kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalari

PDF 19 pages 653.4 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 653.4 KB

File type PDF

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

13-mavzu. kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalari reja: 1. tarmoq tushunchasi va uning ahamiyati; 2. kompyuter tarmoqlarida ma'lumotlarni uzatish 3. lokal, mintaqaviy va global kompyuter tarmoqlari; 4. tarmoq topologiyalari dunyoda ko„plab kompyuter tarmoqlari (kt) ishlab turibdi. bulardan ba‟zilari bilan tanishamiz. 1957 yil arpa (advanced research projects agency) tashkiloti tuzildi. 1960 - yillar oxirida darpa (defense advanced research projects agency), 1969 yilda (aqshning mudofaa ministrligi tomonidan tashkil qilingan eng eski ktlari hisoblanadi) arpanet(advanced research projects agency network) tajriba tarmog„ini tashkil etish haqida qaror qabul qildi. ilk bor tarmoq 1972 yilda namoyish etildi. u 40 ta kompyuterdan iborat bo„lib, asosiy tuzilish prinsipi tarmoqdagi barcha kompyuterlarning teng xuquqli bo„lishi edi. 1975 yil arpanet tajriba tarmog„i maqomini harakatdagi (amaliy) tarmoq maqomiga o„zgartirdi (1989 yil – arpanet mustaqil tarmoq sifatida tugatildi). uning afzalligi – tarkibida turli turdagi kompyuterlar bor tarmoq bilan ishlash qobiliyatiga egaligidir. u keyinchalik boshqa ktlari bilan birlashtirilib, internetning qismi sifatida ishlatila boshlandi. xozirda …

2 / 19

uzoqdan turib ishlashini ta‟minlashdan iborat. kompyuterlarni bir-biri bilan bog„lash. kompyuterlar orasida ma‟lumot almashish va umumiy masalalarni birgalikda yechish uchun komyuterlarni bir-biri bilan bog„lash ehtiyoji paydo bo„ladi. kompyuterlarni bir-biri bilan bog„lashda ikki xil usuldan foydalaniladi: 1. kabel yordamida bog„lash. bunda kompyuterlar bir-biri bilan koaksial, o„ralgan juftlik kabeli (utp) yoki shisha tolali kabellar orqali maxsus tarmoq plata yordamida bog„lanadi. 2. simsiz bog„lanish. bunda kompyuterlar bir-biri bilan simsiz aloqa vositalar yordamida, ya‟ni radio to„lqinlar, infraqizil nurlar, wifi va bluetooth texnologiyalari yordamida bog„lanadi. bir-biri bilan bog„langan kompyuterlarning bunday majmuasi kompyuter tarmog„ini tashkil etadi. tarmoq tushunchasi va uning ahamiyati. tarmoq - kompyuterlar, terminallar va boshqa qurilmalarning ma‟lumot almashishni ta‟minlaydigan aloqa kanallari bilan o„zaro bog„langan majmui. kompyuterlar aro ma‟lumotlarni almashishni ta‟minlab beruvchi bunday tarmoqlar kompyuter tarmoqlari deb ataladi. tarmoq orqali axborotlarni uzoq masofalarga uzatish imkoniyati qujudga keldi. tarmoq axborotlarni uzatish, alohida foydalanilayotgan kompyuterlarni birgalikda ishlashini tashkil qilish, bitta masalani bir nechta kompyuter yordamida yechish imkoniyatlarini beradi. …

3 / 19

mpyuterlar asosiy kompyuterning (server) ma‟lumotlaridan foydalanish yoki o„z ma‟lumotlarini asosiy kompyuter xotirasiga joylashtirish mumkin;  print server xizmati. bunda tarmoqdagi barcha kompyuterlar o„z ma‟lumotlarini xizmat joriy qilingan kompyuter boshqaruvi orqali qog„ozga chop qilishi mumkin;  proksi server xizmati. bunda tarmoqqa ulangan barcha kompyuterlar xizmat joriy qilingan kompyuter boshqaruvi orqali bir vaqtda internet yoki boshqa xizmatlardan foydalanishi mumkin;  kompyuter va foydalanuvchi boshqaruvi xizmati. bunda tarmoqqa ulangan barcha kompyuterlarning va ularda qayd qilingan foydalanuvchilarning tarmoqda o„zini tutishi hamda faoliyat yuritishi belgilanadi va nazorat qilinadi. kompyuter tarmoqlarida ma'lumotlarni uzatish internet orqali ma'lumot jo`natganingizda, u ko`zlangan manzilga osongina etib borgandek tuyuladi. aslida bu juda murakkab jarayon. internet orqali ma'lumot uzatganingizda kompyuterlar internet bo`ylab ma'lumot uzatishda foydalanadigan tcp (transmission control protocol – uzatishni boshqarish protokoli) protokoli ma'lumotni avval kichikroq bo`laklar – paketlarga bo`lib chiqadi. bu paketlarda boshqa foydali ma'lumotlar ham bo`ladi-ki, ular paketlarni internet bo`ylab to`g`ri yo`naltirishga yordam beradi. sizning kompyuteringiz bu paketlarni sizning …

4 / 19

tga ega. ular bir guruh kompyuterlarni bir-biri bilan bog`lab, kompyuterlarning mahalliy tarmog`ini (local area network yoki qisqacha lan) yaratishga va kompyuterlarni bir-biriga ulana olishiga xizmat qiladi. ko`priklar mahalliy tarmoqlarni bir-biri bilan bog`laydi. ular mahalliy tarmoqqa jo`natiladigan ma'lumotlarni tarmoq ichida olib qoladi va boshqa mahalliy tarmoqdagi kompyuterga jo`natilishi kerak bo`lgan ma'lumotlarni tarmoqdan tashqariga chiqarib yuboradi. shlyuzlar ko`priklarning o`zi, lekin ular zarurat paydo bo`lganda, ma'lumotlarni bir turdan ikkinchi tarmoq uchun tushunarli boshqa turga aylantiradi. internet bo`ylab ma'lumotlar uzatilganda ular uzoq masofaga jo`natilishi mumkin. bunda esa ma'lumotlarni tashuvchi signallar so`na boshlaydi. repiterlar signallar so`nib qolmasligi uchun ma'lum masofadan keyin ularni kuchaytiradilar. marshrutizatorlar. internetdagi ma'lumotlar oqimini boshqarishda muhim ahamiyatga ega. ularning vazifasi ma'lumotlar joylangan paketlarni har doim kerakli yo`nalishda borishini ta'minlashdir. agar ma'lumotlar bitta mahalliy tarmoqqa tegishli kompyuterlar orasida uzatilsa, marshrutizatorlarning keragi yo`q, chunki hubning o`zi mahalliy oqimni boshqara oladi. marshrutizatorlar ikkita tarmoq orasida ma'lumot uzatilayotganda ishlay boshlaydilar. marshrutizatorlar paketlarni tekshirib, ularning oxirgi manzillarini …

5 / 19

ar marshrutizatorlar yordamida uzatilishi mumkin. lekin ma'lumotni bir mintaqaviy tarmoqdan ikkinchisiga uzatish kerak bo`lsa, bu ma'lumot tarmoqning kirish nuqtasi (network access point yoki qisqacha nap)ga jo`natiladi. bu nuqtadan ma'lumot magistrallar orqali katta tezlikda ikkinchi mintaqaviy tarmoqning kirish nuqtasiga uzatiladi. bu magistrallarda ma'lumotlar 155 mb/s va undan katta tezlikda uzatiladi. hozirgi kunda tezligi 10- 20 gigabit/s bo`lgan va multimedia koridorlari deb ataluvchi magistrallar mavjud. tarmoqning oraliq tugunlari (marshrutizatorlar)da har bar paketning nazorat yig`indisi qayta hisoblanadi. zaruriyat bo`lganda, oraliq tugunlarda ma'lumotlarni uzatish marshruti (yo`li) tarmoq kanallarining zo`riqishining oldini olish maqsadida o`zgartirilishi mumkin. tarmoqlar internet bilan qanday bog`lanadi? internetga chiqishning turli usullari mavjud. ulardan asosiylari quyidagilar:1)internetga ulangan mahalliy tarmoqqa ulanish.2) isp (internet service provider – internet xizmatlari provayderi) larga oddiy telefon liniyasi orqali dial up modemi orqali ulanish.3) dsl (digital subscript line – obunachining raqamli liniyasi) modemi orqali.4) keng polosali kabel orqali.5) optik tolali kabel orqali.6) sun'iy yo`ldosh orqali. 2. mahalliy tarmoqdagi kompyuterlar …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalari"

13-mavzu. kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalari reja: 1. tarmoq tushunchasi va uning ahamiyati; 2. kompyuter tarmoqlarida ma'lumotlarni uzatish 3. lokal, mintaqaviy va global kompyuter tarmoqlari; 4. tarmoq topologiyalari dunyoda ko„plab kompyuter tarmoqlari (kt) ishlab turibdi. bulardan ba‟zilari bilan tanishamiz. 1957 yil arpa (advanced research projects agency) tashkiloti tuzildi. 1960 - yillar oxirida darpa (defense advanced research projects agency), 1969 yilda (aqshning mudofaa ministrligi tomonidan tashkil qilingan eng eski ktlari hisoblanadi) arpanet(advanced research projects agency network) tajriba tarmog„ini tashkil etish haqida qaror qabul qildi. ilk bor tarmoq 1972 yilda namoyish etildi. u 40 ta kompyuterdan iborat bo„lib, asosiy tuzilish prinsipi tarmoqdagi barcha ko...

This file contains 19 pages in PDF format (653.4 KB). To download "kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlari va tarmoq … PDF 19 pages Free download Telegram