buddaviylikning tarixi

PPTX 24 pages 3.9 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

prezentatsiya powerpoint buddaviylikning tarixi buddaviylik asoschisining shaxsi. buddaviylik ta'limoti meditatsiya. buddaviylikning tarqalishi. o’rta osiyoda buddaviylik reja : eramizdan avvalgi vi - v asrlarda hindistonda yuzaga kelgan; uchta dunyo dinlari ichida eng qadimiysi hisoblanadi; hozirgi kunda dunyoda buddistlar soni taxminan 400 mln.ga yaqin hisoblanadi buddaviylik janubiy, janubi-sharqiy va sharqiy osiyo mamlakatlari; shri- lanka, hindiston, nepal, butan;  xitoy, singapur, malayziya, mongoliya, koreya;  vyetnam, yaponiya, kombodje, birma, tayland;  laosda va qisman yevropa va amerika qit'alarida; rossiyaning shimoliy mintaqalari- buryatiya, qalmiqistonda istiqomat qiladilar. siddxartxa- shaxsiy ismi, gautama - urug‘ ismi, shakyamuni- shaklar yoki shakiya qabilasidan chiqqan donishmand, budda– nurlangan (ismlar ichida eng mashxuri shu ismdan dinga buddizm nomi berilgan ), tadxagata- shunday qilib shunday ketgan, djina- g‘olib, bxagavan- tantana qiluvchi buddaviylik asoschisi haqida xabar beruvchi folklor va badiiy adabiyotlar uning ismlari va ma'nolarini quyidagicha ta'riflaydilar  « maxavostu» - eramizning ii asrida yozilgan,  «lalitavistara» - eramizning ii-iii asrlarida yuzaga kelgan, …

2 / 24

sonalarda aytilishicha, budda ko‘p yillar davomida yer yuzidagi turli mavjudotlar qiyofasida qayta tug‘ilgan bular: birinchi haqiqat- «azob uqubat mavjuddir»  harbir tirik jon boshidan kechiradi, shuning uchun har qanday hayot- qiynoq, azobuqubatdir. ikkinchi haqiqat- «qiynoqlarning sabablari mavjuddir»  insonmoddiy narsalar yoki ma'naviy qadriyatlardan foydalanib, ularni haqiqiy va doimiy deb hisoblaydi va doimo ularga ega bo‘lishga intiladi. uchinchi haqiqat- «qiynoqlarni tugatish mumkin»  yaxshi yoki yomon niyatlar, intilishlardan butunlay uzilish nirvana (ruhning oliy maqomga erishishi) holatiga to‘g‘ri keladi. to‘rtinchi haqiqat- « qiynoqlardan qutilish yo‘li mavjuddir»  bu yo‘l- «sakkizta narsaga amal qilish, to‘g‘ri tushunish, to‘g‘ri harakat qilish, to‘g‘ri muomalada bo‘lish, fikrni to‘g‘ri jamlash» (meditatsiya). buddizm ta'limoti asosan uch qismdan iborat: meditatsiya ahloq donolik buddizm ta'limoti asosan uch qismdan iborat: meditatsiya ahloq donolik to‘g‘ri tushunish; to‘g‘ri niyat qilish; to‘g‘ri o‘zini tutish; to‘g‘ri anglash; to‘g‘ri harakat qilish; to‘g‘ri muomalada bo‘lish; to‘g‘ri fikr yuritish; to‘g‘ri gapirish. meditatsiya ahloq normalari- budda "pancha shila“ nasihati: qotillikdan …

3 / 24

ga, vii asrda tibetga, xiii asrdan xvi asrgacha mongoliyaga, xvii asrdan xviii asrlargacha buryatiya va tuvaga, xix-xx asrlarda amerika va yevropa qit'alariga buddaviylik kirib borgan. buddizmning tarqalishi buddaviylik manbalari  tripitaka (yoki tipitaka) - uch savat ma'nosini anglatadi. u uch qismdan iborat bo‘lganligi uchun shunday nom bilan atalgan. ular:  sutta-pitaka- budda targ‘ibotining haqiqiy bayoni hisoblangan sutra matnlari;  vinaya-pitaka-ruhoniylik ahloqi va xonaqohlar nizomlariga bag‘ishlangan vinaya matnlari;  abxidxarma-pitaka-buddaviylikning falsafiy va psixologik muammolarini bayon qilib berishga bag‘ishlangan abxidxarma matnlaridan iborat. buddaviylik o‘rta osiyoga kirib kelishi va keng tarqalishida buyuk ipak yo‘li muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. bu savdo yo‘li orqali sharq va g‘arb o‘rtasida madaniy almashinuvlar bo‘lib turdi. savdogarlar, budda rohiblari va boshqa sayohatchilar orqali buddaviylik ta’limoti markaziy osiyoga, shu jumladan hozirgi o‘zbekiston hududiga kirib keldi. bu davrda buddaviylikning kirib kelishi mahalliy xalqlar madaniyati va diniy hayotiga katta ta’sir ko‘rsatdi. bundan tashqari, milodiy i asrda markaziy osiyo hududida hukmronlik qilgan kushonlar …

4 / 24

’ati, ayniqsa gandxara san’ati yuksak darajada rivojlangan. gandxara san’atida yunon va hind madaniy an’analari uyg‘unlashgan holda buddaning haykallari va freskalari yaratildi. kanishka o‘z davrida buddaviylik san’atini, ibodatxonalarni va boshqa diniy inshootlarni rivojlantirishga katta e’tibor qaratganini shu dalillar yordamida bilamiz. kanishka imperiyasining hududiy kengayishi va uning buddaviylikni targ‘ib qilishi tufayli bu din markaziy osiyo, xitoy va boshqa sharqiy osiyo davlatlariga ham tarqalgan. markaziy osiyo buyuk ipak yo‘lining muhim nuqtalaridan biri bo‘lgani sababli buddaviylik bu hududga hindiston va sharqiy osiyo davlatlaridan kirib kelgan. kanishkaning islohotlari natijasida o‘zbekistondagi qadimiy baqtriya va sug‘diyona hududlarida ko‘plab buddaviylik yodgorliklari barpo etilgan. tarmita-termiz shahrida bu davrda buddizm dini va uning madaniyati hayotning barcha sohalariga tez kirib keldi. xususan, buddizm madaniyat va san’atning homiysi sifatida ko‘zga tashlanadi. buddizm dinining yirik g‘oyaviy markazlari sifatida qoratepa va fayoztepa monastirlari shu davr madaniyatining taraqqiyotidan darak beradi. xuddi shu davrda termiz shahrining maydoni 350 gektarni tashkil etadi. shahar sharqiy hududlarga qarab kengayib …

5 / 24

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buddaviylikning tarixi"

prezentatsiya powerpoint buddaviylikning tarixi buddaviylik asoschisining shaxsi. buddaviylik ta'limoti meditatsiya. buddaviylikning tarqalishi. o’rta osiyoda buddaviylik reja : eramizdan avvalgi vi - v asrlarda hindistonda yuzaga kelgan; uchta dunyo dinlari ichida eng qadimiysi hisoblanadi; hozirgi kunda dunyoda buddistlar soni taxminan 400 mln.ga yaqin hisoblanadi buddaviylik janubiy, janubi-sharqiy va sharqiy osiyo mamlakatlari; shri- lanka, hindiston, nepal, butan;  xitoy, singapur, malayziya, mongoliya, koreya;  vyetnam, yaponiya, kombodje, birma, tayland;  laosda va qisman yevropa va amerika qit'alarida; rossiyaning shimoliy mintaqalari- buryatiya, qalmiqistonda istiqomat qiladilar. siddxartxa- shaxsiy ismi, gautama - urug‘ ismi, shakyamuni- shaklar yoki shakiya qabilasidan c...

This file contains 24 pages in PPTX format (3.9 MB). To download "buddaviylikning tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: buddaviylikning tarixi PPTX 24 pages Free download Telegram