davlat moliyasi

DOCX 60 pages 2.5 MB Free download

60 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type DOCX

Pages 60

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 60

mavzu № 9 davlat moliyasi. reja: 1. davlvt byudjeti 2. davlat maqsadli jamg‘armalari 3. davlat krediti. tayanch so‘z va iboralari 1. 1. davlat byudjetining mohiyati. 2. davlat byudjetining funktsiyalari. 3. davlat byudjetining ahamiyati. 1. davlat byudjetining mohiyati. davlat byudjetining mohiyati. davlat byudjeti kishilik jamiyati taraqqiyotining ma'lum bir bosqichida paydo bo'lgan bo'-lib, uning vujudga kelishi, eng avvalo, siyosiy tashkilot sifatida davlatning vujudga kelishi bilan bevosita bog'liqdir. har bir davr ijtimoiy tuzumiga tegishli bo'lgan ishlab chiqarish munosa-batlarining asosiy belgilari davlat faoliyatining va byudjet-ning taqsimlash mexanizmi sifatidagi mazmunini belgilab (aniq-lab) beradi. hozirgi sharoitda davlat byudjeti ijtimoiy (ishlab chiqa-rish) munosabatlar(i)ning bir qismini ifoda etib, davlatning ixtiyoriga mamlakatda yaratilgan yalpi ichki mahsulot (milliy daromad)ning nisbatan kattagina qismini to'plash va uni jamiyat taraqqiyoti turli sohalarining (iqtisodiyot, maorif, sog'liqni saq-lash, fan, madaniyat, ijtimoiy ta'minot, boshqaruv, mudofaa va boshqalar) rivojlanishiga yo'naltirish imkonini beradigan mu-him taqsimlash instrumenti (vositasi)dir. o'zining mohiyatiga ko'ra, davlat byudjeti mamlakat moliya tizimining tarkibiy qismidan iborat …

2 / 60

oli faqat byudjetda katta kuch bilan namoyon bo'ladi. yagonalik (birlik) va markazlashuvning yuqori darajada ekan-ligi davlat byudjetining muhim xususiyatlaridandir. turli ma'mu-riy-hududiy byudjetlarning ko'pligiga qaramasdan ularning barchasi quyi bo'g'inlarning yuqori bo'linmalarga bo'ysunishiga ketma-ket rioya qilgan holda yagona davlat byudjetiga birlashadi. bir vaqtning o'zida byudjet resurslarini shakllantirish va ulardan foydalanishda de-mokratizm ham ta'minlanadi. chunki davlat hokimiyatining barcha organlari o'zlarining byudjet mablag'lariga ega bo'lib, bu borada ular o'zlariga tegishli bo'lgan byudjet huquqlaridan foydalana-dilar. davlat byudjetiga xos bo'lgan ana shu oxirgi ikki xarakter-li belgilar mablag'lar bilan manyovr qilish va nozik byudjet siyosa-tini amalga oshirish uchun keng imkoniyatlar yaratib beradi. davlat byudjetida, moliya tizimining boshqa bo'linmalaridan farqli o'laroq, ikki tushunchaning terminologik qo'shilishi mav-jud: 1) byudjet – iqtisodiy (moliyaviy) kategoriya sifatida; 2) byudjet – mamlakatning asosiy moliyaviy rejasi sifatida. ayrim hollarda davlat byudjetining mohiyati faqat mamlakatning aso-siy moliyaviy rejasi sifatida talqin etiladi. buni to'g'ri deb e'tirof etib bo'lmaydi. chunki iqtisodiyotga tegishli bo'lgan har qanday reja u …

3 / 60

n asosiy xulosa shundan iboratki, davlat byudjeti deyilganda, eng avvalo, ikki tushunchaning qo'shilishini tushunmoq kerak: birinchisi davlat miqyosida yalpi ichki (milliy) mahsulotni taqsimlash natijasida vujudga keladigan iqtisodiy (moliyaviy) munosabatlar (iqtisodiy kategoriya) va ikkinchisi shu kategoriyaning namoyon bo'lish shakli sifatida davlatning asosiy moliyaviy rejasi. yalpi ichki (milliy) mahsulotni taqsimlashning moliyaviy instrumenti (vositasi) sifatida davlat byudjeti boshqa xususiyat-larga ham ega. agar moliya yordamida taqsimlash qiymatning shakl-lari o'zgargan sharoitda va ko'plab oldi-sotdilar natijasida amal-ga oshirilsa, yalpi ichki (milliy) mahsulotning davlat byudjeti orqali taqsimlanishi, ma'lum darajada, har doim almashuvdan ajralgan holda sodir bo'ladi. qiymatning davlat byudjeti orqa-li harakatlanishi moddiy mahsulotning harakatidan to'liq uzila-di va sof qiymat xarakterini kasb etadi. faqat davlat byudje tidan tashqarida, byudjet resurslari sarflanayotganda yana taqsim-lash va almashuv operatsiyalarining qo'shilib ketishi sodir bo'ladi. moliya tizimining boshqa barcha bo'linmalari va boshqa iqti-sodiy (moliyaviy) kategoriyalar (baho, ish haqi, kredit va boshqa-lar) bilan chambarchas bog'liqlik ham davlat byudjetiga xos bo'lgan xususiyatdir. davlat byudjetining mohiyatini …

4 / 60

lohidaligini ham in-kor etmaydi. bu bosqichlarni bo'lish (ajratib olish) va ularni alo-hida-alohida ko'rib chiqish orqali byudjetli (byudjet orqali) taq-simlashning xarakteri, shakli va metodlari to'g'risida osonroq va aniqroq tasavvur hosil qilish mumkin. birinchi bosqichda yuridik va jismoniy shaxslarga tegishli bo'lgan pul mablag'larining bir qismini davlatning qo'lida kon-tsentratsiyalashtirish (to'plash, jamlash, olish) sodir bo'ladi. ana shu asosda mablag'larni oluvchi sifatida davlat bilan mablag'lar-ni to'lovchilar o'rtasida moliyaviy (byudjet) munosabatlar(i) vu-judga keladi. bu munosabatlar, asosan, majburiylik (imperativ-lik) xarakteriga egadir. bu bosqichdagi taqsimlash jarayonlari-ning xarakterli xususiyati shundan iboratki, byudjetga tushuvchi mablag'lar alohidalashgan (ajratib olingan) bo'lib, hali ular qat'iy aniq cheklanmagan (chegaralanmagan). ularning barchasi hozircha yagona maqsadga – umumdavlat ehtiyojlarini qondirishga – yo'nalti-rilgan. davlat pul fondining alohidaligiga aniq maqsadlarga mo'ljallangan fondlarni kristallizatsiya qilish boshlanganda bar-ham beriladi. byudjet fondini shakllantirishda ikki xil tushunchadan foy dalaniladi: 1) byudjetga to'lovlar (soliqlar, ajratmalar, bojlar va boshqalar); 2) davlat byudjetining daromadlari. bu tushunchalar bir xil ma'noni anglatadi. chunki ularning ikkalasi ham davlat …

5 / 60

na shundan, taqsimlash munosabatlariga kirishgan ishti-rokchilar (tomonlar) o'rtasidagi manfaatlarda ba'zi bir farqli jihatlar vujudga keladi. davlat byudjetning daromadlarini oshi-rishdan manfaatdor bo'lsa, bu narsa u yoki bu darajada to'lovchilar-ning (yuridik va jismoniy manfaatdorligini (qizi-quvchanligini) pasaytiradi. shaxslarning) shunday qilib, “byudjetga to'lovlar” va “davlat byudjetining daromadlari” tushunchalari yuqorida ko'rsatilgan umumiylikka ega bo'lsalar da, bir vaqtning o'zida, ular o'rtasida ob'ektiv farqlar ham mavjud. byudjetga to'lovlar xo'jalik yurituvchi sub'ektlar yoki to'lovchilar moliyasining tarkibiy elementlaridan hisoblanadi va boshqa taqsimlash munosabatlari bilan o'zaro organik bog'liq-likda ko'riladi; davlat byudjetida ular daromadlar shaklini ola-di va byudjetning sub'ektlar (xo'jaliklar) bilan byudjet muno-sabatlari keng sohalarining boshqa elementlari bilan o'zaro bog'-liqlikda tahlil qilinadi. bu holda, taqsimlanayotgan milliy da-romadning yagona qismi ikki xil iqtisodiy mazmun kasb etadi va moliya tizimining turli bo'linmalarida turli ko'rinishga ega bo'ladi. davlat byudjetining daromadlari o'zining yaxlitligi (yagona-ligi, birligi) bilan farqlanadi va ular yagona maqsadga – ijti-moiy ehtiyojlarni qondirishga xizmat qiladi. undirish metod-lari, to'lovchilarning tarkibi, to'lash muddatlari va hokazolarda …

Want to read more?

Download all 60 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat moliyasi"

mavzu № 9 davlat moliyasi. reja: 1. davlvt byudjeti 2. davlat maqsadli jamg‘armalari 3. davlat krediti. tayanch so‘z va iboralari 1. 1. davlat byudjetining mohiyati. 2. davlat byudjetining funktsiyalari. 3. davlat byudjetining ahamiyati. 1. davlat byudjetining mohiyati. davlat byudjetining mohiyati. davlat byudjeti kishilik jamiyati taraqqiyotining ma'lum bir bosqichida paydo bo'lgan bo'-lib, uning vujudga kelishi, eng avvalo, siyosiy tashkilot sifatida davlatning vujudga kelishi bilan bevosita bog'liqdir. har bir davr ijtimoiy tuzumiga tegishli bo'lgan ishlab chiqarish munosa-batlarining asosiy belgilari davlat faoliyatining va byudjet-ning taqsimlash mexanizmi sifatidagi mazmunini belgilab (aniq-lab) beradi. hozirgi sharoitda davlat byudjeti ijtimoiy (ishlab chiqa-rish) munosabatlar(i)ni...

This file contains 60 pages in DOCX format (2.5 MB). To download "davlat moliyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat moliyasi DOCX 60 pages Free download Telegram