davlat moliyasi

DOCX 1 page 24.1 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.1 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

davlat moliyasi reja: 1. yalpi ichki mahsulot qiymati va milliy daromadining taqsimlanishi hamda qayta taqsimlanishida davlat moliyasining ahamiyati. 2. davlat moliyasining bo‘g‘inlari: davlat byudjeti; byudjetdan tashqari fondlar; davlat korxonalari moliyasi; davlat krediti. 1-savol bayoni. yalpi ichki mahsulot qiymati va milliy daromadining taqsimlanishi hamda qayta taqsimlanishida davlat moliyasi bo‘g‘ining eng muhim elementi bo‘lmish davlat byudjetining ahamiyati nihoyatda katta. davlat byudjeti kishilik jamiyati taraqqiyotining ma’lum bir bosqichida paydo bo‘lgan. uning vujudga kelishi, eng avvalo, siyosiy tashkilot sifatida davlatning vujudga kelishi bilan bevosita bog‘liqdir. har bir davr ijtimoiy tuzumiga tegishli bo‘lgan ishlab chiqarish munosabatlarining aso-siy belgilari davlat faoliyati va byudjetning taqsimlash mexanizmi sifatidagi mazmunini belgilab beradi. hozirgi sharoitda davlat byudjeti ijtimoiy (ishlab chiqarish) munosabatlarning bir qismini ifoda etib, davlatning ixtiyoriga mamlakatda yaratilgan yalpi ichki mahsulot – milliy daromadning nisbatan kattagina qismini to‘plash va uni jamiyat taraqqiyotining turli sohalarini (iqtisodiyot, maorif, sog‘liqni saqlash, fan, mada-niyat, ijtimoiy ta’minot, boshqaruv, mudofaa va boshqalar) rivoj-lanishiga yo‘naltirish imkonini …

2 / 1

a-da, uning bu hislati, ya’ni mamlakatning moddiy va moliyaviy resurslarni asosiy taqsimlovchi sifatidagi roli faqat byudjetda katta kuch bi-lan namoyon bo‘ladi. yagonalik (birlik) va yuqori darajada markazlashuv davlat byud-jetining muhim xususiyatlaridandir. turli ma’muriy-hududiy byud-jetlar ko‘pligiga qaramasdan, ularning barchasi quyi bo‘g‘inlarning yuqori bo‘linmalarga ketma-ket bo‘ysunishiga rioya qilgan holda yago-na davlat byudjetiga birlashadi. bir vaqtning o‘zida byudjet resurs-larini shakllantirish va ulardan foydalanishda demokratizm ham ta’minlanadi. chunki davlat hokimiyatining barcha organlari o‘zlari-ning byudjet mablag‘lariga ega va o‘zlariga tegishli byudjet huquq-laridan foydalanadilar. davlat byudjetiga xos ana shu harakterli belgilar mablag‘lar bilan manyovr qilish va nozik byudjet siyosatini amalga oshirish uchun keng imkoniyatlar yaratib beradi. moliya tizimining boshqa bo‘linmalaridan farqli holda, dav-lat byudjetida, ikki tushunchaning terminologik qo‘shilishi mav-jud: 1) byudjet – iqtisodiy (moliyaviy) kategoriya sifatida; 2) byudjet – mamlakatning asosiy moliyaviy rejasi sifatida. ayrim hollarda davlat byudjetining mohiyati faqat mamlakatning asosiy moliyaviy rejasi sifatida talqin etiladi. buni to‘g‘ri deb e’ti-rof etib bo‘lmaydi. chunki iqtisodiyotga tegishli …

3 / 1

ulosa shuki, davlat byudjeti deyilganda, eng avvalo, ikki tushunchaning qo‘shilishini tushunmoq kerak: 1) davlat miqyosida yalpi ichki (milliy) mahsulotni taqsimlash natijasida vujudga keladigan iqtisodiy (moliyaviy) munosabatlar (iqtisodiy kategoriya); 2) shu kategoriyaning namoyon bo‘lish shakli sifatida davlatning asosiy moliyaviy rejasi. yalpi ichki (milliy) mahsulotni taqsimlashning moliyaviy instru-menti (vositasi) sifatida davlat byudjeti boshqa xususiyatlarga ham ega. agar moliya yordamida taqsimlash qiymatning shakllari o‘z-gargan sharoitda va ko‘plab oldi-sotdilar natijasida amalga oshi-rilsa, yalpi ichki (milliy) mahsulotning davlat byudjeti orqali taq-simlanishi ma’lum darajada, almashuvdan ajralgan holda sodir bo‘ladi. qiymatning davlat byudjeti orqali harakatlanishi mod-diy mahsulotning harakatidan to‘liq uziladi va sof qiymat harak-terini kasb etadi. faqat davlat byudjetidan tashqarida, byudjet re-surslari sarflanayotganda taqsimlash va almashuv operatsiyalari-ning qayta qo‘shilib ketishi sodir bo‘ladi. moliya tizimining boshqa barcha bo‘linmalari va iqtisodiy (mo-liyaviy) kategoriyalar (baho, ish haqi, kredit va boshqalar) bilan chambarchas bog‘liqligi ham davlat byudjetiga xos xususiyatdir. davlat byudjetining mohiyatini ochib berishda u orqali amalga oshiriladigan taqsimlash jarayonlarining mazmunini …

4 / 1

b chiqish orqali byudjetli taqsimlashning harakteri, shakli va metodlari to‘g‘risida osonroq va aniqroq tasavvur hosil qilish mumkin. birinchi bosqichda yuridik va jismoniy shaxslarga tegishli pul mablag‘larining bir qismi davlatning qo‘lida to‘planishi, jamlash, olish sodir bo‘ladi. ana shu asosda mablag‘larni oluvchi sifatida davlat bilan mablag‘larni to‘lovchilar o‘rtasida moliyaviy (byudjet) munosabatlar vujudga keladi. bu munosabatlar, asosan, majburiylik (imperativlik) harakteriga egadir. bu bosqichdagi taqsimlash jarayonlarining harakterli xususiyati shundaki, byudjetga tushuvchi mablag‘lar ajratib olingan bo‘lib, ular qat’iy chegaralanmagan. ularning barchasi hozircha yagona maqsadga – umumdavlat ehtiyojlarini qondirishga yo‘naltirilgan. davlat pul fondining alohidaligiga aniq maqsadlarga mo‘ljallangan fondlarni kristallizatsiya qilish boshlanganda barham beriladi. 2-savol bayoni. moliya tizimi “davlat moliyasi va mahalliy moliya” sohasining alohida bo‘g‘ini sifatida davlat byudjeti o‘z ichiga quyidagilarni oladi: · respublika byudjeti; · qoraqalpog‘iston respublikasi byudjeti va mahalliy byudjetlar. o‘z navbatida, qoraqalpog‘iston respublikasi byudjeti qoraqalpog‘iston respublikasining respublika byudjetini hamda qoraqalpog‘iston respublikasiga bo‘ysunuvchi tumanlar va shaharlar byudjetlaridan tarkib topadi. viloyatning byudjeti esa viloyat byudjetini …

5 / 1

t xarajatlarini restrukturizatsiya qilish; · byudjet yordamida tartibga solish mexanizmini takomillashtirish; · byudjet assignovaniyalaridan samarali foydalanish ustidan nazoratni kuchaytirish. davlat maqsadli fondlari (nobyudjet fondlar yoki byudjetdan tashqari fondlar) oldindan belgilangan ma’lum muddatlarda tuzilishi yoki doimiy ravishda mavjud bo‘lishi mumkin. bu fondlarning vujudga kelishi davlat byudjetining qabul qilinishi yoki qabul qilinmasligidan qat’iy nazar mablag‘lar maqsadli manbaining zarurligi bilan belgilanadi. birinchi navbatda, bu sotsial ta’minot, tekin sog‘liqni saqlash, ishsizlikni kamaytirish va boshqa xuddi shunday bir qancha muhim ijtimoiy ehtiyojlarni qondirishga tegishlidir. bu fondlar mablag‘larini shakllantirish va ulardan foydalanish davlat tomonidan o‘ziga xos bo‘lgan shakllar va metodlar yordamida amalga oshiriladi. shuning uchun ham ularni moliya tizimining “davlat moliyasi va mahalliy moliya” sohasining alohida bo‘g‘ini sifatida ajratilishi maqsadga muvofiqdir. mablag‘lardan foydalanishning maqsadli yo‘naltiril-ganligi belgisi bo‘yicha davlat maqsadli fondlarini quyidagi ikki guruhga birlashtirish mumkin: · sotsial mo‘ljallangan (yo‘nalishga ega bo‘lgan) davlat maqsadli fondlari (nobyudjet fondlar yoki byudjetdan tashqari fondlar); · tarmoqlararo va tarmoq harakteriga ega …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat moliyasi"

davlat moliyasi reja: 1. yalpi ichki mahsulot qiymati va milliy daromadining taqsimlanishi hamda qayta taqsimlanishida davlat moliyasining ahamiyati. 2. davlat moliyasining bo‘g‘inlari: davlat byudjeti; byudjetdan tashqari fondlar; davlat korxonalari moliyasi; davlat krediti. 1-savol bayoni. yalpi ichki mahsulot qiymati va milliy daromadining taqsimlanishi hamda qayta taqsimlanishida davlat moliyasi bo‘g‘ining eng muhim elementi bo‘lmish davlat byudjetining ahamiyati nihoyatda katta. davlat byudjeti kishilik jamiyati taraqqiyotining ma’lum bir bosqichida paydo bo‘lgan. uning vujudga kelishi, eng avvalo, siyosiy tashkilot sifatida davlatning vujudga kelishi bilan bevosita bog‘liqdir. har bir davr ijtimoiy tuzumiga tegishli bo‘lgan ishlab chiqarish munosabatlarining aso-siy belgilari davlat ...

This file contains 1 page in DOCX format (24.1 KB). To download "davlat moliyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat moliyasi DOCX 1 page Free download Telegram