vegetativnervsistemasi(vns)

PPTX 62 pages 15,7 MB Free download

62 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 15,7 MB

Fayl turi PPTX

Pages 62

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 62

ma'ruza № 6 lektsiya № 6 vegetativ nerv sistemasi (vns) reja: vns ni tuzilishi. vns ni vazifasi. vns patologiyasi. vns zararlanish sindromlari. maqsad: talabalarni vns ni zararlanish sindromlarini aniqlash va topik tashxis qo'yishga o'rgatish. vazifalari: talabalarni vns segmentar va segment usti qismining tuzilishi va vazifasi bilan tanishtirish. 2. vns patologiyasi va zararlanish sindromlari bilan tanishtirish. 1800 yil frantsuz anatomi bish nerv sistemasini 2 qismga bo'lgan: vegetativ nerv sistemasi animal nerv sistemasi uning fikricha animal nerv sistemasi, asosan, hayvonat dunyosiga xos bo'lib, uning vazifasiga tashqi muhit ta'sirotlarni qabul qilish, ixtieriy harakatlarni ta'minlab berish, odamda esa yana nutqni tashkil etadi. vegetativ nerv sistemasi hayvon va o'simlik dunyosiga xos bo'lib, modda almashish protsesslarini boshqaradi. vegetativ nerv sistemasining tuzilishi vns segmentar qism simpatik nerv tizimi parasimpa-tik nerv tizimi segment usti qismi limbiko-retikulyar kompleks vegetativ nerv sistemasi segmentar simpatik nerv sistemasi simpatik nerv sistemasini orqa miyaning yon shoxlarida (s8–d1-12, l 1-3 segmentlar) joylashgan simpatik hujayralar …

2 / 62

nchi ko'krak tugunchasi bilan qo'shilgan holda bo'lib, yulduzsimon tuguncha deyiladi. qolganlari 10-12 ko'krak, 3-4 qorin bo'shlig'i, 4-chanoq simpatik tugunchalariga bo'linadi. orqa miya yon shoxchalari simpatik hujayralarining va simpatik tugunchalarining somatik proektsiyasi. orqa miyaning s8-d3 segmentlari bosh va yuzni, d4-7 segmentlari qo'llarni, d8-10 segmentlari tanani, d11-l2 segmentlari oyoqlarni simpatik innervatsiyasini ta'minlaydi. simpatik zanjirdan chiqqan tolalar postganglionar yoki kulrang bog'lovchi tolalar nomini oladi. 1. yuqorigi bo'yin simpatik tugunchadan chiquvchi postganglionar tolalar uyqu arteriyasi bilan birgalikda bosh va yuzni simpatik innervatsiyasini ta'minlashga yo'naladilar. yuqorigi bo'yin tugunchasi diafragmal, hiqildoq, til osti nervlari, yutqun, qizilo'ngach, yurak nerv chigallari, uyqu arteriyasining simpatik chigallari bilan bog'liqdir. 2. o'rta bo'yin simpatik tuguni orqa miyaning s4-7 ildizchalari, qalqonsimon bez, yurak va o'mrov osti arteriyasining periarterial chigali bilan bog'langan. 3. pastki bo'yin yoki yulduzsimon tuguncha orqa miyaning s7-8 ildizchalari, qaytuvchi nerv, qalqonsimon bez, yurak, ko'krak bezi, uyqu, o'mrov osti va umurtqa arteriyasining periarterial nerv chigallari (frank nervi) bilan bog'liq bo'ladi. …

3 / 62

hap va ung kuesh chigali (korin miyasi) va boshka prevertebral tugunlarda korin nervining tarkibiga kiruvchi, simpatik zanjir tugunlarida tugamagan postganglionar tolalar tugaydi bu erdan parasimpatik neyronlarning aksonlari xam boshlanadi. korin bushligida va kichik chanokda joylashgan prevertebral tugunchalardan (chigallardan) boshlangan vegetativ (simpatik va parasimpatik) tolalar yurak, oshkozon-ichak va boshka organlarning devorida joylashgan intramural tugunlarda eki tugridan-tugri shu organlarning devorida tugaydi va shu organning vegetativ innervatsiyasini tayinlaydi. orqa miyaning yon shoxchalarida, paravertebral tugunchalar zanjirida joylashgan xujayralar va ulardan boshlanuvchi tolalar to prevertebral tugunchalargacha sof simpatik nerv sistemasiga ta'luklidirlar. parasimpatik nerv sistemasi orka miyada joylashgan markazlariga orka miya dumgaza kismining 3-5 segmentlarining en shoxlari kiradi. uning miya ustuni soxasidagi markazlariga iii juft bosh miya nervining mayda xujayrali juft yakubovich yadrosi va tok perliya yadrolari, vii, ix, x bosh miya nervlarining vegetativ yadrolari kiradi orka miya dumgaza kismining preganglionar tolalari chanok nervini tashkil kilib, prevertebral chigalga (tugunchaga) kelib tugaydi. bu erdan boshlanuvchi postganglionar tolalar …

4 / 62

pifiz. limbikoretikulyar tizim bosh miya asosi, xidlov yuli, gippokamp, kamarsimon egat, kadoksimon tana, gipofiz, epifiz, bodomsimon yadro, kuruv dungligini oldingi kismi, gipotalamik soxa yadrolari (32 juft) retikulyar formatsiya vegetativ nerv sistemasining bu oliy kismi simpatik va parasimpatik turlariga bulinmaydi, chunki klinik va eksperimental tekshirishlar gipotalamik soxada joylashgan 32-34 juft yadrolarni anik antogonistik faoliyatlari borligini isbotlay olmadi. shunga karamay ba'zi vegetologlarning taxminiy fikricha gipotalamik soxaning orka kismida joylashgan yadrolar kuzatilganda simpatik, oldingi kismidagilari esa parasimpatik reaktsiya yuz beradi. vegetativ nerv sistemasining fiziologiyasi. ichki organlar faoliyatini vaziyatga karab ma'lum me'yorda bajarilishini, organizmning xamma tukimalarining trofikasini, gomeostatik muvozanatini saklab turadi. organizm ichki muxitining doimiy saklanib turilishi vegetativ nerv sistemasining asosiy vazifasidir, organizmda kechadigan fizik va ximik xolatlarni optimal darajada saklanishini xam vegetativ nerv sistemasi ta'minlaydi, 2. vegetativ nerv sistemasi kishi organizmning ruxiy va jismoniy xolatini ta'minlaydi. organizm uchun xavf tugilganda, murakkab sport mashgulotlarini bajarish paytida, jismoniy ish bajarish, ilmiy tafakkur kilish vaktida etarli …

5 / 62

h sinovi: buning uchun bemor yotgan xolida qon bosimi va pulsi o'lchanadi. so'ng u bir qo'l kaftini sovuq suvga (14 0s) 1 minut solib turadi. so'ng puls va qon bosimi yana o'lchanadi . agar qon bosimi 20mm simob ustunidan kuproq oshsa, bu yaqqol simpatik, 10mm dan kam oshgan bo'lsa o'rtacha simpatik, qon bosim pasaysa parasimpatik reaktsiya xisoblanadi. danini – ashnerning kuz-yurak refleksi. soglom odamni kuz olmasiga bosilsa yurak kiskarishi bir minutda 6-12 martobaga sekinlashadi. agar bu kursatkich 12-16 marotaba sekinlashsa, bu parasimpatik nerv sistemasi tonusi oshganini, yurak kiskarishi tezlashsa eki sekinlashish kuzatilmasa bu simpatik nerv sistema tonusi oshganini kursatadi. solyar refleksi. normada chalkancha yotgan odam qornini yuqori kismiga 20-30 sek bosilsa, yurak qisqarishi 4-12 taga sekinlashadi. bu ko'rsatkich normadan boshqacha o'zgarishi ashner refleksi kabi taxlil etiladi. ortoklinostatik sinama tekshirish ikki priemda olib boriladi. yurak kiskarishi yotgan vaktda xisoblanib, sung tez turish suraladi, va yana yurak kiskarishi sanaladi (ortostatik sinov). bunda …

Want to read more?

Download all 62 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "vegetativnervsistemasi(vns)"

ma'ruza № 6 lektsiya № 6 vegetativ nerv sistemasi (vns) reja: vns ni tuzilishi. vns ni vazifasi. vns patologiyasi. vns zararlanish sindromlari. maqsad: talabalarni vns ni zararlanish sindromlarini aniqlash va topik tashxis qo'yishga o'rgatish. vazifalari: talabalarni vns segmentar va segment usti qismining tuzilishi va vazifasi bilan tanishtirish. 2. vns patologiyasi va zararlanish sindromlari bilan tanishtirish. 1800 yil frantsuz anatomi bish nerv sistemasini 2 qismga bo'lgan: vegetativ nerv sistemasi animal nerv sistemasi uning fikricha animal nerv sistemasi, asosan, hayvonat dunyosiga xos bo'lib, uning vazifasiga tashqi muhit ta'sirotlarni qabul qilish, ixtieriy harakatlarni ta'minlab berish, odamda esa yana nutqni tashkil etadi. vegetativ nerv sistemasi hayvon va o'simlik dunyosiga xos...

This file contains 62 pages in PPTX format (15,7 MB). To download "vegetativnervsistemasi(vns)", click the Telegram button on the left.

Tags: vegetativnervsistemasi(vns) PPTX 62 pages Free download Telegram