ubaydulla asadullakho'jaevning matbuotdagi faoliyatiga mahmudkho'ja behbudiyninig ta'siri

PPTX 13 стр. 6,4 МБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,4 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

ubaydulla asadullaxo'jaevning matbuotdagi faoliyatiga mahmudxo'ja behbudiyning ta'siri ubaydulla asadullaxo'jaevning matbuotdagi faoliyatiga mahmudxo'ja behbudiyning ta'siri milliy zulmga qarshi.... turkiston xalqlarining boy ijtimoiy-falsafiy, madaniy taraqqiyotida xix asrning oxiri va xx asrning boshlaridagi davr mafkuraviy harakat shakllarining xilma-xilligi, inqilobiy kurash g'oyalarining suronli shiddati bilan ajralib turadi. bu albatta, tasodifiy emas edi. chunki turkiston xalqlari boshqa qardosh millatlar bilan birgalikda chor rusiyasining mustamlakachilik zulmidan qutulib, o'z milliy davlatchiligini barpo etish, ma'naviyat va ma'rifatda ilg'or mamlakatlar qatoridan o'rin olishi uchun kurash g'oyasi milliy ongni uyg'otayotgan jadidchilik harakatini shakllantirdi. bu harakat o'rta va yaqin sharqdagi, qrim, qozon, ufa va ozarbayjondagi qardoshlari, ismoilbek g'asprali va boshqa ko'plab qardosh xalqlarning diniy islohchilik va ma'rifatparvarlik g'oyalari bilan oziqlangan edi. chor rossiyasining o'zida turkiy musulmon xalqlarining birligi ramzi sifatida ismoilbek g'asprali ta'sis etgan "tarjumon" gazetasi tevaragida ma'rifatchilik mafkurasi shaklidagi jadidchilik harakati buyuk tarixiy shaxslar siymosini yaratdi. bular ulug' ma'rifatparvar mahmudxo'ja behbudiy va uning elkadosh safdoshlari munavvarqori abdurashidxonov, abdurauf fitrat, abdulla …

2 / 13

ar yoshlarning siyosiy kurashini rejali, qonuniy asosda olib borishga kirishadi. bu davrda yangi islohot tarafdorlari oldida milliy matbuotni tiklash, zulm va zo'ravonlikka qarshi birdamlikda harakat qilish vazifasi turardi. bu mas'uliyatni vazifaning g'oyaviy dasturini m.behbudiy va munavvarqori abdurashidxonov ishlab chiqadi. “sadoi turkiston” gazetasi dastur rejalaridan biri aholiga kitob nashr etib, tarqatish, milliy gazetalar chop etish va teatr tamoshalari tashkil etishdan iborat bo'lgan. 1913 yil 15 aprelda behbudiyning mas'ul muharrirligi ostida samarqand jadidlarining to'ng'ich gazetasi "samarqand" nomi bilan chiqa boshladi. . gazeta turkiston o'lkasida, buxoro va xiva xonligi hududlarida, afg'onistonda mashhur bo'lib ketdi. ammo islohotlar, ozodlik, ma'rifat g'oyalarini tarannum etgan maqolalar gazeta sahifalaridan keng o'rin olgani uchun, chor hukumatining mustamlakachi ma'muriyati uni siquvga oladi. mahmudxo'ja behbudiy 1913 yilning 17 sentyabrida gazetani to'xtatishga majbur bo'ladi. shundan keyin munavvarqori va ubaydulla asadullaxo'jaev bilan kelishgan holda, “samarqand” gazetasining obunachilaridan foydalanib, toshkentda yangi nomda gazeta chiqarish harakatini boshlashadi. maslak va maqsad.... gazeta vositasi bilan ona yurti …

3 / 13

hbudiyning tabrigi 1914 yilning 4 aprel kuni toshkentdagi v.m.ilin bosmaxonasida "sadoi turkiston" gazetasining i-soni bosilib chiqadi. millat va matbuot fidoyisi mahmudxo'ja behbudiy nashr qilinayotgan "sadoi turkiston" ning chiqarilishiga bag'ishlab "oyina" jurnalida chop ettirgan qutlovida quvonchini ichiga sig'dirolmay "bor bo'lsin millat! yashasin, taraqqiyparvar yoshlar, fidokor tujjoru muharrirlar! obod bo'lsin vatan!" deya xitob qilgan edi. vatan tarjumoni... u ubaydullaxo'ja asadullaxo'jaev tashabbusini qizg'in olqishlab, "sadoi turkiston" gazetasi ijodiy jamoasiga o'zining samimiy tilaklarini izhor etadi. "sadoi turkiston" gazetasining birinchi sonida muharrir u.asadullaxo'jaev gazetaning maqsad va maslagini bayon etib rus va o'zbek tillarida yozilgan maqolasi bilan qatnashgan. u bunyod etilgan gazeta millatni zabunlikdan qutqarish maqsadiga xizmat qilajagini asoslab, yozadi: "… biz turkistonliklar na zamonga qarab harakat qilurmiz, na din va shariatimizga suyanurmiz, na tariximizdan ibrat olurmiz… bizim shul qadar g'aflat va jaholatimizni ko'ra turib yanada sabr va qanoat ila sukut etmay muqaddas vatanimiz va mehribon onamiz bo'lg'on turkistonga ko'p og'ir keldi.shul sababli ul o'zining dildan …

4 / 13

bular “vazifamiz mushtarak”, “shariat va qonun”, “bizga yolg'uz o'g'rilik yoki gadolik qolur”, “bolalarimizning baxtsizligiga kimlar sabab?”, “vatan muhorabasi”, “yubileyg'a hozirlanuv” va hakozo.. ushbu maqolalarida ubaydulla asadullaxo'jaev xalqning huquqiy madaniyatini oshirishga, mustabidlik zulmining bor kirdikorlarini ochib tashlashga harakat qilgan . gazetaning 1914 yil 6, 27 may, 26 noyabr sonlarida “oyna” jurnali mundaridasiga oid e'lon va reklamalar berib borilgan.”oyna” jurnalida ham “sadoi turkiston” gazetasi mushtariylariga e'lonlar taqdim etilgan.bundan ko'rinib turibdiki, mahmudxo'ja behbudiy garchi samarqand shahrida ijod qilgan bo'lsa ham doimiy ravishda ubaydulla asadullaxo'jaeva, munavvarqori, abdulla avloniy kabi millat fidoyilari bilan aloqada bo'lgan, ulardan o'z maslahati va yordamini ayamagan. jaholatdan qutqaring millatni... shu bois ham ubaydulla asadullaxo'jaev gazeta vositasi bilan el va xalqni eng og'ir kishanlardan, g'aflat va jaholatdan qutqarishni o'z oldiga maqsad qilib qo'ydi. “sadoi turkiston” o'zbek publitsistikasining shakllanishi va rivojlanishida beshik bo'ldi. u millatni mahv va inqirozdan qutqarmoq uchun zamona ilmini, maorifini o'rganmoq lozim, degan xulosaga keldi. bu yo'lda u ulug' …

5 / 13

.png image9.png image10.png /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ubaydulla asadullakho'jaevning matbuotdagi faoliyatiga mahmudkho'ja behbudiyninig ta'siri"

ubaydulla asadullaxo'jaevning matbuotdagi faoliyatiga mahmudxo'ja behbudiyning ta'siri ubaydulla asadullaxo'jaevning matbuotdagi faoliyatiga mahmudxo'ja behbudiyning ta'siri milliy zulmga qarshi.... turkiston xalqlarining boy ijtimoiy-falsafiy, madaniy taraqqiyotida xix asrning oxiri va xx asrning boshlaridagi davr mafkuraviy harakat shakllarining xilma-xilligi, inqilobiy kurash g'oyalarining suronli shiddati bilan ajralib turadi. bu albatta, tasodifiy emas edi. chunki turkiston xalqlari boshqa qardosh millatlar bilan birgalikda chor rusiyasining mustamlakachilik zulmidan qutulib, o'z milliy davlatchiligini barpo etish, ma'naviyat va ma'rifatda ilg'or mamlakatlar qatoridan o'rin olishi uchun kurash g'oyasi milliy ongni uyg'otayotgan jadidchilik harakatini shakllantirdi. bu harakat o'rta va...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPTX (6,4 МБ). Чтобы скачать "ubaydulla asadullakho'jaevning matbuotdagi faoliyatiga mahmudkho'ja behbudiyninig ta'siri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ubaydulla asadullakho'jaevning … PPTX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram