kompyuter tarmoq texnologiyalari

DOC 17 pages 506.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 506.5 KB

File type DOC

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

4. mutaxassislik masalarini echishda kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalaridan foydalanish 4.1. kompyuter tarmoqg’i va uning turlari jamiyatning hozirgi bosqichida axborot texnologiyalarining rivojlanishini kompyuter tarmoqlarisiz tasavvur etib bo‘lmaydi. kompyuter tarmog’i – aloqa kanallari orqali yagona tizimga bog’langan kompyuter va terminallar majmuasidir. tarmoqda axborotni ishlab chiqaruvchi va undan foydalanuvchi ob’ektlar tarmoq ob’ektlari deyiladi. tarmoq ob’ektlari alohida kompyuter, kompyuterlar kompleksi, ishlab chiqarish robotlari va boshqalar bo‘lishi mumkin. axborotlarning territorial joylashuviga ko‘ra kompyuter tarmoqlarini uchta asosiy sinfga bo‘lish mumkin: global tarmoqlar, regional (mintaqaviy) tarmoqlar, lokal (mahalliy) tarmoqlar. global kompyuter tarmoqlari turli mamlakatlarda, turli qit’alarda joylashgan abonentlarni birlashtiradi. abonentlar orasida aloqa bunday tarmoqlarda telefon aloqa liniyalarida, radioaloqa va kosmik aloqa tizimlari asosida amalga oshiriladi. mintaqaviy kompyuter tarmoqlari bir-biridan ancha uzoqda joylashgan biror mintaqaga tegishli abonentlarni birlashtiradi. masalan, biror shahar ichidagi yoki iqtisodiy regionda yoki alohida bir mamlakatda joylashgan abonentlarni birlashtiruvchi tarmoq. lokal (mahalliy) tarmoq kichik bir hududda joylashgan abonentlarni birlashtiradi. bunday tarmoq odatda aniq bir …

2 / 17

shqa shaharga uzatishi, uzoq masofada joylashgan biror kutubxonadagi adabiyotlar katalogini ko‘rib chiqishi, tarmoqqa ulangan abonentlar bilan konferentsiyada yoki o‘yinda ishtirok etishi mumkin. internetning asosiy yacheykasini mahalliy kompyuter tarmoqlari tashkil etadi. kompyuterlarni mahalliy tarmoqqa ulashning uch asosiy strukturasi mavjud: – halqasimon; shinali; yulduzsimon. halqasimon bog’lanishda kompyuterlar yopiq chiziq bo’yichabog’langan bo’ladi. tarmoqning kirish qismi chiqish qismi bilan ulangan bo’ladi. axborot halqa bo’yichakompyuterdan kompyuterga o‘tadi. tarmoqning shinali bog’lanishida ma’lumotlar uzatuvchi kompyuterdan shina bo’yichahar ikki tomonga uzatiladi. yulduzsimon bog’lanishda markaziy kompyuter mavjud bo‘lib, unga qolgan barcha kompyuterlar bog’langan bo’ladi. 4.2. internet haqida boshlang’ich ma’lumotlar internet – bu yagona standart asosida faoliyat ko‘rsatuvchi jahon global kompyuter tarmog’idir. uning nomi «tarmoqlararo» degan ma’noni anglatadi. u mahalliy (lokal) kompyuter tarmoqlarni birlashtiruvchi tarmoq bo‘lib, o‘zining alohida axborot maydoniga ega bo‘lgan virtual to‘plamdan tashkil topadi. internet tarmoqqa kiruvchi barcha kompyuterlarning o‘zaro ma’lumotlar almashinish imkoniyatini yaratib beradi. internetning har bir mijozi o‘zining kompyuteri orqali boshqa shahar yoki mamlakatga axborot uzatishi …

3 / 17

rinsipi 4.2-rasm. internet tarmog’ining tuzilish sxemasi. 4.2-rasmda internet tarmog’ining tuzilish sxemasi keltirilgan. uning asosida yuqori tezlikka ega bo‘lgan superkompyuterlar o‘zaro bog’lanishi mumkin. keyin esa, doimiy aloqa kanallari orqali ma’lumotlar provayderlarga, so‘ngra oddiy foydalanuvchilarga uzatiladi. internet tcp/ip (transmissions control protocol/internet protocol) asosida ishlaydi. protokol deb, internetdagi ma’lumotlarning formati, ma’lumot uzatishning o‘zaro kelishilgan qoidalari va tarmoqdagi abonentlar o‘rtasidagi ma’lumot almashinish usullari to‘plami aytiladi. internetning asosiy xizmatlari: · www (world wide web yoki butun jahon elektron tarmog’i) - internetning gipertekst ma’lumot – qidiruv tizimi; · e-mail – elektron pochta; · telnet – server va klient o‘rtasidagi aloqani boshqarish protokol va dasturlari; · ftp – fayllarni uzatish protokol va dasturlari. www ma’lumotlari www-server deb nomlanuvchi alohida kompyuterlarda joylashadi va ular alohida tashkilotlar yoki xususiy shaxslarga tegishli bo’ladi. gipermatndagi murojaatlar orqali foydalanuvchi bir xujjatdan ikkinchi xujjatga yoki veb-sahifaga tez va oson o‘tishi mumkin. wwwning asosida http (hypertext transfer protocol) gipermatnli ma’lumotlarni uzatish protokoli yotadi. 4.3. …

4 / 17

chqonchaning chap tugmasini bosiladi. ekranda dasturning quyidagi oynasi hosil bo’ladi (2.5.3 - rasm). 4.3-rasm. ms internet explorer dasturi oynasining ko‘rinishi oyna boshida menyu satri joylashgan. menyu – bu dastur bajarishi mumkin bo‘lgan amallar, ya’ni buyruqlar majmui. dastur menyusi fayl (fayl), pravka (tahrirlash), vid (ko‘rinish), izobrajenie (tasvir), servis (xizmat ko‘rsatish), spravka (ma’lumot) buyruqlaridan tashkil topgan. ikkinchi satrda esa, vositalar paneli joylashgan. internet bilan ishlaganda ko‘proq vositalar panelidan foydalaniladi. paneldagi tugmachalarning vazifalari quyidagicha: - ekranga oynaning avvalgi ko‘rinishini chiqaradi. - ekranga keyingi oynadagi ma’lumotni chiqaradi. - bajarilayotgan buyruq ishini to‘xtatadi. -ekrandagi sahifani yangilaydi, ya’ni sahifani yangitdan chiqaradi. -internet ishga tushirilganda chiqqan sahifani ekranga qaytaradi (domashnyaya stranitsa). - ma’lumotni topish xizmatini ishga tushiradi. - ko‘p ishlatiladigan sahifalar ro‘yxatini beradi. - kanallarni ekranga chiqaradi. keyingi satrda adres (manzil) maydoni joylashgan. undan keyingi satrda ma’lumotlar oynasi joylashgan. eng quyi satr holat satri deb nomlanib, unda joriy amal haqidagi ma’lumot beriladi. ms internet explorer dasturi ishini …

5 / 17

ilini quyida keltiramiz: internet provayder nomi internet saxifa manzili uzpak sarkor-telekom uzbekistan freenet naytov uznet buzton bcc ccc (nuron) dostlink eastlink eurasia netways (ccc) globalnet ishonch simus tv inform perdca gimli www.uzpak.uz www.sarkor.uz www.freenet.uz www.naytov.com www.uznet.uz www.buzton.com www.bcc.com.uz www.ccc.uz www.dostlink.net www.eastlink.uz www.eanetways.uz www.glb.net www.ishonch.uz www.simus.uz www.eanetways.com www.silg.org www.gimli.com internetda ishlash tezligi va sifati provayderga bog’liq. shuning uchun ham provayderlarni tanlashda quyidagilarni hisobga olish maqsadga muvofiq: · provayder qanday tarmoqdan foydalanadi. · qaysi tarmoqlar bilan ma’lumot almashadi, tarmoqning ma’lumotni o‘tkaza olish qobiliyati. · domen ochish imkoniyati. · ftp imkoniyatining berilishi. · elektron pochta xizmati ko‘rsatilishi. · aloqa tezligi va sifati, modemga telefon qila olish imkoniyati, provayder modemi turi (bir xil firma modemlari muntazam aloqani o‘rnatadi.). · bog’lanish va ma’lumotlarni uzatish tezligi. · texnik xizmat ko‘rsatilishi. · qo‘shimcha xizmatlar ro‘yxati va ularning bahosi. 4.6. elektron pochta xizmati internet elektron pochta (e-mail) xizmatini ham ko‘rsatadi. elektron pochta nima? elektron pochta maxsus dastur bo‘lib, …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoq texnologiyalari"

4. mutaxassislik masalarini echishda kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalaridan foydalanish 4.1. kompyuter tarmoqg’i va uning turlari jamiyatning hozirgi bosqichida axborot texnologiyalarining rivojlanishini kompyuter tarmoqlarisiz tasavvur etib bo‘lmaydi. kompyuter tarmog’i – aloqa kanallari orqali yagona tizimga bog’langan kompyuter va terminallar majmuasidir. tarmoqda axborotni ishlab chiqaruvchi va undan foydalanuvchi ob’ektlar tarmoq ob’ektlari deyiladi. tarmoq ob’ektlari alohida kompyuter, kompyuterlar kompleksi, ishlab chiqarish robotlari va boshqalar bo‘lishi mumkin. axborotlarning territorial joylashuviga ko‘ra kompyuter tarmoqlarini uchta asosiy sinfga bo‘lish mumkin: global tarmoqlar, regional (mintaqaviy) tarmoqlar, lokal (mahalliy) tarmoqlar. global kompyuter tarmoqlari...

This file contains 17 pages in DOC format (506.5 KB). To download "kompyuter tarmoq texnologiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoq texnologiyalari DOC 17 pages Free download Telegram