. shah fazil maqbarasi markaziy osiyoda noyob musulmon maqbarasi bo‘lib, uning gumbazli barabani, shakllari va proportsiyalari o‘ziga xosdir. bu yodgorlik savdo va madaniy almashinuvning markazi sifatida ahamiyatga ega.xviii-xix asrlarda qo‘qon xonligi vodiyni san’at, me’morchilik va islomiy ilmiy markaziga aylantirdi. bu davrda madrasalar va …

5 / 16

lan mashhur. uning bezaklari geometrik simmetriya va epigrafik dizaynni o‘z ichiga oladi.xviii-xx asr boshlarida gipostil jome masjidlar rivojlandi, ular kichik ko‘p ustunli namozxonalar va yog‘och ustunli ayvonlarga ega edi. farg‘ona vodiysi madaniyatining markaziy osiyo san’atidagi o‘rni farg‘ona vodiysi madaniyati markaziy osiyo san’atida o‘ziga xos o‘rin tutadi, chunki u imperiyal ta’sirlardan nisbatan mustaqil rivojlangan. ii asr avvalgi – v asrlar xitoy manbalarida davang nomi bilan tilga olingan bo‘lib, u buyuk ipak yo‘lining kashfiyoti – xitoy elchisi chjan tsian ekspeditsiyasi – orqali tsivilizatsiyalarni bog‘lagan. vodiyning madaniyati qadimiy tsivilizatsiyalarning sintezi: sug‘dirlar va turklar ta’siri (vi-viii asrlar) til va madaniyatning “turklashuvi”ga olib keldi.san’atda hunarmandchilik markaziy o‘rin tutadi. marg‘ilon ipak matolari ipak yo‘li orqali eksport qilingan, qo‘qon esa hunarmandchilik markazi bo‘lgan. ikat to‘qish, rishton kulolligi va zargarlik buyumlari vodiyning o‘ziga xosligini ko‘rsatadi. qo‘qon xoni xudoyor davrida (1871-1873) qurilgan xudoyorxon saroyi 70 metrli fasadi bilan geometrik dizaynlar, arabeska va o‘simlik naqshlari bilan bezatilgan. bu saroy farg‘ona …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "farg‘ona vodiysidagi san’at obidalari"

farg‘ona vodiysidagi san’at obidalari reja kirish 1. farg‘ona vodiysi tarixiy va madaniy muhitda 2. farg‘ona vodiysidagi asosiy san’at obidalari 3. farg‘ona vodiysida san’at obidalarini asrash va targ‘ib qilish masalalari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish farg‘ona vodiysi o‘zbekistonning sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, qadimdan sharqning madaniy, iqtisodiy va siyosiy markazlaridan biri sifatida tanilgan. vodiyning qulay geografik o‘rni, tabiiy sharoiti va serhosil yerlari bu hududda qadimiy shaharlarning vujudga kelishi va rivojlanishiga asos bo‘lgan. shu bois farg‘ona vodiysi san’ati va me’morchiligi asrlar davomida o‘ziga xos an’analar hamda boy madaniy meros yaratgan.farg‘ona vodiysidagi san’at obidalari qadimiy davrlardan tortib, o‘rta asrlar va yangi davr me’morchiligigacha b...

This file contains 16 pages in DOCX format (632.5 KB). To download "farg‘ona vodiysidagi san’at obidalari", click the Telegram button on the left.

Tags: farg‘ona vodiysidagi san’at obi… DOCX 16 pages Free download Telegram