registon majmuasi

DOCX 10 стр. 479,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 10
registon majmuasi reja kirish i bob. registon majmuasining paydo bo‘lishi va tarixiy ahamiyati ii bob. registon majmuasining asosiy obidalari iii bob. me’morchilik va san’at xususiyatlari iv bob. registon majmuasining bugungi kundagi ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish o‘zbekiston hududi qadimdan sharq va g‘arbni bog‘lovchi buyuk yo‘llar, madaniyatlar chorrahasi bo‘lib kelgan. bu hududda ko‘plab sivilizatsiyalar shakllanib, o‘zining boy tarixiy va madaniy merosini qoldirgan. samarqand shahri ana shu merosning yorqin timsollaridan biri sifatida dunyoga mashhur. tarixiy manbalarda “sharqning gavhari” deb ta’riflangan samarqand nafaqat siyosiy, balki ilmiy, diniy va madaniy markaz sifatida ham alohida o‘rin egallagan.samarqandning eng mashhur tarixiy majmualaridan biri – bu registon maydoni va undagi obidalar hisoblanadi. “registon” so‘zi “qumli maydon” degan ma’noni anglatib, o‘tmishda shaharning markaziy maydoni sifatida xizmat qilgan. bu yerda davlatning muhim siyosiy qarorlari e’lon qilingan, xalq yig‘inlari o‘tkazilgan, savdo-sotiq markazi sifatida faoliyat yuritgan. shunday qilib, registon o‘z davrida faqat me’moriy inshoot emas, balki butun shahar hayotining yuragi bo‘lgan.temuriylar …
2 / 10
buyurib, registonning go‘zal me’morchiligi va tarixiy qadrini o‘z ko‘zlari bilan ko‘rish imkoniga ega bo‘ladilar. shu bois, registon haqida tadqiqot olib borish, uning tarixiy ahamiyatini o‘rganish va yosh avlod ongida qadriyat sifatida mustahkamlash dolzarb masalalardan biridir.shu ma’noda, ushbu ishda registon majmuasining kelib chiqishi, asosiy obidalari, me’moriy xususiyatlari va bugungi kundagi ahamiyati haqida batafsil so‘z yuritiladi. registon majmuasining paydo bo‘lishi va tarixiy ahamiyati registon majmuasi – bu o‘zbekistonning samarqand shahridagi eng mashhur va qadimiy me’moriy yodgorliklaridan biri bo‘lib, u butun jahon miqyosida islomiy sharq me’morchiligining cho‘qqi hisoblanadi. bu majmua nafaqat arxitektura va san’atning, balki tarixiy, madaniy va ilmiy merosning ham timsoli sifatida tanilgan. registon maydoni, o‘zining o‘rta asrlardagi markaziy o‘rni va temuriylar davridagi gullab-yashnashi bilan, insoniyat madaniyatining eng muhim qismlaridan biriga aylangan. ushbu bobda biz registonning paydo bo‘lishi, uning nomi va ma’nosi, tarixiy manbalardagi qo‘llanilishi, shuningdek, amir temur va uning vorislari davrida samarqandning markaziy maydoni sifatidagi ahamiyati, hamda qurilish bosqichlari haqida batafsil …
3 / 10
biroq, samarqand registoni o‘zining noyobligi bilan ajralib turadi, chunki u oddiy bozor yoki yig‘in joyi emas, balki madaniy va siyosiy hayotning markazi bo‘lgan.tarixiy manbalarda registon nomi ilk bor xii–xiii asrlarda zikr etiladi. masalan, arab geografi va sayyohi yaqut al-hamaviy (1179–1229) o‘zining “mu‘jam al-buldān” (mamlakatlar lug‘ati) asarida samarqandning markaziy maydonini “qumli joy” deb ta’riflaydi va u yerda savdo va diniy marosimlar o‘tkazilishini eslatib o‘tadi. xususan, u bu maydonni shahar aholisining yig‘ilish joyi sifatida tasvirlaydi, bu yerda xonlarning farmonlari e’lon qilinardi. shuningdek, xiii asrda yozgan boy xo‘ja ahmad yasaviy va uning izdoshlari asarlarida ham registon kabi maydonlar haqida gap boradi, ammo samarqandga xos emas.temuriylar davriga kelib, registon nomi yanada keng tarqaladi. amir temurning o‘zining “tuzukāt-i temurī” (temuriy yozuvlari) asarida samarqandning markaziy maydoni “registon” deb ataladi va u shahar qurilishining asosiy qismi sifatida ko‘rsatiladi. bu yerda temur o‘zining buyuk shaharsozlik loyihalarini amalga oshirgan, masalan, bibi-xonim masjidini qurdirgan va registon atrofini bezatgan. xv asrda …
4 / 10
qo‘llanilishi nafaqat geografik, balki ramziy ahamiyatga ega. qumli joy sifatida u o‘tkin-kuchkinlikni, savdo va madaniy almashinuvni ifodalaydi. silk road (ipak yo‘li) yo‘nalishida joylashgan samarqand uchun bu nom tabiiy edi, chunki qum cho‘llari atrofini o‘rab turardi. tarixiy manbalarda registon ko‘pincha siyosiy va diniy voqealar bilan bog‘lanadi: masalan, xiv asrda temurning dushmanlarini jazolash joyi bo‘lgan, xv asrda esa ilmiy munozaralar o‘tkazilgan. bu yerda nafaqat qirollik farmonlari e’lon qilingan, balki xalq bayramlari va diniy marosimlar ham o‘tkazilgan. amir temur va temuriylar davrida samarqandning markaziy maydoni sifatida ahamiyati amir temur (1336–1405) va uning vorislari – temuriylar davri o‘rta osiyo tarixidagi eng yorqin davrlardan biri bo‘lib, samarqand shahri bu davrda jahon poytaxtiga aylandi. registon maydoni esa shu davrda shahar hayotining markaziy nuqtasi bo‘ldi. temur samarqandni o‘z imperiyasining ma’naviy va siyosiy yuragi qilib qurdi, va registon bu jarayonning asosiy qismi edi. u nafaqat savdo va bozor markazi, balki siyosiy, diniy va madaniy voqealar o‘tkaziladigan joy bo‘ldi. …
5 / 10
n.uchinchidan, diniy va madaniy ahamiyat: temuriylar davrida registon diniy marosimlar va bayramlar o‘tkaziladigan joy bo‘ldi. temur bibi-xonim masjidini registon yaqinida qurdirgan, va bu majmua diniy ta’limning markazi bo‘ldi. ulug‘bek, temurning nabirasi, registonni ilmiy markazga aylantirdi. uning davrida (1409–1449) maydon astronomiya, matematika va falsafa o‘rganiladigan joy bo‘ldi. ulug‘bekning rasadxonasini registon yaqinida qurganligi bu yerning ilmiy ahamiyatini oshirgan. temuriylar davrida registon shahar aholisining ijtimoiy hayoti uchun ham muhim edi: u yerda adabiyot kechalari, musiqiy ijrolar va sport musobaqalari o‘tkazilgan. masalan, temurning o‘limidan keyin uning vorislari – shohruh va ulug‘bek – registonni madaniy loyihalar uchun ishlatganlar.registonning temuriylar davridagi ahamiyatini baholash uchun uning shahar rejasidagi o‘rnini ko‘rib chiqish lozim. samarqandning markaziy o‘qi registon orqali o‘tgan, va u bibi-xonim masjidi, gur-amir maqbarasi va boshqa yodgorliklar bilan bog‘langan. bu maydon shahar mudofaasining ham bir qismi edi, chunki atrofida devorlar qurilgan. temuriylar davrida registonning maydoni taxminan 275x200 metrni tashkil etgan, va u qum bilan qoplangan bo‘lib, bu …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "registon majmuasi"

registon majmuasi reja kirish i bob. registon majmuasining paydo bo‘lishi va tarixiy ahamiyati ii bob. registon majmuasining asosiy obidalari iii bob. me’morchilik va san’at xususiyatlari iv bob. registon majmuasining bugungi kundagi ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish o‘zbekiston hududi qadimdan sharq va g‘arbni bog‘lovchi buyuk yo‘llar, madaniyatlar chorrahasi bo‘lib kelgan. bu hududda ko‘plab sivilizatsiyalar shakllanib, o‘zining boy tarixiy va madaniy merosini qoldirgan. samarqand shahri ana shu merosning yorqin timsollaridan biri sifatida dunyoga mashhur. tarixiy manbalarda “sharqning gavhari” deb ta’riflangan samarqand nafaqat siyosiy, balki ilmiy, diniy va madaniy markaz sifatida ham alohida o‘rin egallagan.samarqandning eng mashhur tarixiy majmualaridan biri – bu regi...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOCX (479,2 КБ). Чтобы скачать "registon majmuasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: registon majmuasi DOCX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram