davlat moliyasi

DOCX 1 page 80.7 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 80.7 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

9-mavzu: davlat moliyasi 1. davlat moliyasining mohiyati va ahamiyati 2. davlat moliyasining tarkibi 1. davlat moliyasining mohiyati va ahamiyati zamonaviy iqtisodiyot davlat moliyasisiz faoliyat ko‘rsata olmaydi. tarixiy taraqqiyotning ma’lum bir bosqichiga qadar jamiyatning ba’zi bir ehtiyojlari faqat davlat tomonidan moliyalashtirilishi mumkin. atom sanoati, kosmik tadqiqotlar, iqtisodiyotning qator yangi ustuvor tarmoqlari, barcha uchun zarur bo‘lgan korxonalar (pochta, telegraf va boshqalar) ana shular jumlasidandir. moliya alohida olingan mamlakatlarda ishlab chiqarish kuchlari taraqqiyotining darajasini va ularning xo‘jalik hayotidagi makroiqtisodiy jarayonlarga ta’sir etish imkoniyatlarini ifodalaydi. moliyaviy munosabatlarning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati “davlat kimning hisobidan moliyaviy resurslarni oladi va kimlarning manfaatlari uchun bu mablag‘lardan foydalanadi?” degan savolning tadqiq qilinishi orqali namoyon bo‘ladi. taqsimlash jarayonlari faqatgina moliya orqali emas, balki boshqa iqtisodiy kategoriyalar, jumladan baho, kredit, soliq va h.k.lar orqali ham amalga oshiriladi. tovar qiymatining pulda ifodalanishiga baho deyiladi. mdning taqsimlanishidan oldin tovar realizatsiya qilinishi kerak. baho mulkdorlarga mahsulot realizatsiyasidan kelib tushishi mumkin bo‘lgan pul mablag‘larining o‘lchamini aniqlaydi …

2 / 1

ho, shuningdek bojxonaviy tartibga solishda va bojxona daromadlarini undirishda davlat tomonidan foydalaniladi. masalan, ayrim mamlakatlarda bojxona bojlari ko‘plab tovar guruhlari bo‘yicha sotib olish olish bahosi bo‘yicha emas, balki haqiqatdagisidan keskin farq qiluvchi normativ baholar bo‘yicha undiriladi. shunga mos ravishda (boshqa sharoitlar teng bo‘lgan taqdirda) byudjetning daromadlari va mamlakat ichki bozoridagi baholar ortadi. moliya va kredit mustaqil iqtisodiy kategoriyalar sifatida bir-biri bilan uzviy bog‘liqdir. ular hamkorlikda kengaytirilgan asosda korxonalar pul fondlarining doiraviy aylanishiga xizmat qiladi. kredit bank tizimi va maxsus moliya-kredit institutlari tomonidan amalga oshiriladigan ssuda fondining harakatini ifodalaydi. bank krediti sifatida sof ko‘rinishda tushuniladigan kredit davlatga bevosita bog‘liq emas. takror ishlab chiqarish jarayonida uning roli etarli darajada aniqlangan - bu daromadlar va xarajatlar o‘rtasidagi vaqtinchalik uzilishni qoplash usuli, ishlab chiqarishni modernizatsiya qilishning ehtiyojlarini qoplash usuli va h.k. biroq, bir vaqtning o‘zida, kredit - byudjet defitsiti va byudjet-kassa uzilishini (navbatdagi daromadlar kelib tushgunga qadar byudjet xarajatlarini qoplash uchun bank xizmatlari zarur …

3 / 1

atning bir tomonlama va qayta tiklanmaydigan (qaytarilmaydigan) shakldagi harakatini ifodalasa, kredit esa kreditorga belgilangan muddatda oldindan o‘rnatilgan foizlarni to‘lagan holda qaytarilishi kerak. yuqorida keltirib o‘tilgan barcha kategoriyalar pul xarakteriga, pul tabiatiga ega bo‘lib, ularga ikki va undan ortiq kategoriyalarning belgilari xosdir. masalan, ish haqi yetarli darajada asoslangan tarzda pulli to‘lanma, ya’ni pul deb atalishi mumkin. biroq, bu oddiy pul bo‘lmasdan sarflangan mehnatga muvofiq olingan pul hisoblanadi. soliq ham biz tomonimizdan amaldagi qonunchilikka muvofiq ravishda davlatga tekinga berilayotgan puldir. qonunga rioya etmaslik jazo choralarining qo‘llanishini taqozo etadi. biroq, bundan tashqari, soliq bizga tegishli bo‘lgan daromad va ish haqining bir qismidir. o‘z navbatida, pulni muomalaga chiqarish bo‘yicha operatsiyalar ham davlat daromadlarining manbai hisoblanadi. yuqoridagi barcha kategoriyalarni ularning pulli tabiati birlashtirib turadi. ular bir-birlaridan o‘zlarining funksiyalari va mo‘ljallanganligi bilan ajralib turadi. bunda kategoriyalarga tegishli bo‘lgan barcha belgilarning majmui ko‘rib chiqilsagina ularni farqlash mumkin. xususan, noekvivalent xarakterga ega bo‘lgan va davlatning mavjudligi natijasida vujudga …

4 / 1

an pul fondlarini shakllantirish va ulardan foydalanish) kelib chiqiladigan bo‘lsa, taqsimlash bosqichida ularning roli nisbatan kattaroq ekanligi yaqqol ko‘rinadi. takror ishlab chiqarish jarayonining bu bosqichida (taqsimlashda) barcha ijtimoiy manfaatlar va shunga muvofiq ravishda, jamiyatning barcha qarama-qarshiliklari namoyon bo‘ladi. takror ishlab chiqarish jarayonida davlat moliyasining rolini aniqlab olish uchun ularni bir necha belgilar bo‘yicha klassifikatsiya qilish mumkin. agar davlat xarajatlariga tovarlar yoki mehnatda ifodalangan xizmatlar qarama-qarshi turadigan bo‘lsa, u holda davlat pul mablag‘lari oqimlarining boshqa ne’matlarga o‘ziga xos tarzda transformatsiyalashuvi sodir bo‘ladi va shu munosabat bilan bunday xarajatlarni transformatsion xarajatlarga kiritish mumkin. ularning orasidan quyidagilarni ajratib ko‘rsatish mumkin: · davlat iste’moli (davlat sektori ishchilarining ish haqi, joriy ehtiyojlarni qoplash uchun davlat tomonidan sotib olingan tovarlar uchun to‘lovlar, ishlab chiqarishni dotatsiyalashtirish; davlat qarziga xizmat ko‘rsatish, byudjetlararo subsidiyalar va shu erda ko‘rsatilgan maqsadlar uchun foydalaniladigan ssudalar); · davlat investitsiyalari (davlat korxonalari va tashkilotlarining asosiy kapitali va aylanma fondlarining o‘sgan qismiga quyilmalar, davlat zaxiralari …

5 / 1

yatga bo‘ysunuvchi tumanlar va shaharlar byudjetlarini o‘z ichiga oladi. shuningdek, tumanlarga bo‘linadigan shaharning byudjeti shahar byudjeti va shahar tarkibiga kiruvchi tumanlar byudjetlaridan iborat. va nihoyat, tumanga bo‘ysunadigan shaharlari bo‘lgan tumanning byudjeti tuman byudjetidan va tuman bo‘ysunuvidagi shaharlar byudjetidan tashkil topadi. hozirgi sharoitda davlat byudjeti o‘z oldida turgan quyidagi muammolarni hal etishi kerak: · daromadlar bazasini (asosini) mustahkamlash asosida byudjet defitining darajasini kamaytirish; · mamlakat taraqqiyotining ustuvor yo‘nalishlari bo‘yicha byudjet xarajatlarini restrukturizatsiya qilish; · byudjet yordamida tartibga solish mexanizmini takomillashtirish; · byudjet assignovaniyalaridan samarali foydalanish ustidan nazoratni kuchaytirish. davlat maqsadli fondlari davlat moliyasi sohasining alohida bo‘g‘ini sifatida quyidagilardan iborat bo‘lishi mumkin: · respublika yo‘l fondi; · o‘zbekiston respublikasi davlat mulkini boshqarish va tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash davlat qo‘mitasining maxsus hisob varag‘i; · ish bilan ta’minlashga ko‘maklashuvchi davlat fondi; · o‘zbekiston respublikasi byudjetdan tashqari pensiya fondi. davlat maqsadli fondlarida katta miqdordagi mablag‘larning to‘planganligi sharoitida davlat moliyaviy nazoratining susayishi bu mablag‘lardan samarasiz foydalanishga va turli-tuman …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat moliyasi"

9-mavzu: davlat moliyasi 1. davlat moliyasining mohiyati va ahamiyati 2. davlat moliyasining tarkibi 1. davlat moliyasining mohiyati va ahamiyati zamonaviy iqtisodiyot davlat moliyasisiz faoliyat ko‘rsata olmaydi. tarixiy taraqqiyotning ma’lum bir bosqichiga qadar jamiyatning ba’zi bir ehtiyojlari faqat davlat tomonidan moliyalashtirilishi mumkin. atom sanoati, kosmik tadqiqotlar, iqtisodiyotning qator yangi ustuvor tarmoqlari, barcha uchun zarur bo‘lgan korxonalar (pochta, telegraf va boshqalar) ana shular jumlasidandir. moliya alohida olingan mamlakatlarda ishlab chiqarish kuchlari taraqqiyotining darajasini va ularning xo‘jalik hayotidagi makroiqtisodiy jarayonlarga ta’sir etish imkoniyatlarini ifodalaydi. moliyaviy munosabatlarning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati “davlat kimning hisobidan ...

This file contains 1 page in DOCX format (80.7 KB). To download "davlat moliyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat moliyasi DOCX 1 page Free download Telegram