kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalari

PPTX 52 pages 3.2 MB Free download

52 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type PPTX

Pages 52

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 52

slayd 1 mavzu. kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalari. reja kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalari kompyuter tarmog‘i arxitekturasi. kompyuter tarmog‘ining apparat va dasturiy ta’minoti. axborot texnologiyalari va matematika kafedrasi katta o‘qituvchisi abduraxmonov o. tarmoq - kompyuterlar, terminallar va boshqa qurilmalarning ma’lumot almashishni ta’minlaydigan aloqa kanallari bilan o‘zaro bog‘langan majmuidir. kompyuterlarning o‘zaro axborot almashish imkoniyatlarini beruvchi qurilmalar majmuiga kompyuter tarmoqlari deyiladi. kompyuterlar soniga qarab tarmoqlar 3 turga bo‘linadi lokal (lan - local area network) mintaqaviy (man - metropolitan area network), global (wan-wide are network) lokal tarmoqlar bir binoda yoki bir-biriga yaqin binolarda joylashgan kompyuterlarda o‘zaro axborot almashish imkonini beruvchi tarmoq hisoblanadi. bunday tarmoqlarda axborot almashinish aloqa kabellari (ba'zan, telefon tizimi yoki radiokanal) orqali amalga oshiriladi. lokal tarmoqda axborotni uzatish uchun axborotni marshrutlash va seleksiyalash lozim bo‘ladi. marshrutlash bu — kerakli manzilga axborot blogini uzatish yo‘lini aniqlash jarayonidir. seleksiyalash — tegishli manzildagi axborotni saralash demakdir. lokal tarmoqlar seleksiyalash orqali axborotni bir abonent tizimidan …

2 / 52

si, dastur ta'minoti va bayonnomalari (protokollari) asosida tashkil etilgan, ma'lumotlar ombori va elektron jadvallar bilan jamoa bo‘lib ishlash imkonini beruvchi korxona yoki tashkilot miqyosidagi yangi axborot muhitini tashkil etuvchi kompyuter tarmog‘idir. global tarmoqni tashkil etilishi tarmoq turlari pan (personal area network) – ko'pi bilan 8ta qatnashchilar mavjud bo'lishi mumkin va radius qamrovi 30 metrgacha. lan (local area network) – 10 tadan 100 gacha foydalanuvchilar mavjud bo'lishi mumkin va radius qamrovi 100 metrgacha. can (campus area network) – o'ziga bir necha lan tarmoqlarini birlashtiradi. katta va ko'p segmentli lan hosil qilinadi. man (metropolitan area network) – shahar qamrovidagi tarmoq. 1000 metr masofani o'zida qamrab oladi va o'zida 1000 ta foydalanuvchilarni o'ziga birlashtiradi. wan (wide area network) – global kompyuter tarmog'i hisoblanadi. million abonentlarni o'zida birlashtiradi (internet) odatda lokal tarmoq quvvatliroq bo‘lgan bitta kompyuter va unumdorligi kamroq bo‘lgan bir necha kompyuterlardan tashkil topib, ularga o‘rnatilgan tarmoq platalari, bu platalarga ulangan kabellar va …

3 / 52

chisiga uzatiladi. bunday bloklar paketlar deb ataladi axborot (ma'lumotlar fayli) paket 0,5-4 kb sarlovha treyler ma'lumot (bir qismi) ma'lumotlar odatda fayllarda saqlanadi. tarmoqda fayllarni bloklarga bo‘lmasdan ikkinchi foydalanuvchiga uzatish kanalni (aloqa liniyalari) band qilishga olib keladi. bundan tashqari katta hajmdagi bloklarni yuborish ko‘p vaqt talab qiladi paket – kompyuter tarmoqlaridagi axborotning asosiy o‘lchov birligi hisoblanadi. ma'lumotlarni paketlarga bo‘lish o‘z navbatida uzatish tezligini oshiradi va tarmoqning boshqa foydalanuvchilariga tarmoqda axborot almashish imkonini beradi ma'lumotlar blokini paketlarga bo‘lishda tarmoq operatsion tizimi paketdagi ma'lumotga qo‘shimcha axborot ya'ni sarlovha va treyler qo‘shib yuboradi. sarlovha – yuboruvchi adresi, paket qaysi blokning qaysi qismiga tegishliligi xaqidagi axborotlarni saqlaydi. treyler – yuborilayotgan paketning xatosiz etib borishini tekshiruvchi axborotni o‘z ichida saqlaydi. agar xatolik bo‘lsa treyler paketni qayta yuborilishini talab qiladi kompyuter tarmoqlarida ma'lumot yuborishni tashkil etish kompyuterlar orasida ma'lumotlarni almashish parallel yoki ketma-ket amalga oshirilishi mumkin parallel ravishda ma'lumot yuborishda 1 bayt ma'lumot bir vaqtda yuboriladi.  …

4 / 52

karab bir vaqtda uzatilishi mumkin kompyuter tarmog‘i topologiyalari tarmoq topologiyasi (grekcha topos - o‘rin) — tarmoq konfiguratsiyasini tavsiflash usuli, joylashuv va tarmoq qurilmalarining biriktirish sxemasi. lokal tarmoq quyidagi strukturalarga bo‘linadi: «shinasimon» (bus network) - topologiya, «yulduzsimon»( star network) -topologiya, «xalqasimon»(ring network) - topologiya. global tarmoq strukturasi bu «daraxtsimon» topologiya; yulduzsimon topologiya ( star network) — kompyuter tarmog‘ining asosiy topologiyasi, unda barcha kompyuterlar markaziy tugunga (odatda tarmoq konsentratori) ulangan. ular tarmoq segmentini tashkil etadi. yulduz topologiyasida kompyuterlarning ulanishi xalqasimon topologiya (ring network)— bu kompyuter tarmog‘ining topologiyasi bo‘lib, unda har bir kompyuter aloqa liniyalari orqali boshqa ikkita boshqa kompyuter bilan ulangan: bittasidan faqat ma’lumot oladi, boshqasiga faqat uzatadi. xalqa topologiyasida kompyuterlarni ulanishi 24 shinasimon topologiyasi (bus network) -umumiy kabeldan iborat bo‘lib (shina yoki magistral deb ataladigan), unga barcha ishchi stansiyalar ulanadi. shina topologiyasida kompyuterlarni ulanishi kompyuter tarmog‘ining apparat va dasturiy ta’minoti. tarmoq qurilmalari — kompyuter tarmog‘ining ishlashi uchun zarur bo‘lgan qurilmalar. marshrutizator …

5 / 52

koaksial, o‘ralgan juftlik kabeli (utp) yoki shisha tolali kabellar orqali maxsus tarmoq plata yordamida bog‘lanadi. kommutatsiya paneli (kross-panel, patch-panel) —kabel sistemasining tarkibiy qismi. birlashtiruvchi raz’yomlardan tashkil topgan paneldan iborat. kommutatsiya paneli passiv tarmoq qurilmasiga kiradi. kommutatsiya paneli ko‘rinishi o‘rama juft kabel(vitaya para) (ingl. twisted pair) — aloqa kabelining turi. telefoniyada foydalaniladigan eshilgan sim juftidan iborat. u ekranlangan va ekranlanmagan bo‘lishi mumkin. ekranlangan kabel elektr magnit halaqitlariga ancha bardoshli bo‘ladi. ushbu kabelning kamchiliklari signallarning so‘nish koeffitsienti yuqoriligi va elektrmagnit halaqitlariga yuqori darajada sezgirligi, shuning uchun o‘rama juftlikdan foydalanishda faol qurilmalar o‘rtasidagi eng yuqori masofa 100 metrgacha bo‘ladi. o‘rama juft (vitaya para) kabeli va konnektorni ko‘rinishi koaksial kabel.(coaxial cable). bu kabeldan ma’lumotlar uzatishning ikkita turli tizimida foydalanilish mumkin: signalni modulyasiyalab va modulyasiyalamasdan uzatish. koaksial kabel (coaxial cable) ni ko‘rinishi optik tolali kabel (fiber-optic cable) - tarmoqda foydalaniladigan eng yangi texnologiya hisoblanadi. optik tolali kabel (fiber-optic cable) ni ko‘rinishi vosita (ulanish usuli): a) …

Want to read more?

Download all 52 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalari"

slayd 1 mavzu. kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalari. reja kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalari kompyuter tarmog‘i arxitekturasi. kompyuter tarmog‘ining apparat va dasturiy ta’minoti. axborot texnologiyalari va matematika kafedrasi katta o‘qituvchisi abduraxmonov o. tarmoq - kompyuterlar, terminallar va boshqa qurilmalarning ma’lumot almashishni ta’minlaydigan aloqa kanallari bilan o‘zaro bog‘langan majmuidir. kompyuterlarning o‘zaro axborot almashish imkoniyatlarini beruvchi qurilmalar majmuiga kompyuter tarmoqlari deyiladi. kompyuterlar soniga qarab tarmoqlar 3 turga bo‘linadi lokal (lan - local area network) mintaqaviy (man - metropolitan area network), global (wan-wide are network) lokal tarmoqlar bir binoda yoki bir-biriga yaqin binolarda joylashgan kompyuterlarda o...

This file contains 52 pages in PPTX format (3.2 MB). To download "kompyuter tarmoqlari va tarmoq texnologiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlari va tarmoq … PPTX 52 pages Free download Telegram