furqat hayoti va ijodi

PPTX 10 pages 733.9 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 733.9 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mirzayeva vazira furqat hayoti va ijodi. mirzayeva vazira furqat hayoti va ijodi. furqat (taxallusi; asl ismsharifi zokirjon mullo holmuhammad oʻgʻli) (1859, qoʻqon —1909, yorkend) — taraqqiyparvar shoir, mutafakkir, publitsist. mahallasidagi maktabda savod chiqargan, mudarris va kotiblardan xattotlik, arab tilini oʻrgangan. madrasada oʻqigan (1873—76). alisher navoiy ijodini, fors adabiyoti namoyandalari merosini chuqur oʻrgangan, fors tilini mukammal oʻzlashtirgan. 1876 yilda yangi margʻilon (hozirgi fargʻona) shahridagi savdogar togasining iltimosiga koʻra u yerga borib, savdo ishlarida unga yordamlashgan, keyinchalik oʻzi ham kichik doʻkon ochgan. ayni paytda bilimdon ziyoli sifatida kishilarning arz va iltimoslarini rasmiy mahkamalarga arizalar shaklida bitib, mirzalik ham qilgan. f. yangi margʻilonda ijodkor sifatida toʻla shakllandi, oʻz gʻazallariga “furqat” taxallusini qoʻyib, shuhrat qozona boshladi. bu yerda oʻtkazilgan yillar f.ning xalqchil dunyoqarashi, ilgʻor adabiyestetik tushunchalarining shakllanishida ham muhim bir bosqich boʻldi. 80-yillarning boshlarida f. qoʻqonga qa^tib, oila quradi va, asosan, ijodiy ish bilan shugʻullanadi. muqimiy va muhyi yetakchi boʻlgan zavqiy, nodim, nisbat, muhayyir …

2 / 10

mustamlakaga aylantirilishi voqeasiga bogʻliq holda yaratilgan: “demish xon bir kunikim, davru davronlar qayon qoldi?” misrasi bilan boshlanuvchi muxammasi ham f.ning shu davrdagi ijodi mahsulidir. toju taxtdan, shaʼnu shavkat va aʼyonlardan maxrum boʻlgan xudoyorxon nomidan bitilgan bu asar ham shoir ijodida zamonaviy ijtimoiy mavzu keng oʻrin egallaganinint isbotidir. f.ning ijodiy merosida anʼanaviy sheʼriy turlar, oʻzbek mumtoz adabiyotidagi asosiy mavzular yetakchi urin egallaydi. uning gʻazal va muxammaslari, bogʻlagan taxmislari uzining hayotiyligi, musiqiyligi, nihoyatda samimiyligi bilan oʻquvchini maftun etadi. f. sheʼrlarida onayurt tabiati va bahor goʻzalligi, joʻshqin sevgi-muhabbat va chin insoniy fazilatlar, hayot shodliklaridan quvonish va turmush tashvishlaridan shikoyat qilish, umuman, odam va olam, kishilarning maʼnaviy dunyosi, mehri va qahri yaqqol tasvirlangan. mac, “bahor ayyomida gulgasht etarga bir chaman boʻlsa”, “umr xush oʻtmas bahor ayyomi sahro boʻlmasa”, “surmadin koʻzlar qaro, qoʻllar xinodin lolarang”, “jannatning gullaridan gulzoringiz chiroylik”, “koʻngul dardigʻa topmay boraman hargiz davo istab”, “fasli navbahor oʻldi ketubon zimistonlar” kabi misralar bilan boshlanuvchi …

3 / 10

yashash huquqini himoya qiladi, zulm va istibdodni qatʼiy qoralaydi. f. xuddi shu yillarda “xammomi xayol” risolasini yozadi. “chor darvesh” hikoyatini forschadan tarjima qiladi. “nuh manzar” nomli sheʼriy kitob yaratadi. “bulardin boʻlak har xil gʻazaliyotim fargʻona muzofotigʻa (yaʼni, yonatrof qishloqshaharlariga) va digar mamlakatlarga muntashir (mashhur) boʻldi”, deb yozadi shoir. xuddi shu yillarda f. ilk bor sheʼrlarini toʻplab, majmua holiga ham keltirgan. afsuski, shoirning oʻzi qayd etgan risola, manzuma va tarjimalari kabi bu majmua ham shu kunga qadar topilgan emas. f. taxminan 1886—87 yillarda margʻilonga borib, u yerdagi masjidi jome hujrasida istiqomat qilgan, yoru birodarlari koʻmagida kichik doʻkon ochgan boʻlsada, asosan, sheʼriyat bilan shugʻullangan, shaharning ziyolilari, jumladan, xoʻjajon rojiy, muhammad umar ulshdmyhavoiy, mulla toshboltu royiq kabi ijodkorlar bilan tanishib, adabiy suhbatlar qurgan. f. ilk bor gaz. bilan tanishib, uning “toshkent shahrida bosma boʻlgʻon”ligini shu yerda biladi. yangilikka chanqoq, taraqqiyparvar shoirda ijtimoiy hayotda yuz bergan oʻzgarishlarga, sekinasta yoyila borayotgan fan va texnika namunalariga …

4 / 10

oʻzgarishlarni mushohada etish natijasida f. dunyoqarashida jiddiy oʻzgarish boʻladi va bu hol uning ijodida oʻz badiiy ifodasini topadi — maʼrifatparvarlik, yevropacha ilmmadaniyat, fantexnikaga xayrixohlik shoir sheʼrlarining yetakchi gʻoyasiga aylana boradi. bu esa f.nint koʻp asrli oʻzbek adabiyotiga yangi mavzular, yangi gʻoyalar olib kirishiga zamin boʻldi. toshkentda ochilgan erlar gimnaziyasi, maorif muassasalari, madaniyat va sanʼat oʻchoqlarini, tobora koʻproq kirib kelayotgan fantexnika yangiliklarini kuzatish oqibatida uning “ilm xosiyati”, “gimnaziya”, “vistavka xususida”, “akt majlisi xususida”, “toshkent shaxrida boʻlgʻon nagʻma bazmi xususida”, “suvorov” va boshqa asarlari maydonga keldi va ularning barchasi 1890 yillarda “turkiston viloyatining gazeti”da chop qilindi. barkamol lirikasi, jozibali nasri va ggublitsistikasi bilan 19-asr oxiri va 20-asr boshlaridagi milliy adabiyotimiz rivojiga ulkan hissa qushgan f. onavatanidan uzoqda vafot etdi. uning jasadi yorkendning dongdor qabristoniga koʻmilgan. 1990 yil shoir qabri ustiga maqbara qurilgan. f.ning sheʼrlari kitob holida dastlab 1913 yilda muqimiy sheʼrlari bilan birga bayoz holida toshbosmada bosilgan edi, 50—80-yillarda koʻp bor nashr …

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "furqat hayoti va ijodi"

mirzayeva vazira furqat hayoti va ijodi. mirzayeva vazira furqat hayoti va ijodi. furqat (taxallusi; asl ismsharifi zokirjon mullo holmuhammad oʻgʻli) (1859, qoʻqon —1909, yorkend) — taraqqiyparvar shoir, mutafakkir, publitsist. mahallasidagi maktabda savod chiqargan, mudarris va kotiblardan xattotlik, arab tilini oʻrgangan. madrasada oʻqigan (1873—76). alisher navoiy ijodini, fors adabiyoti namoyandalari merosini chuqur oʻrgangan, fors tilini mukammal oʻzlashtirgan. 1876 yilda yangi margʻilon (hozirgi fargʻona) shahridagi savdogar togasining iltimosiga koʻra u yerga borib, savdo ishlarida unga yordamlashgan, keyinchalik oʻzi ham kichik doʻkon ochgan. ayni paytda bilimdon ziyoli sifatida kishilarning arz va iltimoslarini rasmiy mahkamalarga arizalar shaklida bitib, mirzalik ham qilgan. f. ...

This file contains 10 pages in PPTX format (733.9 KB). To download "furqat hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: furqat hayoti va ijodi PPTX 10 pages Free download Telegram